Donald Trump Beeld AFP
Donald TrumpBeeld AFP

verenigde statenpresidentsverkiezingen

De strijd is beslist, maar de loper naar het Witte Huis ligt nog niet uit: dit zijn de obstakels

De Democraat Joe Biden wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten. Amerikaanse media roepen hem uit tot winnaar van de verkiezingen, na zijn overwinning in de cruciale ‘swing state’ Pennsylvania en Nevada.
Drie redenen waarom de weg naar zijn beëdiging op 20 januari 2021 nog erg hobbelig zal zijn.

1. Voorlopige uitslag

Hoewel de media er op basis van de harde cijfers en inschattingen zeker van zijn dat Joe Biden niet meer te achterhalen is door president Donald Trump, duurt het nog even voor er een definitieve uitslag is. In andere staten – North Carolina en Alaska - worden ook nog stemmen geteld. Zo moeten ook nog biljetten van overzeese militairen worden verwerkt. En in Georgia al een hertelling aangekondigd, omdat het verschil tussen Biden en Trump daar minder dan 0,5 procent is.

Zelfs in Pennsylvania kan het nog enkele dagen duren voordat álle stemmen zijn geteld, maar dat zijn er te weinig om Trump daar nog in het zadel te helpen.

Het Hooggerechtshof gaf lokale overheden in Pennsylvania wel de opdracht stemmen opzij te leggen die na verkiezingsdag (3 november) zijn binnengekomen. In die staat worden via de post gestuurde stemmen meegeteld die tot drie dagen na de verkiezingsdag binnenkomen, mits ze op tijd zijn verstuurd. Omdat het gaat om kleine aantallen zullen die niet van invloed zijn op de einduitslag.

Bij de verkiezingen in 2000 eindigde een juridische strijd tussen George W. Bush (Republikeinen) en Al Gore (Democraten) om hertellingen in Florida pas op 12 december. Zo legde Gore zich pas 36 dagen na de verkiezingen neer bij een nederlaag.

Trump-supporters bij een demonstratie op 6 november in Detroit.  Beeld Getty Images
Trump-supporters bij een demonstratie op 6 november in Detroit.Beeld Getty Images

2. Juridische ‘oorlog’

Het campagneteam van Trump stapt in verschillende staten naar de rechter om een hertelling te eisen of het tellen te stoppen. Tot nu toe zijn die pogingen vergeefs geweest, maar de Republikeinen zullen geen juridisch middel onbenut laten.

Team Trump heeft een hotline ingericht waar mensen verkiezingsfraude kunnen melden en probeert 60 miljoen dollar (50 miljoenen euro) in te zamelen voor rechtszaken die ze willen voeren. Via e-mails en tekstberichten klopt het team aan bij geldschieters om dit juridische offensief te financieren. In de berichten wordt beweerd dat de verkiezingen niet eerlijk zijn verlopen.

Heel kansrijk zullen die rechtszaken niet zijn. Tot nu toe hebben de Republikeinen geen enkel bewijs voor fraude kunnen leveren. De Federale Verkiezingscommissie (FEC) zegt dat de verkiezingen bijna vlekkeloos zijn verlopen. Er zijn heel weinig klachten binnengekomen en er is geen enkel bewijs dat er is gefraudeerd, zei FEC-voorzitter Ellen Weintraub tegen CNN. Kenners melden op die zender ook dat hertellingen historisch gezien vaak maximaal tientallen, soms honderden maar zelden duizend stemmen verschuiving opleveren. In vrijwel alle staten waar Biden voor ligt, is de marge nu al groter.

Bovendien hebben rechtszaken geen zin als blijkt dat Trump na hertelling in die staten toch niet meer op winst kan komen door de situatie elders. Een procedure in Pennsylvania is bijvoorbeeld zinloos als hij niet wint in de staten Georgia en Arizona. Rechters zullen geen zaken willen toestaan als het voor Trump onmogelijk is om de 270 kiesmannen nog te halen die nodig zijn voor de verkiezingsoverwinning.

Rudy Giuliani kondigde namens Trump aan procedures te beginnen tegen het stemproces.  Volgens Guliani zijn  '600.000 stembiljetten' dubieus. Maar bewijs voor fraude of gerommel ontbreekt.  Beeld AFP
Rudy Giuliani kondigde namens Trump aan procedures te beginnen tegen het stemproces. Volgens Guliani zijn '600.000 stembiljetten' dubieus. Maar bewijs voor fraude of gerommel ontbreekt.Beeld AFP

3. Trump wil niet weg

Donald Trump gaat strijdend ten onder, lijkt het. Hij verkondigt al dagen dat hij een nederlaag niet zal erkennen en roept zijn aanhangers de ‘gestolen verkiezingen’ aan te vechten. Een van zijn zoons riep al op tot een ‘totale oorlog’ en Republikeinen krijgen anonieme berichten waarin ze worden opgeroepen de straat op te gaan.

De vraag is welk effect die oorlogstaal heeft. De afgelopen dagen was de sfeer rond sommige telbureaus grimmig. Er waren geen rellen, maar de aanwezigheid van extremistische Trump-aanhangers met wapens was intimiderend.

Hoewel hij op Twitter een strijdbare indruk maakt, zegt een bron in het Witte Huis dat Trump zich stilletjes aan begint te verzoenen met de gedachte dat zijn presidentschap eerdaags voorbij kan zijn. In gesprekken over gerechtelijke procedures zou Trump tegen zijn adviseurs hebben gezegd dat ‘een overwinning mogelijk niet meer haalbaar is’, meldt Witte Huis-correspondent Jim Acosta van CNN.

Volgens een adviseur zorgen Trumps persoonlijk advocaat Rudy Giuliani en mensen in zijn entourage er mede voor dat Trump vooralsnog weigert de realiteit in te zien, meldt de CNN-journalist. ‘Mensen gaan daarin met hem mee’, aldus de adviseur, die de situatie in het Witte Huis als ‘chaos’ typeert.

Vreedzaam

Een belangrijke economische adviseur van Trump verwacht dat een eventuele machtsoverdracht vreedzaam zal verlopen. ‘Dit is de grootste democratie ter wereld’, zei Larry Kudlow tegen de zender CNBC. ‘We houden ons aan de wet, ook de president.’

Formeel kan Trump nog zeggen dat hij het Witte Huis niet zal verlaten. Mocht hij zijn poot stijf willen houden, dan zijn de regels met ingang van woensdag 20 januari 2021 heel simpel. Na de inauguratie is Joe Biden president van de Verenigde Staten en Donald Trump niet.

Dan heeft Biden de macht om de Secret Service te laten ingrijpen. Hij zal niet schromen dat te doen, zegt Andrew Bates, woordvoerder van zijn campagneteam. ‘De regering van de Verenigde Staten is prima in staat om indringers het Witte Huis uit te zetten.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234