null Beeld

De Tand Des Tijds: 'Invasion of the Body Snatchers' (Philip Kaufman, 1978)

Humo presenteert: De Tand Des Tijds! In deze reeks waagt filmjournalist Erik Stockman zich één keer per week aan een rewatch van een grote klassieker, een geliefde cultfilm of een beroemde blockbuster. Waarbij onze man zich afvraagt: hoe heeft deze film de blikkerende hoektanden des tijds doorstaan? Vandaag: 'Invasion of the Body Snatchers' uit 1978.

Iedereen heeft het altijd maar over de verwoestende gevolgen van de klimaatopwarming voor onze Moeder Aarde. Superstormen! Hongersnood! De comeback van de malaria! Krakende koraalriffen! De woestijn die zal oprukken tot in uw keuken! Maar wie weet zijn het wel totaal andere gevaren die de mensheid bedreigen; gevaren die tot nu toe door niemand zijn voorspeld. Buitenaardse driepoten die uit de grond oprijzen en ons tot as verpulveren, zoals in ‘War of the Worlds’.

Reusachtige moorddadige tomaten die ons achtervolgen en verpletteren, zoals in ‘Attack of the Killer Tomatoes!’. Of misschien zal ons lot worden bezegeld door buitenaardse levensvormen die eruitzien als doorzichtige kwalletjes, zoals in ‘Invasion of the Body Snatchers’. Voortgedreven door de zonnewinden zweven de kwalletjes door de ruimte, om uiteindelijk met miljoenen neer te dalen op San Francisco, waar ze zich als dauwdruppels vasthechten aan de bloempjes en de boomtakjes en zich – alsof je naar een hallucinante natuurdocumentaire zit te kijken – verpoppen tot peulen.

Elizabeth, die zo’n peultje mee naar huis heeft genomen en in een glaasje op het nachtkastje in de slaapkamer heeft geplaatst, ruikt onraad wanneer haar vriend Geoffrey zich nogal raar begint te gedragen. De man die gisteravond nog onderuitgezakt in de zetel en met een biertje in de hand naar een basketballwedstrijd zat te kijken, is klaarblijkelijk in amper één nacht tijd veranderd in een emotieloze man die alle interesse voor basketball heeft verloren en ineens naar ‘een vergadering’ moet.

En wat zat er in die vuilnisemmer die hij vanmorgen vroeg in de klep van de vuilniswagen heeft omgekieperd? Wie de film al eens heeft gezien, kent het gruwelijke antwoord. En wie de film nog níet heeft gezien, stopt maar beter met lezen vanwege groot spoileralarm. Elizabeth en haar collega Matthew, beiden werkzaam op het Ministerie van Volksgezondheid, beginnen te vermoeden dat hun vrienden en geliefden en alle andere inwoners van San Francisco één voor één worden vervangen door duplicaten.

‘Aan de buitenkant zien ze er hetzelfde uit,’ zegt iemand. ‘Maar aan de binnenkant missen ze iets.’ Maar tegen dat ze, in een geweldige scène in een wellnesscentrum, het ultieme bewijs ontdekken in de vorm van een onvolgroeid lichaam, is het natuurlijk al te laat: de invasie is bezig. Van het uit 1955 daterende verhaal ‘The Body Snatchers’ van Jack Finney zijn vier filmversies gemaakt: ‘Invasion of the Body Snatchers’ (Don Siegel, 1956), de remake van Philip Kaufman uit 1978,

‘Body Snatchers’ (Abel Ferrara, 1993) en ‘The Invasion’ (Oliver Hirschbiegel, 2007). De versie van Kaufman is wat ons betreft één van de beste horrorfilms aller tijden. Schitterend gewoon hoe Kaufman (‘The Wanderers’, ‘The Right Stuff’) in de eerste helft met niet meer dan enkele geniale toetsen een onheilspellende, diep onder het vel kruipende ‘alles lijkt normaal, maar dat is niet zo’-doemsfeer weet op te bouwen. Die man die om onduidelijke redenen snel en schichtig over de straat rent.

De camera die soms langer bij een personage blijft plakken dan strikt genomen nodig – is die kerel ook al een duplicaat, of zitten we in de greep van de paranoïa? Kent u dat gevoel, waarbij u midden in de nacht wakker wordt en u de indruk heeft dat uw eigen huis niet langer uw eigen huis is? Dát is het akelige gevoel dat Kaufman hier opwekt.

En kijk eens naar die fantastische cast! Donald Sutherland als de voedselinspecteur die met een pincet een rattenkeutel uit een kookpot opvist, Brooke Adams als de wantrouwige Elizabeth, de piepjonge Jeff Goldblum als Jack, en Leonard Nimoy (Spock!) als de psychiater met de sinistere vingerloze handschoen (van Nimoys ‘The sooner, the better’-moment worden wij altijd weer ijskoud).

De film bevat ook pure bloederige horrormomenten, zoals wanneer Matthew met een riek begint in te hakken op de smoel van zijn eigen duplicaat, maar het gruwelijkste aspect van ‘Invasion of the Body Snatchers’ is wat ons betreft de totale uitzichtloosheid van de strijd die de laatste ‘normale’ mensen voeren. ‘We gaan ze verslaan!’ zo horen we Matthew af en toe uitroepen.

En inderdaad, wanneer onze vrienden nabij de haven een door de wind meegedragen flard mooie doedelzakmuziek horen, mag de hoop heel even opgloeien. ‘We kunnen wegkomen per schip!’ roept Matthew – tot hij beseft dat ook de vrachtschepen, die straks het ruime sop zullen kiezen en naar alle uithoeken van onze planeet zullen varen, door de snatchers worden volgeladen met peulen.

‘A Quiet Place’, die horrorfilm waarin iedereen zich muisstil diende te houden, stuurde de toeschouwers tenminste nog naar huis met een triomfantelijk ‘Yee-ha! We slaan terug!’-gevoel. Het einde van ‘Invasion of the Body Snatchers’ daarentegen – een einde dat héél diep zit opgeslagen in de benauwende spelonken van ons onderbewustzijn - neemt zelfs het allerlaatste sprankeltje hoop weg. Yep, de Amerikaanse horror-revival heeft de voorbije jaren geweldige films gebaard, van ‘It Follows’ tot ‘Hereditary’. Maar geen enkele kan tippen aan de gruwel van ‘Invasion of the Body Snatchers’.

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234