De Tand Des Tijds: 'The Goonies' van Richard Donner

Humo presenteert: De Tand Des Tijds! In deze nagelnieuwe reeks waagt filmjournalist Erik Stockman zich één keer per week aan een rewatch van een grote klassieker, een geliefde cultfilm of een beroemde blockbuster. Waarbij onze man zich afvraagt: hoe heeft deze film de blikkerende hoektanden des tijds doorstaan? Vandaag: ‘The Goonies’ van Richard Donner. Licht, camera, háp!

De tand des tijds is scherp en meedogenloos. Wat in de warme gloed van de herinnering een film voor de eeuwigheid lijkt, blijkt in het schelle licht van de hedendaagse realiteit soms een ongelooflijke tegenvaller.

Had u ons vijf jaar geleden naar onze tien favoriete films aller tijden gevraagd, dan zouden wij – naast onder meer ‘The Empire Strikes Back’, ‘Apocalypse Now’ en ‘Blade Runner’ – steevast ‘American Graffiti’ hebben vermeld. Maar toen wij, met het oog op de samenstelling van onze Top 100 van Beste Films Aller Tijden, deze coming of age-film van George Lucas uit 1973 daadwerkelijk eens aan een rewatch onderwierpen, bleek hij de tand des tijds tot onze ontzetting niet zo goed te hebben doorstaan.

Maar het omgekeerde fenomeen komt ook voor: films die, zoals flessen châteauneuf-du-pape, beter worden met de jaren. ‘Raw Deal’, ‘Commando’, ‘Predator’: met elke kijkbeurt worden ze sterker en sterker. En hoe zit het met ‘The Goonies’? Wij kennen volwassen mensen die alleen al bij het vernoemen van die titel van pure nostalgie in tranen uitbarsten. Wie op elfjarige leeftijd ‘The Goonies’ zag, zo lijkt het wel, draagt voor de rest van zijn leven de herinnering mee aan een onbeschrijflijk geluk; ‘t is één van die films die behoren tot het verloren paradijs van de kindertijd, toen je met niets of niemand rekening diende te houden en je je meer verbonden voelde met je Matchboxautootjes en met je Playmobilmannetjes dan met die vage grotemensenwereld rond je.

Maar hoe speciaal is die film vandaag nog, nu het onbevangen kind in ons al een hele tijd vermist is en we in de klauwen zitten van de stress, de werkdruk, de sociale zekerheid, de elektriciteitsrekening, de fiscus, het elke dag opnieuw aandacht moeten geven aan je lief en je minnares en al die andere loodzware taken en verantwoordelijkheden waarvan we als kleine ukken niet eens het bestaan vermoedden? En hoe goed houden de Goonies stand in het digitale tijdperk van 3D-spektakels als ‘Pirates of the Caribbean’ en ‘The Avengers’?

Wij namen de proef op de som en keken na al die jaren nog eens naar ‘The Goonies’. En zie: zodra die doodskop in beeld verscheen was het alsof we door een geheimzinnig portaal teruggleden naar de magische wereld van de kindertijd. Hun kleren mogen dan uit de mode zijn, en die crossfietsen zie je vandaag ook niet meer, maar de essentiële ingrediënten van het avontuur, te beginnen met die schattenkaart die de Goonies op zolder vinden, zijn onverwoestbaar.

In wezen vertrekt de film van een even eenvoudig als fantastisch uitgangspunt, namelijk dat er zich onder het saaie stadje waar de Goonies (Sean Astin! Corey Feldman! Jeff Cohen! Ke Huy Quan!) wonen zich een gigantisch labyrint bevindt van onderaardse gangen, krochten en watervallen; én dat er in één van die ondergrondse krochten zelfs een heus piratenschip drijft. Hoed af voor Steven Spielberg, die het verhaal bedacht: hij wéét dat er van ondergrondse tunnels, ophaalbruggen en wildwaterbanen een ongelooflijke aantrekkingskracht uitgaat, en dat elk gat in de grond het begin van een geheimzinnige doorgang kan zijn.

De film weet ook heel goed dat er niks heerlijker bestaat dan het ‘bendegevoel’ – samen met enkele vriendjes een kliekje vormen, een clubhuis inrichten en in de speeltuin onder de altijd warme zon de tijd van je leven beleven. Hoewel: anno 2017 valt het op dat de Goonies de zorgeloosheid van de ukkentijd eigenlijk al zijn ontgroeid. Hun hormonen beginnen te trillen, ze gebruiken schunnige woorden, ze maken grapjes over piemels en ze praten over hoe je mooie vrouwen een lekkere natte pakkerd moet geven.

Maar vóór het zover is, vóór ze voorgoed afscheid nemen van het paradijs van de kindertijd, mogen ze nog één keer aan boord klimmen van het piratenschip van Willy Eenoog. En ergens beseffen de Goonies ook dat ze op een tweesprong staan. In één van de beste scènes - een scène waarvan we de ontroerende kracht overigens pas núdoorhebben - staan de Goonies voor een belangrijke keuze: ofwel springen ze één voor één op een aan een ketting hangende emmer en laten ze zich doorheen een waterput naar boven takelen, ofwel zetten ze hun avontuur in de onderaardse krochten verder. ‘Dit is ons moment!’ roept één van hen wanhopig uit. ‘Dít, hier en nu beneden, is ónze tijd! Zodra we op die emmer springen, is het voorbij!’

Proef de hartverscheurende symboliek: het moment dat ze de rauwe volwassenheid in zullen worden getakeld is nabij, maar toch wagen de Goonies nog één desperate poging om het onvermijdelijke af te wentelen. Toegegeven: ‘The Goonies’ heeft zo z’n gebreken. De booswichten – u herkent Robert Davi uit ‘License To Kill’ en Joe Pantoliano uit ‘The Matrix’ – zijn maar een stelletje irritante kwasten en na een poosje begonnen wij ook wel te wensen dat de Goonies eens níet op elk nieuw obstakel zouden reageren met hysterisch gebrul en getier.

Maar op technisch vlak blijft de film verbazend goed overeind: de regie was in handen van Richard Donner (‘Lethal Weapon’), maar het verschroeiende rollercoastertempo en die onhoudbare schwung dragen duidelijk de stempel van Steven Spielberg. En op het moment dat het piratenschip van Willy Eenoog in beeld verschijnt, ja, dan voelden wij HET weer: de opwinding, de magie, het onuitwisbare kippenvel. Het moet zijn dat het kind in ons toch nog niet helemaal verdwenen is, ook al zijn wij allang geleden op de emmer gesprongen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234