De spannende sportzomer van Karl Vannieuwkerke: 'Ik twijfel al 4 jaar aan Wilmots' kennis van het moderne voetbal'

Als ik Karl Vannieuwkerke (45) zie presenteren, moet ik altijd denken aan een komeet, een vuurbal, een brok ongebreidelde energie. Hij is de man die zelfs terwijl hij tegen speekselklierkanker vocht nog wedstrijden versloeg, en zodra hij kon, meteen weer als een razende alles tegelijk begon te doen: columns schrijven, driftig twitteren en met het bejubelde ‘Panenka!’ op Eén het EK coveren, terwijl de Tour al is gestart en hij met ‘Vive le vélo’ in Frankrijk had moeten zitten.

'Ik zet iets neer in de sportverslaggeving waar nog over gesproken zal worden!'

Het vreemde is dat deze sterkhouder van de VRT, deze vuurbal dus, eerst een schemerlampje naast de zetel aanknipt en knus onder een dekentje gaat liggen als we hem in zijn biotoop opzoeken.

HUMO Huh? Wat doe je nu?

Karl Vannieuwkerke «Ik kruip hier al de hele maand onder dat dekentje. Het geeft me een soort bescherming. Ik hou van knusheid: ik knuffel geregeld met de mensen van de ploeg, met wie ik al tien jaar samenwerk. Ik ben heel tactiel, pak graag mensen vast. Vind je me raar?»

HUMO Ik zag je niet zozeer als iemand die op zoek is naar warmte, meer als iemand van het winnaarstype.

Vannieuwkerke «Ik kan ook zomaar beginnen te wenen. Vorige week zat er een vrouw in de studio die me in een brief had geschreven: ‘Door jouw openheid over je ziekte heeft mijn dokter ontdekt dat ik ook speekselklierkanker had. Ik liep al een tijd met een bobbel in mijn nek, maar de artsen wisten niet wat het was.’ Ze is ondertussen behandeld en wou mij absoluut ontmoeten. We hebben elkaar vastgepakt en ze heeft me in mijn oor gezegd: ‘Ik zit op hetzelfde pad als jij. Het komt goed.’ (Zwijgt) Het was geen makkelijke periode, hoor. Ook al bleef ik werken en communiceerde ik er open over. Ik ging 32 keer heen en terug van Diksmuide naar Gent voor de bestraling. Ik had dus 32 keer 3 uur om over mezelf en mijn toekomst na te denken. Ik heb toen ook een aantal beslissingen genomen. Jij zegt: je doet zoveel. Nu, ik was medeoprichter van uitgeverij Kannibaal, samen met fotograaf Stephan Vanfleteren, maar ik ben eruit gestapt. Het accent van de uitgeverij was verlegd van sportboeken naar boeken over kunst en cultuur. Heel interessant, maar niet mijn corebusiness.»

HUMO Welke levenskwesties heb je tijdens die ritten nog meer overdacht?

Vannieuwkerke «Waar ik mee worstel, is dat ik iets te bezorgd ben geworden voor mijn kinderen. Mijn dochter Marte (11) ging de laatste weken met de fiets naar school. Een prachtig gezicht, haar met haar rugzakje de kasseilaan zien afrijden, maar zodra ze bij de steenweg is, slaat de schrik me om het hart en ben ik als de dood dat ik ineens sirenes zou horen. In het begin reed ik haar zelfs stiekem achterna om te zien of ze wel heelhuids was aangekomen.

»De diagnose dat je kanker hebt, kruipt echt onder je vel. Opeens besef je dat jij en ook je kinderen niet onsterfelijk zijn. Als je ’s avonds in bed kruipt, probeer je je sterk te houden voor je vrouw en kinderen. Je denkt aan die twee spruiten in de kamer ernaast: ‘Ik kan nog niet weg. Ik heb nog een opdracht.’»

HUMO Je hield je ook sterk bij je vrouw? Heb je geen troost gezocht bij haar?

Vannieuwkerke «Nee. Ik kreeg veel troost van het team in Gent, professor Hubert Vermeersch, bestralingsanalist Frederik Duprez en één van de oncologieverpleegsters, met wie ik nog steeds een goede band heb.»

HUMO Ik zou toch weggekropen zijn in de armen van mijn partner.

Vannieuwkerke «Maar zij moest zich ook ontzettend sterk houden om de continuïteit thuis voor de kinderen te garanderen. Ik wou haar niet extra belasten. Dat was gewoon een beschermingsmaatregel.»

HUMO Zelfs vóór je genezen was, ging je interlands verslaan. Ben je ook meteen weer gaan sporten?

Vannieuwkerke «Door mijn ziekte ben ik er een tijdje uit geweest. Ik heb ondertussen een personal trainer die me drie keer per week alle hoeken van de fitnesszaal laat zien. Alleen zit ik nu in Brussel op hotel. Ik probeer zo vaak ik kan naar het fitnesscentrum aan de overkant te gaan, maar ik vrees dat ik tijdens het EK 2 kilo ben bijgekomen: daar voel ik me niet goed bij. Hiernaast staat een tafel met Melo-Cakes, Twix en dozen snoep – het is een moeilijke evenwichtsoefening.»

HUMO Van die kilo’s zie ik nu niks door dat knusse dekentje.

Vannieuwkerke (lacht) «Inderdaad. Maar ik ben ook niet altijd knuffelig en lief, hè. Ik kan ook erg veeleisend zijn voor de mensen met wie ik werk. Als het in de studio echt brandt en niet iedereen 100 procent meedraait zoals het moet, kan ik heel kortaf zijn.»

HUMO Je fietst niet meer.

Vannieuwkerke «Nee, als je dat goed wil doen, moet je vijf keer per week vier uur trainen. Dat kan ik niet meer opbrengen voor een sport. Voor Music For Life heb ik wel meegespeeld in een benefietwedstrijd, maar ik ben er zo ingevlogen dat ik toen twee ribben heb gebroken.»

HUMO Zo kennen we je weer. De winnaar in jou is natuurlijk door het dolle heen met de populariteit en de kijkcijfers van ‘Panenka!’. Ik citeer een vrouwelijke fan die een selfie met Jan Mulder maakte, maar zei dat ze er eigenlijk één met jou wilde: ‘We komen voor de match en de sfeer, maar in de eerste plaats toch voor Karl. Geef toe, hij mag er wezen. En hij legt alles zo begrijpelijk uit.’

Vannieuwkerke «Dat streelt mijn ego. Maar ze koos uiteindelijk toch voor een foto met Jan Mulder (lacht).»

'Ik hou van knusheid, ik knuffel geregeld met de mensen van de ploeg'

HUMO Je hebt piekmomenten als ‘Panenka!’ en ‘Vive le vélo’ nodig.

Vannieuwkerke «In het kamertje hiernaast leef ik al een máánd. Ik ben hier ook meestal als eerste, uren vóór ik op antenne moet. In die uren wil ik alles gezien en gevoeld hebben, alle sites en alle tweets gelezen hebben. Dat geeft mij rust. Dan weet ik: ‘Er kan mij niks overkomen. Ze mogen over alles beginnen, ik zal weten waar het over gaat.’»

HUMO Op Twitter heb je 254.000 volgers.

Vannieuwkerke «Ja, maar ik kom ook al bijna twintig jaar op televisie en ik heb het gezicht van populaire programma’s mogen zijn. Ik heb zelf ‘Vive le vélo’ bedacht, en moet je nu horen hoe mensen erom roepen. Dat is wel een ongelofelijk compliment.»


Weg met Wilmots

HUMO Er zijn bij de VRT zestig klachten binnengekomen over het feit dat je ‘Panenka!’ nog presenteert terwijl de Tour al begonnen is. Iedereen roept dat je je biezen moet pakken en naar Frankrijk moet gaan. Had je ‘Panenka!’ niet beter aan iemand anders doorgegeven?

Vannieuwkerke «Het probleem is dat het EK voor het eerst ook op Eén uitgezonden wordt. We hadden gedacht dat de Rode Duivels zo niet de finale, dan toch zeker de halve finale gehaald zouden hebben. Dan zou er geen heisa rond mij zijn geweest. We zijn van de UEFA verplicht ‘Panenka!’ tot het einde van het EK te maken. ‘Panenka!’ en ‘Vive le vélo’ naast elkaar laten lopen was voor de VRT veel te duur geweest, en ‘Vive le vélo’ naar Canvas verhuizen was ook geen optie: het is echt een Eén-programma.»

HUMO Geniet je ervan dat al die mensen zo naar jou en ‘Vive le vélo’ hunkeren?

Vannieuwkerke «Natuurlijk ben ik blij dat mensen mij graag op het scherm zien. Tijdens het EK heeft de directie me ook gevraagd te onderhandelen voor de komende jaren, en ze hebben me vastgelegd tot 2022. Nu, daarna heb ik wel een klein gevecht geleverd met mijn directe baas. Hij wou absoluut niet dat ik Eddy Planckaert uitnodigde en van ‘Panenka!’ even ‘Vive le vélo’ wilde maken omdat Greg Van Avermaet de gele trui had veroverd. Maar dat gebeurt maar eens om de zoveel jaar! Dus ben ik op mijn strepen blijven staan.»

HUMO Wat je je ook wel kunt permitteren als ze je net hebben gezegd dat ze je tot 2022 willen houden.

Vannieuwkerke «Dat deed ik ervoor ook al, hoor, volhouden als ik iets wou waar ik echt in geloofde.»

HUMO Maar in ‘Panenka!’ durfde je pas kritiek op bondscoach Marc Wilmots te geven toen de Belgen eruit lagen. Omdat je anders niemand in de buurt van de Rode Duivels nog te spreken zou krijgen.

Vannieuwkerke «Dat is niet waar. We zeggen al vier jaar dat we twijfels hebben over Wilmots zijn kennis van het moderne voetbal en van hoe je een ploeg psychologisch moet aanpakken.»

HUMO Psychologisch is hij toch sterk, dacht ik.

Vannieuwkerke «Welnee. Wilmots is de man van de schouderklopjes. Maar als ik met jou samenwerk en ik geef jou elke dag een schouderklopje, dan denk je na vier dagen toch: ‘Jaja.’ Dan is die schouderklop toch niet efficiënt meer? Alleen als je er heel sporadisch eentje krijgt, dán heeft het effect. Nee, die schouderklopjestechniek bij de Rode Duivels was gewoon op. En ik heb een sms gekregen van één van de Rode Duivels waarin stond: ‘De tactische oefeningen die wij op de training kregen, doet jouw dochter ook bij de U-11 van Diksmuide.’ Die spelers zitten allemaal bij grote clubs en trainen met toptrainers, ze weten echt wel hoe het moet.»

HUMO Welke coach kan de Rode Duivels wel aan?

Vannieuwkerke «In België zie ik er maar twee: Michel Preud’homme en Hein Vanhaezebrouck, maar Bart Verhaeghe, de vicevoorzitter van de Belgische voetbalbond, zal die niet wegplukken bij Club Brugge en AA Gent. Dus zullen ze in het buitenland moeten zoeken. Misschien moeten we inderdaad Guus Hiddink als tussenpaus vragen, zoals hier en daar wordt geopperd, om het daarna Vanhaezebrouck of Preud’homme te laten overnemen. Het probleem is natuurlijk geld. Een nieuwe bondscoach mag niet meer kosten dan Wilmots, en die kreeg een miljoen. Dat is peanuts voor een internationale toptrainer.»

HUMO Het moet toch hard zijn voor Wilmots. Stel je voor dat jij ineens in ongenade zou vallen en van het scherm zou verdwijnen.

Vannieuwkerke «Dat zou wel even wennen zijn, maar ik heb zoveel mensen zich zien vastklampen aan het scherm: ik denk niet dat ik die fout ga maken. Neem nu Carl Huybrechts: die levert nog steeds kritiek op iedereen die wél op het scherm komt – niet alleen op mij, maar ook op mijn collega Maarten Vangramberen – terwijl hij al vijftien jaar passé is. Dan denk ik echt: dat zal mij nooit overkomen. Zeker niet na wat ik het afgelopen jaar heb meegemaakt. Als je de dood in de ogen hebt gekeken, helpt dat echt om de dingen te relativeren.»

HUMO Het heeft je niet minder ambitieus gemaakt. Toen je nog bestraald werd, ging je weer werken.

Vannieuwkerke «Kleine dingen maar, hè. Ik heb een interland verslagen, en het Belgisch kampioenschap veldrijden. Toen ik ziek was, heb ik wel even gedacht: ‘Ik ga het rustiger aan doen.’ Maar zodra ik mijn krachten voelde toenemen, wou ik er toch weer invliegen.»

HUMO Wat zou je je collega’s van Sporza aanraden om ook een programma als ‘Panenka!’ of ‘Vive le vélo’ te kunnen presenteren?

Vannieuwkerke «Goh... Hun ogen goed gebruiken? Maarten Vangramberen is me vaak komen vragen: ‘Hoe doe je dit? En hoe doe je dat?’ Op lange termijn zullen mensen zoals hij het kunnen overnemen.»

HUMO Na 2022.

Vannieuwkerke «Hoe bedoel je? Dan ben ik pas 51. Zolang ik het kan blijven doen en iedereen vindt dat ik het goed doe, ga ik niet snel een stap opzij doen. Waarom zou ik? (grijnst)»

HUMO Zou je jezelf de Vlaamse Mart Smeets durven noemen?

Vannieuwkerke «Ik vind dat een manke vergelijking. Ik ben een heel ander type, iets minder theatraal. Ik kom wel heel goed overeen met Mart. Hij komt ook dit jaar weer naar ‘Vive le vélo’. Hij heeft mij zelf een mailtje gestuurd om zich aan te bieden, omdat hij dacht dat hij nog wel iets zou kunnen bijdragen. Volgens mij zou hij nog altijd graag zijn Tourprogramma maken bij de NOS.

»Ik moet ook niet de Vlaamse Mart Smeets zijn, maar ik denk wel dat ik in dit land iets in de sportverslaggeving neerzet waar nog over gesproken zal worden. En dat ‘Vive le vélo’ een merk aan het worden is waar later op kan worden voortgeborduurd.»

'Ik heb een sms van een Rode Duivel gekregen: 'Onze tactische oefeningen zijn dezelfde als die van het voetbalploegje van je dochter''

HUMO Je hebt ook al eens getourd met een theatershow. Je vindt het niet echt erg om in de schijnwerpers te staan, hè?

Vannieuwkerke «Dat was gewoon het resultaat van een ontmoeting met Ron Reuman van Compagnie Maandacht. We hadden op hetzelfde moment hetzelfde idee en gingen er helemaal in op. En als ik aan zo’n show begin, is dat niet om het vijftien keer te brengen: dan wil ik all the way gaan. Voor we het wisten, hadden we 72 voorstellingen gespeeld. Nu, dat is verleden tijd, maar je zult me niet horen zeggen dat ik het niet nog eens ga doen. Het publiek in zo’n theaterzaal is wel klein in aantal, maar het is heel tastbaar aanwezig en dat is spannend. Je hebt veel meer het gevoel in je blootje te staan. Soms vertel je een grap en reageert er niemand: dan sterf je een beetje. Maar als je de volgende keer hetzelfde verhaal brengt en de zaal ligt plat, dan geeft je dat zó’n kick.»


Maatje te klein

HUMO Wat was jij voor kind?

Vannieuwkerke «Ik ben enig kind. En ik was zeer bedeesd. Mijn ouders moesten mij dwingen mensen een hand te geven. Ik nam geen initiatief. Behalve op het grote familiefeest: dan kreeg ik van mijn grootmoeder een door haar gehaakte baard op en trad ik op als Urbanus. Ik kende al zijn sketches uit het hoofd.

»Daarnaast voetbalde ik ook: ik was keeper.»

HUMO Je stond niet in de spits?

Vannieuwkerke «Nee. Mijn vader was ook keeper, en toen ik 5 jaar was, mocht ik ‘een keer zijn keepershandschoenen aantrekken. Ik besloot meteen: ik treed in zijn voetsporen. Dat bleek goed te lukken. Ik was wel een keeper die constant zijn mond opendeed, meespeelde, foeterde en commandeerde, tactische instructies gaf: ‘Jij staat te veel uit positie!’ Dat waren de momenten waarop ik me helemaal kon geven. Maar zodra de match afgelopen was, ik me had gedoucht en mijn gewone kleren weer aanhad, trok ik me terug en observeerde ik alleen maar.»

HUMO Als iemand je vraagt: ‘Wat had je graag aan jezelf veranderd?’, antwoord je altijd: ‘Ik was graag 10 centimeter groter geweest.’ Je bent blijkbaar ooit gescout door Cercle Brugge, maar je werd te klein bevonden.

Vannieuwkerke «Als kind droomde ik ervan profvoetballer te worden. Als een eersteklasser zich dan aanbiedt en zegt: ‘Jij keept goed. Kom eens testen bij ons’, dan komt die droom opeens een stuk dichterbij. Ik en iemand anders gingen naar Cercle voor tests, en achteraf zeiden ze: ‘Jij bent de beste van de twee, maar die andere is 10 centimeter groter. Als je 10 centimeter groeit, mag je direct een contract tekenen.’ Ik was 15 en ik ben als een gek aan bomen en klimrekken gaan hangen, in de hoop dat ik een paar centimeter zou winnen. Maar ik ben nog altijd 1,71 meter, net als toen.»

HUMO En je denkt soms nog: ‘Was ik maar 10 centimeter groter geweest’?

Vannieuwkerke «Ja, maar dan hadden we nu niet hier gezeten. Dan was ik misschien tien, vijftien jaar keeper geweest bij Cercle Brugge, of in het buitenland, als er meer van was gekomen. Daar denk ik nog weleens aan, ja. Mijn leven was wellicht niet beter geweest, maar ik had graag eens geproefd van hoe het is om elke dag op te staan en te kunnen zeggen: ‘Ik mag de hele dag voetballen.’ Dat moet het ultieme zijn.»

HUMO Was je vader een goeie keeper?

Vannieuwkerke «Een deftige keeper: hij speelde in eerste provinciale.»

HUMO Verwachtte hij veel van je als voetballer?

Vannieuwkerke «Nee, maar hij was wel heel kritisch. Na een wedstrijd zei hij zelden: ‘Goed gedaan.’ Hij gaf alleen een opsomming: ‘Dit kon beter, dat kon beter…’ Maar ik heb me nooit gepusht gevoeld.»

HUMO Heb je het maniakale van hem?

Vannieuwkerke «Mijn ouders zijn allebei heel plichtsgetrouw, maar maniakaal? Hoewel, dat willen winnen zit er bij mijn vader ook wel in. In zijn geest is hij altijd een sportman geweest. Sportlui halen uit tegenslagen de kracht om nieuwe doelen te stellen – zoals Greg Van Avermaet kracht heeft geput uit zijn val en gebroken sleutelbeen tijdens de Ronde van Vlaanderen en nu in de Tour opeens geel pakt. Het bedrijf in landbouwmachines waar mijn vader werkte, ging failliet, maar dat heeft hem de kracht gegeven om met een vennoot een eigen bedrijf op te starten. Die mentaliteit heeft hij nu nog. Hij is 74, maar hij tennist nog drie keer per week. En elke woensdag komt hij bij ons op de boerderij het gras afrijden en hout hakken. Hij ziet er niet meer uit als een sportman, hij staat wat te zwaar, maar hij is onstuitbaar.»

''Jij gaat nooit iets worden in dit leven,' heeft mijn vader me ooit gezegd. Dat heb ik wel koste wat het kost willen rechtzetten.'

HUMO Is hij trots op jou?

Vannieuwkerke «Ik denk het, maar mijn vader is iemand die zijn emoties heel moeilijk toont. Ik weet nu wel dat hij even aan mij heeft getwijfeld. Op mijn 18de heb ik een tijdje geneeskunde gestudeerd omdat ik totaal niet wist wat ik moest gaan doen. Hij is toen eens op mijn kot langsgekomen op de dag dat ik examen wiskunde had. In plaats van in het examenlokaal zat ik met een kater in bed. Toen hebben we neus aan neus gestaan en heeft hij gezegd: ‘Jij gaat nooit iets worden in dit leven.’ Dat heb ik wel koste wat het kost willen rechtzetten.»

HUMO Zijn je kinderen maniakaal? Op je zolder thuis heb je met kunstgras een voetbalveld gemaakt, met doelen en al, zodat Marte en Jef altijd kunnen oefenen.

Vannieuwkerke «Mijn dochter is iets maniakaler dan mijn zoon. Ze heeft een echte winnaarsmentaliteit. Als ze niet wint of ze speelt niet goed genoeg naar haar zin, dan wordt ze razend. Gisteren waren we aan het voetballen en ze was de bal aan het hooghouden. Ik telde, en op het moment dat de bal wegschoot, riep ik: ‘Veertig!’ Waarop zij bijna ontplofte: ‘Nee! Eenenveertig!’ Ik heb het gefilmd, ik zal het je tonen. Ze ziet eruit als een jongetje. Iedereen denkt ook dat ze een jongetje is, zelfs de jongens van het elftal met wie ze voetbalt. Ze vindt dat oké.

»Kijk, zie je die reactie? Net ik toen ik klein was. Marte kan drie uur aan een stuk oefenen om die bal hoog te houden. Ze moet en ze zal verbeteren.»

HUMO Waar dromen je kinderen van?

Vannieuwkerke «Jef doet alles graag. Hij is een heel goeie voetballer, maar hij is ook wat klein. Hij zal iets later een mature speler zijn. Dat is eigenlijk beter: degenen die er met kop en schouders boven uitsteken, zijn op lange termijn niet altijd de besten. Ze komen technisch vaak wat tekort. Zoals Romelu Lukaku. Die was heel jong al zo groot dat scoren altijd wel lukte, en daarom heeft hij niet zo hard aan zijn techniek gewerkt. Ik weet niet wat Jef zal doen, maar ik denk dat Marte wel graag de topsport in wil als voetballer of golfer – ze is al drie keer Vlaams kampioen golf geworden.»

HUMO Je zei al eens: ‘Ik zal nooit zo’n goede golfer worden als zij.’ Ben je ook al met je kinderen in competitie?

Vannieuwkerke «Ja, maar als zij je verslaan, ben je vooral trots, hè. Dat geeft voldoening. Maar ik zet hen op geen enkele manier onder druk om te presteren. Dan haken ze op een bepaald moment af en doen ze het niet graag meer.»

'De dood in de ogen kijken helpt je de dingen te relativeren'

HUMO Kan een mens ook niet bezwijken onder de druk die hij zichzelf oplegt?

Vannieuwkerke «Dat hangt af van je karakter. Mijn zoon is iemand die zichzelf tijdens een match heel veel druk oplegt, waardoor hij puur van de stress minder goed speelt dan op de training. Als hij zich daar overheen zou kunnen zetten, zou hij echt goed kunnen worden. Bij mijn dochter werkt het juist andersom. Die voelt druk en die druk maakt haar beter. Zo ben ik ook: hoe meer druk ik voel, hoe onmogelijker de opdracht, hoe opgewondener ik raak en hoe harder ik dat onmogelijke toch wil laten lukken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234