null Beeld

De Tand Des Tijds: 'The Last Unicorn' (Jules Bass en Arthur Rankin Jr., 1982)

Humo presenteert: De Tand Des Tijds! In deze reeks waagt filmjournalist Erik Stockman zich één keer per week aan een rewatch van een grote klassieker, een geliefde cultfilm of een beroemde blockbuster. Waarbij onze man zich afvraagt: hoe heeft deze film de blikkerende hoektanden des tijds doorstaan? Vandaag: ‘The Last Unicorn' van Jules Bass en Arthur Rankin Jr.!

Vraag uw zielsgeliefde, uw beste maat, uw schoonzus, uw petemoei, uw beste vriend of uw bijzit naar hun favoriete tekenfilm aller tijden, en zult steeds dezelfde titels horen terugkeren: ‘Bambi’, ‘Toy Story’, ‘De Reddertjes’, ‘Beauty and the Beast’. Sommigen zullen misschien ‘Spirited Away’, ‘Coraline’ of ‘The Iron Giant’ vernoemen. En heel, héél af en toe zal iemand met een melancholisch glimlachje de drie magische woorden uitspreken: ‘The Last Unicorn’.

Geen erg indien u nog nooit van die prent hebt gehoord: het gaat hier om een zelden geziene fantasyfilm die het indertijd erg moeilijk had om een distributeur te vinden en die bij gebrek aan succes vrijwel onmiddellijk uit de zalen verdween. Maar die paar zielen die hem toen in de cinema zagen, of die enkelingen die hem als kind op dvd zagen, krijgen – daar zijn we zeker van - bij de gedachte aan ‘The Last Unicorn’ vandaag nog steeds het gevoel dat ze in de avondzonneschijn een magisch portaal naar een vervlogen droomwereld binnenstappen. Wij ook, trouwens, en voor alle duidelijkheid: uw dienaar is géén vrouw die is blijven steken in haar eenhoornfase.

‘The Last Unicorn’ dropt ons in een laat-middeleeuwse sprookjeswereld van een spookachtige schoonheid; een wereld waarin de bijgelovigheid en de toverkunst stilaan plaatsmaakt voor ongelovigheid en rationalisme, en waarin de dagen van de magiërs – net wanneer de mensheid hen het meest nodig heeft - geteld zijn. In dit merkwaardige landschap maken we kennis met een eenhoorn die weigert te geloven dat ze de laatste van haar soort is. Want ja: het is niet omdat je geen eenhoorns meer ziet, dat ze verdwenen zijn. Samen met Schmendrick, een magiër die zijn toverspreuken nog niet helemaal onder de knie heeft, begint de eenhoorn te speuren naar haar soortgenoten. Onderweg ontmoeten we een in bedrog en illusies handelende toverkol, Mommy Fortuna, die tussen haar fake fabeldieren een échte harpij in een kooi gevangen houdt. Verder kruisen we het pad van een kat met een ooglap en een houten poot die in raadselen spreekt, van een schaterend skelet dat graag een glaasje rode wijn lust en zelfs van een opdringerige boom met een buitenaardse boezem!

Onze favoriet is evenwel Haggard, een waanzinnig geworden koning die spreekt met de machtige stembanden van Christopher Lee. Van diens letterlijk uit het boek van Peter S. Beagle overgenomen torentransmonoloog, waarin Haggard uitlegt hoe hij de eenhoorns door de Rode Stier in zee heeft laten drijven, zodat hij naar hen kan kijken wanneer de getijden hen in de richting van het strand stuwen en weer terug trekken, gaat een hypnotiserende poëtische kracht uit. De uit één of ander psychedelisch tijdperk afkomstige liedjes maken de totaalervaring compleet, en verder schuwt ‘The Last Unicorn’ ook de donkerte niet. Wanneer de eenhoorn, een onsterfelijk wezen, door één van Schmendricks kaduke toverspreuken in een sterfelijke blonde jonkvrouw verandert, reageert ze geschokt: ‘Ik voel mijn lichaam nu al rond me sterven!’ Yep, ziehier een tekenfilm die er niet voor terugdeinst om ons tussendoor even aan onze eigen sterfelijkheid te herinneren.

Dat ‘The Last Unicorn’ helemaal anders aanvoelt dan de films van Disney of Pixar, komt wellicht ook doordat de zacht stralende animatie eerder aanleunt bij de wonderwerken van Studio Ghibli. Maar er is méér, al weten we niet zo goed hoe we dat ‘meer’ moeten uitleggen. Geen enkele review, geen enkel epistel of zelfs geen enkel gedicht kan namelijk het speciale gevoel beschrijven dat ‘The Last Unicorn’ in de harten losmaakt. Ziehier een film die voorbijzweeft als een droom; een droom zo mooi en zo spannend als u er nog nooit één heeft gehad. Diegenen die ‘The Last Unicorn’ als kind hebben gezien, zullen wel weten wat we bedoelen; dit is één van die films die bij machte zijn om een gemoedsstemming in je los te maken waar je de rest van je leven terug naar blijft verlangen. Iets waar ‘Despicable Me 3’ nooit in zal slagen.

Of ‘The Last Unicorn’ nu werkelijk de Tand Des Tijds heeft doorstaan, durven we hier – ook al voelen we de Rode Stier in onze nek blazen – overigens niet te beweren. We zijn intussen zo fel gewend geraakt aan de gesofistikeerde beeldenpracht van Pixar, dat elke tekenfilm van voor 1995 enigszins gedateerd overkomt. En het is nog maar de vraag of de zachte gloed van ‘The Last Unicorn’ vandaag de dag nog bestand is tegen het doffer wordende gemoed van de mensen. De eenhoorn laat zich vandaag wellicht minder makkelijk benaderen dan vroeger, maar in het dromerige woud van de herinnering zal ‘The Last Unicorn’ hoe dan ook altijd zijn speciale plek blijven behouden.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234