De slimste studiekeuze: 9 wegen naar de top

Dezer dagen maken alle universiteiten, hogescholen en academies hun gevels weer netjes kotsvrij voor de infosessies, die gretig bezocht worden door jongeren met wilde visioenen van het vrije kotleven, en bezorgde ouders met schrikbeelden van een lege bankrekening. Iedereen wil Patje Krimson worden en een halfjaar op Ibiza verpozen, maar zo amusant zal uw toekomst er wellicht niet uitzien. Welke studierichting moet je dan kiezen, wil je na het behalen van je diploma geen vaste klant worden bij de VDAB, de RVA of – eindstation – het OCMW?


1. Jan Denys, De socioloog ‘Wees flexibel’

Jan Denys (56), arbeidsmarktdeskundige en woordvoerder van Randstad België, bijt de spits af.

Jan Denys «Ik wil niemand bang maken, maar een studiekeuze is niet iets waar je licht overheen mag lopen. Voor veel mensen is het de belangrijkste beslissing uit hun leven.»

HUMO Hoe kies je het beste?

Denys «Het is belangrijk te kiezen vanuit een innerlijke reflex. Wat boeit en raakt je? Wat brengt je in beweging? En concreter: welke vakken doe je graag? Wie echt gedreven en gemotiveerd is, hoeft minder belang te hechten aan de arbeidsmarkt. Neem nu bijvoorbeeld haartooi, een sector die een paar jaar geleden veel werklozen telde. Daar mag je je niet door laten afschrikken als je écht kapper wil worden: door je drive zul je waarschijnlijk erg goed in je vak zijn, wat ervoor zal zorgen dat je zonder al te veel problemen aangeworven zult worden.»



HUMO En als je geen uitgesproken voorkeur hebt?

Denys «Het probleem is: de gemiddelde jongere is een beetje in álles geïnteresseerd. In dat geval is het wél belangrijk dat je een keuze maakt in functie van de arbeidsmarkt. Voor een functie waar veel vraag naar is, zullen namelijk niet enkel de allerbesten aangeworven worden.


Meer over studeren »

»Je houdt ook best een plan B achter de hand voor als je een keer van werk moet switchen. Doordat er geen plaats meer is voor je job, of doordat je er zelf totaal op uitgekeken bent. Ik kijk nu even naar mezelf: ik heb nog wetenschappelijk onderzoek gedaan aan de universiteit, maar na verloop van tijd had ik daar eigenlijk geen zin meer in. Dus heb ik de universiteit verlaten om bij Randstad aan de slag te gaan. Wie gepassioneerd is door pakweg filosofie of geschiedenis – diploma’s waarmee je bij wijze van spreken de straten kunt plaveien – kan maar beter flexibel zijn. Alleen de allerbesten raken aan een job binnen hun domein. Wie nooit buiten de oevers van zijn vakgebied wil treden, moet dokter, ingenieur of verpleegkundige worden: dan ben je er zeker van dat je dagelijks met je vak bezig bent.»

HUMO Welke job raadt u jongeren aan die geen uitgesproken voorkeur voor een studierichting hebben?

Denys «Ik zou zeker het schoolverlatersrapport op de VDAB-site bekijken: daar zie je per niveau – bachelor of master – wie na zijn studie werkloos is, en welke studierichtingen dus het best in de markt liggen. Die enquête wordt trouwens elk jaar geüpdatet. Je vindt er ook een knelpuntberoepenlijst, met jobs waar werkgevers maar moeilijk geschikte kandidaten voor vinden. Over het algemeen zijn jobs in de technische sector moeilijk in te vullen – niet altijd vanwege de moeilijkheidsgraad, maar omdat bijvoorbeeld niet iedereen bereid is in ploegen te werken.

'Sommige studenten worden letterlijk door werkgevers van de schoolbanken gesleurd'

»Maar voorspellingen zijn altijd gevaarlijk. Je kunt wel bepaalde dingen verwachten – door de vergrijzing van de bevolking is het bijvoorbeeld niet onlogisch dat de zorgsector met een tekort aan werknemers te kampen zal krijgen – maar hoeveel van die jobs zullen uiteindelijk door robots uitgevoerd worden? Het is dus niet verkeerd om naar de huidige situatie te kijken: het gebeurt zelden dat een kansrijke richting plots een kansloze richting wordt. Ingenieurs en geneeskundigen zullen het altijd makkelijker hebben dan pakweg sociologen.

»Sowieso staan mensen met een hoger diploma er beter voor dan degenen die enkel een middelbaar diploma op zak hebben – tenzij je natuurlijk van het kaliber Kim Clijsters bent (lacht).»

HUMO Klopt het niet dat goede vakmannen aan de lopende band geld scheppen?

Denys «Als je zelfstandige wordt en personeel ter beschikking hebt, kun je veel geld verdienen. Maar gewone werknemers zullen het op lange termijn moeilijk hebben om met een hooggeschoolde te wedijveren, omdat het loon van een hooggeschoolde flink oploopt in de tijd – bij arbeiders is dat minder het geval. Verder betekenen hogere studies ook dat je bepaalde competenties verworven hebt: je hebt bijvoorbeeld geleerd om probleemoplossend te denken en samen te werken. Zelfs als je uiteindelijk iets gaat doen wat niet aansluit bij je studie, betekent dat niet dat die nutteloos was. Gemiddeld is een hooggeschoolde minder werkloos dan een laaggeschoolde: 90 procent van de mensen met een hogeschooldiploma is aan het werk. Fantastische cijfers!»


2. Alicja Gescinska, de moraalwetenschapper ‘niet kortzichtig denken’

Moraalwetenschappen is voor velen een grote onbekende. Wij beweren dat niet, het staat met zoveel woorden op de website van de UGent. Het doel is verheven: een zo breed mogelijk inzicht verschaffen in het morele handelen en denken van de mens. Ideaal, zo luidt de promo, voor wie sociaal geëngageerd is, en geïnteresseerd in morele vraagstukken. Zo iemand is de Belgisch-Poolse Alicja Gescinska (34), veelgeprezen schrijfster van zowel essays als romans.

Alicja Gescinska «Moraalwetenschappen was niet mijn eerste keuze. Ik was begonnen aan een bacheloropleiding journalistiek aan de Erasmushogeschool Brussel. In het tweede jaar moest ik een stageplaats zoeken. Toen bleek dat men in de media helemaal niet hoog oploopt met een bacheloropleiding journalistiek. Je bent veel beter af met een universitair diploma, kreeg ik te horen.»

HUMO Dat was even slikken, zeker?

Gescinska «Ik ben meteen gestopt. Ik wilde filosofie studeren, een idee waar ik al op de middelbare school mee speelde. Maar mijn ouders en ook mijn zus zagen dat niet zitten. Merkwaardig genoeg maakten ze geen bezwaar tegen moraalwetenschappen. Dat klonk blijkbaar serieuzer, omdat er wetenschappen in de naam zit (lacht).»

'Filosofie is de koningin der wetenschappen. Ik ben zelfs geneigd al die andere disciplines als hulpwetenschappen te beschouwen'

HUMO Wat is eigenlijk het verschil tussen filosofie en moraalwetenschappen?

Gescinska «Filosofie gaat meer in de diepte, terwijl de opleiding moraalwetenschappen breder is. Door de vele keuzevakken kan je met je nieuwsgierigheid werkelijk alle kanten op. Ik heb cursussen sociologie, kunstgeschiedenis en economie gevolgd, en zelfs een inleiding tot de neurologie. Die veelzijdigheid vind ik nog altijd de sterkste troef van de opleiding.»

HUMO In Nederland pleiten sommigen voor een variabel inschrijvingsgeld. ‘Nuttige’ richtingen zoals economie en ingenieurswetenschappen moeten minder kosten dan menswetenschappen zoals filosofie.

Gescinska «Een voorbeeld van kortzichtig rendementsdenken. Alsof onze maatschappij alleen maar ingenieurs nodig heeft om iPads en drones te ontwikkelen. Ik vind dat er juist een groot tekort is aan filosofen. Want welke discipline je ook bedrijft, van wiskunde tot economie, vanaf een bepaald niveau bots je op filosofische vragen. Wat als machines straks slimmer worden dan de mens die ze ontwerpt? Is het wenselijk dat we met genetische engineering de natuur naar onze hand zetten? Om maar te zeggen: filosofie is de koningin van de wetenschappen. Ik ben zelfs geneigd al die andere disciplines als hulpwetenschappen te beschouwen.»


3. Saskia Schatteman, De econoom ‘Kies breed’

Economie, het woord valt om de haverklap. De hoeksteen van de maatschappij, zelfs de politiek is er met handen en voeten aan gebonden. Voor de overgrote meerderheid van de 18-jarigen blijft het echter een grote onbekende. Begrotingstekort, inflatie, beursintroducties, wisselkoersen, geen woord erover in de meeste richtingen van de middelbare school. Toch kiezen ieder jaar duizenden studenten voor een economische opleiding. Een verstandige keuze, vindt topmanager Saskia Schatteman (46) die binnenkort Microsoft verlaat om CEO te worden van de VAR, de reclameregie van de VRT.

Saskia Schatteman «TEW lag niet voor de hand. Ik kom uit een artsengezin. In de Latijn-wiskunde hadden we geen letter over economie gezien. Dat vind ik overigens een manco in ons secundair onderwijs. Men zou in alle richtingen ten minste minimale aandacht moeten besteden aan economie, en voor mijn part ook aan rechten.»

HUMO Waarom toegepaste en geen algemene economische wetenschappen?

Schatteman «De ‘T’ maakt de opleiding net interessant en verklaart waarom tien keer meer studenten voor TEW kiezen dan voor algemene economie. Het is een erg veelzijdige, degelijke opleiding die je uitstekend voorbereidt op de hele waaier van het zakenleven. Ik heb het al vaak aangeraden aan jongeren. Als je twijfelt, kies dan eerder een brede dan een specifieke richting. Beter TEW dan pakweg communicatiewetenschappen. Met TEW kun je in de communicatiewereld terecht, maar omgekeerd zul je als communicatiewetenschapper niet gemakkelijk manager worden.»

HUMO Wat is vandaag de marktwaarde van een TEW-diploma?

Schatteman «Het blijft een erg gewaardeerd diploma, dat heb ik zelf kunnen vaststellen bij alle bedrijven waar ik heb gewerkt. De opleiding in Antwerpen is trouwens nog beter geworden. Ik heb indertijd aan de Ufsia nooit iemand uit het bedrijfsleven gezien, maar tegenwoordig nodigen ze geregeld managers uit in de aula. Ik geef trouwens zelf ieder jaar een gastcollege in het laatste jaar van de masteropleiding. Wat me ieder keer frappeert, is het scherpe analytische vermogen van die studenten. 80 procent heeft al een poosje in het buitenland gestudeerd, nog een praktijk die in mijn tijd niet bestond. Jammer, als je weet dat ik internationaal zakenwezen als afstudeerrichting heb gekozen. Grijp die buitenkans, is dan ook mijn advies aan alle studenten.»


4. Pieter Abbeel, de burgerlijk ingenieur ‘Jobs, jobs en jobs’

Trendwatchers zijn het roerend eens: disruptieve technologie zet de economie op zijn kop. Steeds krachtiger computers en steeds slimmere robots duwen hele beroepscategorieën uit de arbeidsmarkt. Een schrikbeeld? Niet voor wie aan de juiste kant van de geschiedenis staat. Zoals Pieter Abbeel (38), die aan de Berkeley University artificial intelligence en robotica doceert. Een kei in zijn vakgebied: Abbeel werd recent uitverkoren als adviseur door OpenAI, een door Tesla-baas Elon Musk opgerichte onderzoeksgroep die nieuwe toepassingen voor artificial intelligence aftast. De weg naar de top van Silicon Valley begon aan de oever van de Dijle, in de faculteit ingenieurswetenschappen van de KU Leuven.

Pieter Abbeel «Ik was zo’n jongen die in alles geïnteresseerd was. Nederlands, geschiedenis, ik vond zelfs godsdienst een boeiend vak. Toch was ik er snel uit: ik wilde iets studeren waarmee je een impact hebt en de wereld beter maakt. Geen taal, dus. Zuivere wiskunde en fysica, mijn twee grootste passies, vielen ook af. Wegens bijna onmogelijk om in die disciplines nog een doorbraak te forceren. Burgerlijk ingenieur was de logische uitkomst. Veel wiskunde en fysica, maar wel praktijkgericht.»

HUMO Moet je een wiskundige bolleboos zijn om burgerlijk ingenieur te worden?

Abbeel «Je moest wel voorbij een zwaar toelatingsexamen raken. Vijf dagen, alle stof van wiskunde en wetenschappen uit het middelbaar. Om te kunnen slagen moest je acht uur wiskunde per week hebben gevolgd. Dat verplicht examen is intussen afgeschaft, maar ik raad iedereen aan om toch maar de niet bindende ijkingsproef af te leggen.»

HUMO Waarom hebt u in het derde jaar voor elektronica gekozen?

Abbeel «Zoals ik al zei: ik wil kennis in de praktijk brengen. Bouwkunde is mateloos interessant, maar het duurt wel jaren om een project te realiseren. Als computerwetenschapper kun je veel sneller resultaat boeken. Een website is in twee dagen klaar, een app programmeer je in een paar weken. Toch heb ik niet voor zuivere computerwetenschappen, maar voor elektronica gekozen. Je leert echt hoe een computer werkt. Het leek me interessant om dat te beheersen vooraleer je top-down leert programmeren.»

HUMO ’t Is een overbodige vraag, maar zit er toekomst in deze richting?

Abbeel «Als er érgens toekomst in zit, dan is het wel in computerwetenschappen. Ik werk intussen al tien jaar in Amerika. The sky is the limit: jobs, jobs en nog eens jobs. Werkgevers sleuren de studenten haast letterlijk van de schoolbanken. Zeker hier in San Francisco. Google, Facebook, Tesla, Dropbox, you name it: alle IT-giganten wonen om de hoek. Het is hier de gewoonste zaak van de wereld dat eerstejaars in de zomer hun studies onderbreken en twee of drie maanden voor één van die giganten gaan werken. 6.000 dollar in de maand, dat tikt aan. Die open mentaliteit mis ik wel in België. Ik heb in Leuven één keer een vakantiejob gevonden die bij mijn studies aansloot. Een gelukstreffer. Maar het Belgische onderwijs is van een erg hoog niveau.»


5. Maggie De Block, De dokter ‘Denk aan een paard’

Geneeskunde, koningin aller studierichtingen, langer dan eender welke andere opleiding. Zeven jaar, wie wil specialiseren is meteen voor tien jaar vertrokken. Maar dan, na het afleggen van de artseneed, mag de student definitief toetreden tot het korps der medici, een maatschappelijk sterk gewaardeerde en doorgaans mooi gehonoreerde beroepsgroep. Maar die laatste overweging speelde niet mee bij haar studiekeuze, benadrukt huisarts en minister van Volksgezondheid Maggie De Block (53).

'Buiten geneeskunde was er niks dat me kon boeien' Maggie De Block

Maggie De Block «Ik wist al op mijn 13de dat ik geneeskunde zou studeren. Ik stelde me toen reeds allerlei vragen over de werking van het menselijke lichaam. Hoe ontstaan ziektes eigenlijk? En wat kunnen we ertegen doen?»

HUMO Vroegrijpe keuze, de meeste laatstejaars zijn op dit eigenste moment nog hard aan het twijfelen. Werd uw ambitie meteen serieus genomen?

De Block «Toch wel, thuis en op school vonden ze het zelfs logisch dat ik dokter zou worden. Ik deed erg graag wetenschappelijke vakken. Het kostte me ook geen moeite, ik ben door de Latijn-wetenschappen gewándeld. Met zeeën van tijd om nog een druk sociaal leven uit te bouwen (lacht). Gevolg: toen ik aan de VUB begon, had ik geen studiemethode. Dat heeft me in mijn eerste kandidatuur een tweede zit opgeleverd, maar daarna is alles vlot verlopen.»

HUMO Wie vandaag genees- of tandheelkunde wil studeren, moet eerst een toelatingsproef afleggen. Bestond die toen ook al?

De Block «Nee, maar in het laatste jaar middelbaar was er wel een verplichte maturiteitsproef voor al wie hogere studies wilde beginnen. Een lachertje, want iedereen slaagde sowieso. In die periode ben ik wel even gaan twijfelen aan geneeskunde. Begin jaren 80 was er namelijk een enorm overschot aan huisartsen, zodat ze zich thuis zorgen maakten over mijn toekomst. Ik ben naar verschillende universiteiten getrokken om me over alternatieven te informeren, maar uiteindelijk was er buiten geneeskunde niks dat me kon boeien.»

HUMO Bent u, achteraf bekeken, tevreden over de opleiding?

De Block «Erg tevreden. Ik heb aan de VUB enkele memorabele proffen gekend. Zoals Helmut Loeb, onze professor pediatrie. Hij gaf ons een gouden raad mee: ‘Als je op de gang hoefgetrappel hoort, denk aan een paard en niet aan een zebra.’ Waarmee hij wilde zeggen dat je het bij het stellen van een diagnose niet te ver moet zoeken. Maar op het mondelinge examen schotelde hij me een foto van een kindje met een uitpuilende buik voor. Malnutritie, geen courant gegeven in ons land. Professor, zei ik, ik ben uw raad niet vergeten, maar deze keer ga ik toch maar aan een zebra denken.’ (lacht)»

HUMO Specialisten verdienen veel meer dan een huisarts, hebben een humaner werkritme en genieten ook nog eens meer aanzien. Nooit aan gedacht die weg op te gaan?

De Block «Nee, en dat had niks met de extra studiejaren te maken, en ook niet met mijn studieresultaten. Mijn droom is sinds mijn 13de nooit veranderd: ik wilde huisarts worden, meer bepaald in Merchtem, mijn eigen dorp.»

HUMO Daar hebt u als minister nog maar weinig tijd voor. Hoe staat het intussen met het overschot aan huisartsen?

De Block «De situatie is helemaal gekanteld, er studeren veel te weinig huisartsen af. Dat geldt trouwens ook voor een aantal specialisaties, zoals geriatrie en kinderpsychiatrie. We proberen er iets aan te doen, door het statuut en de verloning te verbeteren. Hopelijk zal dat effect hebben, want anders komt de gezondheidszorg in gevaar.»


6. Frank Van Massenhove, de jurist ‘Doe vrijwilligerswerk’

‘Hij gaat voor advocaat,’ zegt de volksmond wanneer iemand rechten studeert. Maar juristen komen overal terecht. Politiek, bedrijfsleven, ambtenarij, ngo’s: overal is nood aan juridische expertise. Geen wonder dat jongeren jaar na jaar in dichte drommen naar de rechtsfaculteiten stromen. Dat deed lang geleden ook Frank Van Massenhove (61), de grote baas van de FOD Sociale Zekerheid.

'Als kind wilde ik de nieuwe Raoul Lambert worden. Later zag ik me meer als de nieuwe Mick Jagger. Te hoog gegrepen, helaas'

Frank Van Massenhove «Als kind wilde ik de nieuwe Raoul Lambert worden, destijds de ster van Club Brugge. Later zag ik me meer als de nieuwe Mick Jagger. Te hoog gegrepen, helaas. Ik ben jurist geworden, iets waar allicht geen enkel kind van droomt (lacht).»

HUMO Maar wel een slimme carrièrezet. Gaf dat de doorslag?

Van Massenhove «Ik heb lang gepiekerd – tot tien minuten voor het sluiten van de inschrijvingen lagen rechten en geschiedenis in de weegschaal. Uiteindelijk hebben de carrièreperspectieven de doorslag gegeven. In die tijd werd er gesproken over het afschaffen van het vak geschiedenis in het vernieuwd secundair onderwijs. Wat ben je met zo’n diploma als je geen les kunt geven, vroeg ik me af. Maar rechten was zeker geen negatieve keuze. In de kandidaturen kreeg je sociologie, filosofie, psychologie en literatuur, allemaal vakken die me boeiden. Pas vanaf de licenties doken we diep in het recht. Ik heb toen veel studenten zien afhaken. Zelf had ik intussen ook al achterhaald dat zuiver recht niet echt mijn ding was. Maar stoppen was geen optie, dat kon ik mijn ouders niet aandoen. Ik ben van zeer eenvoudige komaf, de eerste die de kans kreeg om te studeren.»

HUMO Een jurist die niet van rechten houdt?

Van Massenhove «Ik zat toen in mijn extreemlinkse periode. Vanaf de eerste licentie ging ik als vrijwilliger werken in de Wetswinkel, samen met andere linkse rakkers als Johan Vande Lanotte. Daar ben ik mijn geloof in het recht als instrument ter bevordering van een rechtvaardige wereld verloren. Recht werkt polariserend, het zoekt oplossingen door kampen met elkaar te laten clashen, terwijl ik juist naar harmonie streef. De Wetswinkel was een goede leerschool. We hielpen mensen met huurproblemen of uitkeringen, materie die in de opleiding nauwelijks aan bod kwam. Ik kan het de huidige rechtenstudenten aanbevelen: doe vrijwilligerswerk! Er zijn altijd wel ngo’s of andere organisaties die juridisch advies kunnen gebruiken.»

'Ouders trekken naar de Raad van State als hun kind op school geen A-attest krijgt. Goed nieuws voor juristen'

HUMO Het klinkt alsof u spijt hebt van uw keuze…

Van Massenhove «Nee, want er zaten ook veel goede kanten aan. Je krijgt logisch inzicht, je wordt getraind om verbanden te leggen en op een metaniveau te denken. Dat is een grote troef, en het heeft me geholpen toen ik later computerwetenschappen ging studeren. Wat me ook aansprak, was de diversiteit in de aula. Je kwam er rijkeluiszonen tegen, maar evengoed kinderen uit arbeidersfamilies.»

HUMO Wat moet je in je mars hebben om succesvol rechten te studeren?

Van Massenhove «Een sterk geheugen en veel zelfdiscipline. Je moet je kunnen concentreren op dingen waar je op het moment zelf het nut niet van inziet. Dat blijft belangrijk, ook al weet ik van vrienden met studerende kinderen dat de opleiding intussen onherkenbaar veranderd is. Wij werden nog als solisten opgeleid, alsof we later allemaal ons eigen advocatenkantoor zouden beginnen. Nu ligt de klemtoon op groepswerk en projecten, terwijl er zich ook geweldige kansen aanbieden om in het buitenland te studeren.»

HUMO Hoe schat u als baas van de FOD Sociale Zekerheid de waarde van een diploma rechten in?

Van Massenhove «Wij kijken minder naar de richting dan naar het opleidingsniveau. Iemand die aan de universiteit is afgestudeerd, heeft bewezen dat hij op een hoger abstractieniveau kan functioneren. Maar juristen kunnen overal terecht. Meer dan ooit zelfs, want onze maatschappij is steeds verder aan het juridiseren. Ouders trekken nu al naar de Raad van State als hun 14-jarige zoon of dochter op school geen A-attest krijgt. Geen goede zaak, behalve voor juristen.»


7. Philip Cracco, de ondernemer ‘Motivatie is het sleutelwoord’

Wanneer we ondernemer Philip Cracco (53), u bekend uit ‘The Sky Is the Limit’, voor het eerst aan de lijn krijgen, is hij verbaasd: ‘Maar juffrouwtje, ik heb niet eens een diploma!’ Maar net daarom willen we hem spreken: de selfmade man uit Brugge heeft een indrukwekkend parcours afgelegd: van arbeider bij een busfirma over oprichter van Accent Interim tot eigenaar van Rodania. Time is money!

Philip Cracco «Je studiekeuze wordt grotendeels bepaald door je capaciteiten. Het zou dwaas zijn iedereen aan te raden handelswetenschappen te studeren, want sommigen zullen dat niet aankunnen. Wie geen al te grote student is, adviseer ik een technisch beroep te kiezen: wie bouwvakker, lasser of automecanicien wordt, vindt altijd werk.

»Mik je hoger en commerciëler, dan is het niet slecht de richting van de marketing en sales uit te gaan. En wie het nog grootser ziet, zal later sowieso geschikt zijn voor verschillende beroepen: met een universitair diploma kom je altijd wel ergens aan de bak. Al kun je volgens mij ook ongelukkige keuzes maken. Zo lijkt het misschien ongelofelijk boeiend en leuk om archeologie te studeren, maar vind daar maar eens een job mee in België.»

HUMO Jongeren moeten hun passie niet najagen?

Cracco «Je moet gewoon realistisch zijn. Dat gezegd zijnde: als je gepassioneerd genoeg bent, raak je er wel – het zal alleen wat langer duren. Of je zult ondertussen interimjobs moeten doen – wat ook niet slecht is, want zo ontdek je misschien iets anders waar je goed in bent.

'Teksten van het Frans naar het Engels vertalen is in mijn ogen beresaai' Philip Cracco

»Maar uiteindelijk is je diploma niet het allerbelangrijkste. Heb je werkethiek, dan raak je gegarandeerd aan werk. Ik ben ervan overtuigd dat er vandaag een hoop mensen aan het werk zijn die niet eens hun studies afgerond hebben. Of die iets helemaal anders doen dan waarvoor ze gestudeerd hebben: zo raken vertalers-tolken door hun degelijke talenkennis soms binnen op de commerciële binnendienst van bedrijven. En dan blijkt dat ze dat eigenlijk heel graag doen! Begrijpelijk: teksten van het Frans naar het Engels vertalen is in mijn ogen beresaai. Motivatie is dus het sleutelwoord.»

HUMO Hebt u – na al die jaren in de uitzendsector – een evolutie gezien in de jobs die maar niet ingevuld raken?

Cracco «Er is een periode geweest waarin er enorm veel vraag was naar verplegend personeel, maar ik denk dat dat tekort ondertussen grotendeels weggewerkt is. En wie vandaag een kok nodig heeft, zal ook niet lang hoeven te zoeken.

»Wat redelijk zeker is: losse krachten die handenarbeid uitvoeren, zullen over vijf jaar niet meer in grote getale nodig zijn. Voor de grote industrieën moet je immers niet meer in België zijn. En het gigantische tekort aan verkopers is nu ook al een paar jaar een constante. Je kunt namelijk niet op school leren hoe je een goede verkoper moet worden.»

HUMO Waarom keert u binnenkort terug naar de uitzendwereld?

Cracco «’t Is mijn levenswerk: ik ken die wereld vanbinnen en vanbuiten. Wat mij specifiek boeit, is dat je méér geeft dan alleen maar werk: je geeft welstand, sociale contacten, zelfvertrouwen. Ik vind dat nobel.»


8. Felix van Groeningen, de regisseur ‘wees realistisch’

Wie wil er niet in de schoenen van filmregisseur Felix van Groeningen (38) staan? Zijn nieuwste film ‘Belgica’ loopt momenteel in alle zalen, en met parels als ‘The Broken Circle Breakdown’ en ‘De helaasheid der dingen’ reeg hij de internationale prijzen aan elkaar. Maar ook Felix Van Groeningen heeft zijn vak ergens geleerd, meer bepaald in de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent, waar hij audiovisuele kunsten studeerde.

Felix van Groeningen «Het is allemaal de schuld van Urbanus. Door zijn films wist ik al op mijn 8ste dat ik later zelf iets met film zou doen. Eigenlijk wilde ik acteur worden, maar de audities vielen tegen. Regisseur is ook niet gek, dacht ik toen.»

HUMO Vlaanderen telt vijf filmscholen. Waarom Gent?

Van Groeningen «Er is geen vergelijkend onderzoek aan te pas gekomen. Het KASK lag om de hoek, er hing een toffe sfeer. Het was allemaal nogal rock-’n-roll, weinig structuur en nog minder middelen om de technologische ontwikkelingen bij te benen. Ik heb mijn eerste probeersels nog op pellicule gedraaid. Er was in de hele school maar één computer om te monteren, de rest moest puur analoog. Wij waren veel beter op de hoogte van digitale toepassingen dan de meeste proffen. Gelukkig is de opleiding enorm verbeterd.»

'Het is allemaal de schuld van Urbanus' Felix van Groeningen

HUMO Toch geen spijt dat u geen andere filmschool hebt gekozen?

Van Groeningen «Helemaal niet. Het zijn juist de vele minpunten die mij tot een betere regisseur hebben gemaakt. Chaos schept ook vrijheid.»

HUMO Wijze raad voor studenten die het ook willen proberen?

Van Groeningen «Je hoeft geen wandelende filmencyclopedie te zijn. Veel belangrijker is een open geest. Zuig zoveel mogelijk invloeden en impressies op. Je moet ook bereid zijn om keihard te werken. Bij mijn eerste schrijfopdracht sloeg ik paars uit van ellende. Een scenario, hoe begin je daaraan?

»Over de kunstacademie bestaan hardnekkige misverstanden. Velen zien het als een soort vakantiepark, een plek waar ze vier jaar lang kunnen feesten. Uiteindelijk zijn we maar met vier als regisseur afgestudeerd.»

HUMO De Vlaamse film en fictie bloeien, productiehuizen schieten als paddenstoelen uit de grond. Tewerkstelling verzekerd?

Van Groeningen «Het gaat al een paar jaar erg goed. Er is veel vraag naar geschoolde regisseurs, monteurs en cameramensen. Die hoogconjunctuur heeft helaas een pervers effect. De opleidingen kennen zoveel succes dat er binnenkort misschien te veel gaan afstuderen.»

HUMO Is het een dure opleiding?

Van Groeningen «De eerste jaren valt dat best mee, maar het eindwerk kost wel een bom duiten. Ik ben in 2000 afgestudeerd, en toen moest je toch 6.000 à 7.000 euro aan de kant hebben. Nu, een productiebudget verzamelen hoort ook bij de opleiding.»

HUMO Zou u het jonge mensen aanraden?

Van Groeningen «Absoluut, doen! Een scenario schrijven, draaien, monteren, distribueren, het blijft een fantastisch proces. Maar wees realistisch. Het is niet omdat je als regisseur afstudeert, dat je meteen langspeelfilms kunt draaien. Ik ben van mijn lichting de enige, maar de andere drie zijn ook goed terechtgekomen.»


9. Steven Mahieu, de maatschappelijk werker ‘wereldverbeteraars’

Voor de titel ‘oudste beroep ter wereld’ komt hij niet in aanmerking, maar de maatschappelijk werker is wel alomtegenwoordig. Van OCMW’s, rusthuizen, gevangenissen tot theatergezelschappen, ze vallen er de laatste decennia niet meer weg te denken. Belangstelling voor een professionele bacheloropleiding sociaal werk? Stand-upcomedian Steven Mahieu (37) zal jullie niet tegenhouden.

Steven Mahieu «Ik had al een diploma toen ik in Gent aan de Sociale Hogeschool begon. Graduaat elektriciteit, een verlengstuk van mijn zes jaar op het VTI in Brugge. Daar denk ik met gemengde gevoelens aan terug. Als je technisch secundair volgt, gaat men ervan uit dat je opties beperkt zijn tot hout, metaal, beton of toegepaste grafiek. Men zou wat meer moeite mogen doen om leerlingen in het TSO en BSO ook van andere werelden te laten proeven. Ik ben er zelf pas achter gekomen toen ik in Kortrijk elektriciteit studeerde. Mijn kotgenoten, halve hippies, volgden exotische vakken zoals psychologie en sociologie. Ik snuffelde weleens in hun cursussen, en dat was een openbaring. Wow, dacht ik, de werking van de menselijke geest is toch een stuk interessanter dan de werking van een boiler.»

'De werking van de menselijke geest is toch een stuk interessanter dan die van een boiler'

HUMO Heb je die opleiding afgemaakt?

Mahieu «Ja, met onderscheiding zelfs. Ik ben opgevoed met het idee dat je afmaakt wat je begint. Maar daarna zat ik dus ineens in een aula met allemaal meisjes, wezens die ik in Kortrijk nauwelijks had opgemerkt (lacht).»

HUMO Waarom een bachelor en geen universiteit?

Mahieu «Wegens het praktische karakter. We moesten veel stages volgen en groepsprojecten maken. Ik ben die drie jaar fluitend doorgekomen. Omdat ik gemotiveerd was, maar ook wel omdat er zwaardere richtingen bestaan. Graduaat elektriciteit was veel pittiger.»

HUMO Vind je er ook gemakkelijk werk mee?

Mahieu «Ik kon snel beginnen in een armoedeproject van het Kortrijkse OCMW. Ik heb daarna in Gent nog voor twee jongerenorganisaties gewerkt. Goede herinneringen aan, maar ik ben ermee gestopt om me voltijds op comedy te gooien. We zijn met een stuk of vijftig afgestudeerd in de richting sociaal-cultureel werk – en allemaal goed terechtgekomen.»

HUMO Een aanrader, dus?

Mahieu «Absoluut. Al vraag ik me af of 18 niet wat jong is om eraan te beginnen. Dan kom je op je 21ste op de markt als hulpverlener, terwijl je eigenlijk nog weinig van het leven hebt geproefd. Een scheidingsbemiddelaar die zelf nog maagd is, dat lijkt me niet ideaal.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234