null Beeld

De Tand Des Tijds: 'The Crow' (Alex Proyas, 1994)

Humo presenteert: De Tand Des Tijds! In deze reeks waagt filmjournalist Erik Stockman zich één keer per week aan een rewatch van een grote klassieker, een geliefde cultfilm of een beroemde blockbuster. Waarbij onze man zich afvraagt: hoe heeft deze film de blikkerende hoektanden des tijds doorstaan? Vandaag: ‘The Crow’ van Alex Proyas!

Vandaag groeten we Brandon Lee. In de nacht van 30 op 31 maart 2018 is het precies 25 jaar geleden dat de zoon van de grote martial arts-kunstenaar Bruce Lee op de set van ‘The Crow’ een kogel in zijn lijf kreeg. Hij werd naar het hospitaal gevoerd, waar hij de volgende dag om 13u.03 werd doodverklaard, amper 28 jaar oud. Wat ons vandaag van hem rest, is de nooit meer in te vullen belofte op een grootse carrière, enkele trashy actiefilms (‘Rapid Fire’ ‘Showdown in Little Tokyo’), en één meesterstuk: ‘The Crow’.

Op het moment dat Lee tegen de grond smakte, waren de opnamen van die comicbookverfilming bijna voltooid. Op die fatale avond in 1993 maakte de crew onder leiding van regisseur Alex Proyas zich gereed om – bittere ironie – de gewelddadige sterfscène in te blikken van Brandons personage, de rockgitarist Eric Draven. De Magnum .44 die figurant Michael Massee op Lee richtte had een losse flodder moeten doen afgaan, maar in de loop van het wapen stak nog een echte kogel, daar twee weken eerder per ongeluk achtergelaten door iemand van de second unit-ploeg. Toen Lee achterover op de vloer viel (en niet voorover, zoals in het script stond) en zijn gezicht loodgrijs uitsloeg realiseerde de ploeg zich dat er iets afschuwelijks was misgegaan. De eerste impuls van de regisseur en de producenten was om het hele project af te blazen, maar na zijn begrafenis beslisten ze om de film, die zijn grote doorbraak had moeten inluiden, ter ere van Brandon af te werken en uit te brengen.

En wat een bittere, bittere ironie is het (opnieuw) dat Lee in ‘The Crow’ een man vertolkt die in zijn flat door enkele boeven wordt doodgeschoten en één jaar later oprijst uit zijn graf. Voor Eric voorgoed naar het land van de doden kan vertrekken, moet er namelijk nog iets worden rechtgezet. Op zoek naar de klootzakken die zijn lief hebben verkracht en vermoord (en die hém hebben gedood!), beweegt de wraakengel zich door een grauwe metropool, waar het altijd nacht is en nooit ophoudt met regenen en waar de plassen op het asfalt de droefgeestige flonkerglans van de straatlampen weerkaatsen.

En al bij de eerste aanblik van die grimmige grootstad overvalt je het gevoel dat ‘The Crow’ veel méér is dan zomaar een film. Proyas, een visionaire cineast die vier jaar later met ‘Dark City’ opnieuw een klassieker zou maken, laat de machtige stadspanorama’s, de onheilspellende soundscapes, de songs van onder meer Nine Inch Nails en Rage Against the Machine en de prachtige symfonische score van Graeme Revell samenvloeien tot een overrompelende totaalervaring; een niet aflatende koortsdroom; een roes waaruit het moeilijk ontwaken is. De op de ziel bonzende drums en de naar het hart klauwende gitaren van ‘Burn’ van The Cure - speciaal geschreven voor de film – tekeer horen gaan terwijl Eric Draven voor de eerste keer zijn sinistere makeup aanbrengt en zijn zwarte outfit aantrekt: wow.

In de atmosfeer van ‘The Crow’ proef je niet alleen de duisternis van de allerbeste graphic novels (‘Batman’!), maar ook de zwarte magie van de new wave, het als nihilisme vermomde onbehagen van de grunge, de dystopische dreiging van ‘Blade Runner’ en de mistroostige poëzie van de werken van Edgar Allen Poe. Er loopt een rechtstreekse gitzwarte lijn van ‘The Raven’, het beroemdste gedicht van Poe, naar ‘The Crow’; even voordat Draven het pandjeshuis kort en klein slaat, citeert hij zelfs enkele zinnen uit het gedicht. De bedruktheid van deze film staat een mensenleven ver af van de pretentieloze fun van de hedendaagse comicbookverfilmingen. Kijk naar ‘The Crow’, en uw kamerplanten beginnen spontaan af te sterven, het behangpapier begint te bloeden en uit alle sleutelgaten in uw huis of appartement wellen donkere tranen op. En tóch laat Proyas temidden van al die duisternis een wereld zien waar de hoop en de liefde door de kieren en de spleten naar binnen vallen; want uiteindelijk is het zoals iemand zegt in de film: ‘It can’t rain all the time’.

We zullen nooit weten of Lee het tot superster had kunnen schoppen, maar wie naar ‘The Crow’ kijkt, kan alleen maar vaststellen dat hij het in zich had; hij was een goede acteur, met een indrukwekkende souplesse, en met een voelbare poëtische kern. Wie weet, in een parallelle realiteit had hij misschien de rol van Neo in ‘The Matrix’ kunnen spelen. Brandon Lee: alweer 25 jaar dood. In onze verbeelding zien we hem in één of ander hiernamaals naast zijn vader staan op de top van een heuvel. In het gouden licht van de ondergaande zon staan ze, zij aan zij en perfect synchroon, hun martial arts-moves te oefenen: lage trap, hoge trap, sprongtrap, boogstand, kruisstand, de Draak, de Tijger, de Kraanvogel. Don’t talk of worlds that never were/The end is all that’s ever true. We groeten je, Brandon.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234