De terreurcel in Borgerhout: slachtoffer Khalid El Jafoufi en Mohamed Amin Chaib, broer van de Belgische IS-beul

Twee weken geleden werd in Borgerhout een cel van piepjonge terroristen opgerold. Hun doelwitten waren het Antwerpse Centraal Station en politicus Filip Dewinter. De cel heeft weinig geheimen voor Khalid El Jafoufi: als tiener heeft hij nog klappen gekregen van het jonge geboefte. Vandaag zitten we met hem en Mohamed Amin Chaib, de broer van de beul, vreedzaam in de schaduw van het station. Ze kennen elkaar al jaren. Ze weten wat er in de wijken woedt.

'Na de oprichting van het kalifaat gingen de Al Capones van Borgerhout plotseling praktiseren: de stoere jongens trokken een islamitisch jasje aan'

Khalid El Jafoufi (22) schreef naar aanleiding van de gebeurtenissen een opmerkelijke opiniebijdrage in De Standaard. Hij vertelde hoelang hij al bekend is met de jongens die nu grootse terreurplannen koesteren. Ze terroriseerden zijn straat in Borgerhout jaren geleden al, toen ze nog niet geïnteresseerd waren in minaretten en kalifaten maar in ‘money, cars and bitches’. Ze financierden hun verlangens met almaar uitdijende criminele activiteiten, en gijzelden de hele buurt. Wie niet met hen was, was tegen hen. En zo gebeurde het dat Khalid ‘ontelbare keren’ met hen op de vuist ging.

Uit die tijd dateert ook de vriendschap met Mohamed Amin Chaib (22), een zachtmoedige jongen met wie hij geregeld een balletje trapte op de pleintjes in Borgerhout. Twaalf jaar later houden ze nog altijd contact. Khalid is voorzitter van de open moslimstudentenvereniging Mahara. Mohamed Amin is derdejaarsstudent secundair onderwijs en vrijwillige leerkracht islam. Als ervaringsdeskundigen weten ze wat radicalisering betekent. Zeker Mohamed Amin die, meer dan hem lief is, moet uitleggen wat er met zijn oudere broer Hicham is gebeurd. Hicham Chaib verwierf wereldfaam toen hij in de nasleep van de aanslagen in Brussel met een videoboodschap vanuit Syrië het geweld van IS verheerlijkte, dreigde met nieuwe terreurdaden en voor het oog van de camera een ‘spion’ door het hoofd schoot. Het was de bevestiging van wat waarnemers al lang wisten: de leider van de religieuze politie in Raqqa is zo onverbiddelijk als hij eruitziet, met zijn woeste baard en vuurspuwende ogen. Of, zoals hij het zelf met Antwerpse tongval in zijn video verwoordde: ‘Zolang jullie onze kinderen tot wezen maken, zullen wij ook jullie kinderen tot wezen maken.’

'Iedereen beschouwde de jongens van Sharia4Belgium als clowns en aanstellers. Fouad Belkacem trad op de voorgrond omdat hij zo mondig was. Hij had een radde, Filip Dewinter-achtige tong'

Khalid en Mohamed Amin reconstrueren voor Humo de route die van Borgerhout naar Raqqa loopt.

Khalid El Jafoufi «Ik ben opgegroeid in de Kwekerijstraat, een plek waar je veel boefjes had. Vijf huizen verderop woonden ‘de Daltons’: zes broers die elkaar, net als de stripfiguren, trapsgewijs in lengte opvolgden en de buurt terroriseerden. Ze stalen, braken in en dealden drugs. Eén van de jongste Daltons maakt nu deel uit van de Antwerpse terreurcel.

»Ik kan de keren niet tellen dat ik, op weg naar school, door de Daltons werd opgewacht voor een pak slaag, omdat ze ervan uitgingen dat ik bij de politie had geklikt. Ik was een makkelijk slachtoffer: ik had geen oudere broers. Uiteindelijk ben ik taekwondo gaan beoefenen om mezelf weerbaar te maken. Ik was de vijand omdat ik droomde van een bestaan buiten de wijk, ik wilde iets bereiken in het leven. In de buitenwereld bestaat het beeld van Borgerhout als een monolitisch blok, waar autochtone bewoners als enigen last hebben van straatboefjes. Ik ben het levende bewijs van het tegendeel.»

Mohamed Amin Chaib «Ik kende de Daltons van reputatie, wij woonden vijfhonderd meter verderop. Ze hebben me altijd met rust gelaten, maar ik had dus wel oudere broers. Hicham is mijn tweede oudste broer, hij was degene die me beschermde. Hij was klein maar gespierd, had een luide en aanstekelijke lach, en droeg zijn haar in stekels als een hanenkam. Op een keer werd ik door jongens lastiggevallen, toen is hij even met hen gaan praten: op slag was het probleem opgelost.

»Ik had ook het geluk dat ik vrij goed kon voetballen. De jongens die Khalid pestten, kozen mij doorgaans om in hun ploeg te spelen.»

El Jafoufi «Ik kan níét voetballen (lacht).»


Knip- en plakislam

HUMO De afgelopen jaren zijn de harde jongens van de Borgerhoutse pleintjes geradicaliseerd. Hoe is dat gebeurd?

El Jafoufi «Vroeger waren ze geïnteresseerd in sjieke auto’s, vrouwen en de blingbling van Amerikaanse rappers zoals Tupac. Ze identificeerden zich met gangsters als Al Capone en Al Pacino in ‘Scarface’, maar geleidelijk zag je een verschuiving optreden: het werd politiek. Er was niet alleen de strijd van de Palestijnen, ook in Irak ging het branden. Dat heeft veel emoties losgemaakt, zeker na 9/11. Osama Bin Laden was een held in sommige wijken.»

HUMO Wijken met dansende moslims?

El Jafoufi «Hoe significant hun aantal was, kan ik niet zeggen (lacht). Na 9/11 ging Bush oorlog voeren in Irak, waardoor de haat en de frustatie nog meer werden aangewakkerd. Maar de echte omslag is er gekomen met de oprichting van het kalifaat. Het kalifaat van IS was een plek waarvan ze dachten: ‘Daar kan ik nuttig zijn.’»

'Wij doen onze jihad door dit interview te geven, in de hoop op een betere toekomst.'

Chaib «De Al Capones gingen plotseling praktiseren: de stoere jongens trokken een islamitisch jasje aan. Ze manifesteerden zich in groep en keken neer op ongelovigen en moslims die niet gelovig genoeg waren, omdat ze bijvoorbeeld niet baden zoals het hoort. Of hun baard niet dik genoeg droegen.»

El Jafoufi «Ze keken neer op iedereen die niet was zoals zij.»

HUMO Hoe groot was het aandeel van Sharia4Belgium, waarin jouw broer Hicham één van de voortrekkers was, in die radicalisering?

Chaib «Iedereen beschouwde de jongens van Sharia4Belgium als clowns en aanstellers – ik doe dat nog, trouwens. Wat deden ze meer dan flyers uitdelen en straatpreken houden? Sharia4Belgium heeft mijn broer geen radicale ideeën ingefluisterd. Hij had ze al voor hij bij hen aankwam. Hij zat vol frustratie over wat in het Midden-Oosten misliep. Veel moslimjongeren, die op zoek waren naar hun identiteit, gingen praktiseren, maar wisten zich geen raad met hun heftige verontwaardiging. Sharia4Belgium was een plek waar lotgenoten elkaar troffen: ze konden er hun gevoelens delen. Fouad Belkacem trad op de voorgrond omdat hij zo mondig was. Hij had een radde, Filip Dewinter-achtige tong.»

HUMO En jouw broer was zijn rechterhand.

Chaib «‘The Bodyguard’, zo noemden ze hem. Mijn broer had een agressieve blik, een woeste baard, een kloek postuur en daar bovenop kwam nog zijn harde lach. Dat joeg mensen schrik aan, neem ik aan. Maar nogmaals: Sharia4Belgium was niet doorslaggevend in zijn beslissing om naar Syrië te vertrekken. Hij was al veranderd.»

HUMO Wanneer zag je de eerste tekenen?

Chaib «Hicham heeft zich, zoals veel moslims, rond zijn twintigste de vraag gesteld: ‘Wil ik mijn religie serieus nemen of niet?’ Hij had zijn middelbare school niet afgemaakt, wilde in eerste instantie mijn vader opvolgen als chef-kok, maar schoolde zich later om tot bakker en opende zelfs een bakkerij. Tot hij ging praktiseren.

»Mijn ouders zijn Marokkanen van de eerste generatie, maar hun elf kinderen – zeven jongens, vier meisjes – zijn allemaal hier geboren. In 2008 is een broer op bedevaart naar Mekka gegaan. Dat heeft een grote impact gehad. Bij zijn terugkeer ging hij helemaal in het wit gekleed, hij straalde een serene rust uit en leek dicht bij God te staan. Wij hadden allemaal bewondering voor de intense manier waarop hij zijn geloof beleefde. Wij trokken ook vaker naar de Koepel, onze moskee. Dat ging goed, tot we na verloop van tijd het gevoel kregen dat het met Hicham de verkeerde kant uitging: hij verkondigde radicale ideeën die hij rechtstreeks van het internet had geplukt. Hij was erg emotioneel over wat er in het Midden-Oosten gebeurde, hij kon er niet bij dat Assad zoveel verwoestingen aanrichtte tegen zijn eigen Syrische bevolking. En dat het Westen niet ingreep.

»Eigenlijk was Hicham het eerste internetslachtoffer. Hij haalde zijn informatie van sites die de islam op gevaarlijke wijze simplificeren. Ze citeren uitsluitend verzen uit de Koran die hun eigen mening bevestigen. Het vers dat mijn broer in zijn video gebruikte om de aanslagen van 22 maart te rechtvaardigen, is een duidelijk voorbeeld: ‘Vermoord de polytheïsten allen tezamen zoals zij jullie allen tezamen vermoorden.’ Dat vers is geschreven in de context van een oorlog die in het verleden woedde. Je kunt dat niet zomaar naar het hier en nu overhevelen.»

'Westerlingen die de democratie omarmen zijn in de ogen van radicale moslims polytheïsten. De enige wet is die van Allah'

HUMO Polytheïsten aanbidden meerdere goden. Wat heeft dat met de aanslagen in Brussel te maken?

Chaib «Westerlingen die de democratie omarmen zijn in hun ogen ook polytheïsten. De enige wet is van Allah.

»In 2010 is Hicham met mijn vader naar Mekka gegaan. Een prachtige ervaring voor allebei, ook Hicham kwam anders terug: geheel in het wit, een diepe rust uitstralend en met een baard. Op zich is daar niks mis mee – ik heb zelf ook een baard – maar hij koos voor een wilde baard omdat hij op het internet had gelezen dat hij dik moest zijn. Wat dus níét waar is: een stoppelbaard volstaat. Maar goed, Hicham was in de ban van het internet. Hij heeft daarna nog een tijdje bij Volvo gewerkt, maar de wandaden van Assad hadden een verpletterende uitwerking op hem. Zijn vrouw vertelde ons dat hij soms nachtenlang naar filmpjes over Syrië op het internet zat te kijken, terwijl de tranen over zijn wangen liepen.

»De familie heeft geprobeerd hem tot rede te brengen, vooral toen we de video’s zagen die hij voor Sharia4Belgium maakte. Dat was knip- en plakislam, gevaarlijke theorieën van het internet.»

'IS heeft mijn broer, een jongen die geen vlieg kwaad deed, in een monster veranderd.'

HUMO Waarom is hij naar Syrië vertrokken?

Chaib «Om mensen te helpen, daar blijf ik van overtuigd. Op dat moment, in maart 2013, sloot hij zich aan bij Jabhat al-Nusra, de rebellengroep tegen Assad. IS bestond nog niet in Syrië. Het kwaad is pas geschied toen hij zich bij IS aansloot. IS heeft mijn broer, een jongen die geen vlieg kwaad deed, in een monster veranderd.»

HUMO Zijn vrouw, Kaoutar Bioui, is mee naar Syrië gegaan. Zij riep destijds al op Facebook op om ‘het varken Filip Dewinter’ te slachten.

Chaib «Ze zijn samen geradicaliseerd. Na hun vertrek voelden we meteen dat het fout zou gaan. Ik herinner me nog dat ik twee weken later van de islamitische les thuiskwam en mijn moeder zat te huilen. Hicham had net gebeld. Nu wil onze familie niet meer met hem spreken. Hij heeft ons in de steek gelaten.»

El Jafoufi «Jij hebt er ook last van, hè?»

Chaib «Ik heb dezelfde familienaam: ik word over dezelfde kam geschoren. Daarom ga ik in het onderwijs: ik wil jongeren begeleiden. Met mijn broer is het fout gelopen omdat hij niet-begeleid op het internet zat.»

HUMO Nu zeg je weer dat hij een slachtoffer is, maar zo zag hij er in de laatste video niet bepaald uit.

Chaib «Ik bedoel: in theologisch opzicht aan zijn lot overgelaten, in zijn zoektocht naar de werkelijke betekenis van de islam.»

El Jafoufi «Jongeren moeten niet alleen worden begeleid in hun kennis van de islam, maar ook in een beter begrip van het geo-politieke conflict. Ook daar denken ze heel zwart-wit over.»


De weg vooruit

HUMO Intussen is Hicham het hoofd van de religieuze politie, de instantie die mensen foltert en verbrandt als ze van het ware pad afwijken, die homoseksuelen van woontorens gooit.

Chaib «Ik weet niet of hij inderdaad het hoofd van de religieuze politie is.»

El Jafoufi «Het is een strategie van IS: postjes uitdelen aan mensen met ambitie.»

Chaib «En dan kunnen ze niet meer weg.»

HUMO Een Facebookpost van Hicham ging over een dief wiens hand hij had laten afhakken. Daarna had hij de man, met de hand aan een koord om zijn hals, door de stad gejaagd.

Chaib «Dat doet de religieuze politie daar. Mijn broer heeft die man gezien, zei hij in zijn post, maar daarom heeft hij het nog niet zelf georganiseerd. Maar goed, IS is een barbaarse organisatie, ontkennen heeft geen zin na de video waarin mijn broer iemand doodschiet. Vroeger probeerde ik mijn ouders niet te verontrusten met verhalen over wat hun zoon allemaal in Syrië uitstak, maar nu is er geen geruststellen meer aan.»

HUMO Het was moord in koelen bloede, ongetwijfeld niet de eerste keer.

Chaib «Nee.»

El Jafoufi «Hij kan niet meer terug, het enige wat hem rest, is de weg vooruit. De weg van de verharding.»

Chaib «Hij verheerlijkt de aanslagen in Brussel. Hij verheerlijkt dus het geweld tegen onschuldige burgers in een land waar zijn familie woont. Zijn eigen moeder had één van de slachtoffers kunnen zijn! Conclusie: hij geeft niks om zijn familie. Hij laat ons in de steek. En nu zou hij de contactpersoon geweest zijn van de terreurcel in Borgerhout.»

El Jafoufi «‘De terrroristen zaten niet in een vergevorderd stadium van radicalisering,’ zei burgemeester Bart De Wever achteraf. Hij was er trots op dat de politie ze op tijd had onderschept. Oké, maar waarom was dat gelukt? Niet omdat de politie zulke goede informanten in de wijk had lopen. Wel omdat één van die jongens al in Turkije was opgepakt. Dat had de speurders de kans gegeven bijzondere onderzoeksmethoden te gebruiken. Maar wat als die ene jongen niet was opgepakt? Dan waren ze onder de radar gebleven. De politie heeft geen voeling met probleemjongeren in de wijken.»

Chaib «De deradicaliseringsprogramma’s van overheidswege roepen grote vragen bij mij op. Alle zogenoemde specialisten zweren bij één of ander theoretisch model, dat radicalisering herleidt tot ideologie. Sorry, het is méér dan dat.»

'Als hij voor de deur zou staan, zou ik hem aangeven. Dat is mijn plicht als moslim.' Chaib wordt weleens 'de Antwerpse Abaaoud' genoemd

El Jafoufi «Ik geloof ook niet in één zaligmakende theorie. Laten we zoveel mogelijk de wijk erbij betrekken. Als één gezin met verscheidene broers in het criminele circuit verzeilt, is de kans groot dat die broers onder invloed van ronselaars zullen radicaliseren. Je moet daar op tijd ingrijpen. Van de deradicaliseringsambtenaren heeft níémand de expertise van Mohamed Amin.»

HUMO Ben jij betrokken bij deradicaliseringsprojecten?

Chaib «Nee, maar ik probeer wel mijn maatschappelijke rol te vervullen, als leerkracht en opvoeder. Zo geef ik onder meer les in een koranschool van De Koepel.»

'Vroeger dacht ik: 'In zijn thuisland, waar zijn vrienden en familieleden wonen, zal mijn broer geen aanslagen plegen.' Nu ben ik daar niet meer zo zeker van.'

HUMO Niet simpel, als broer van ‘de Antwerpse Abaaoud’. De vergelijking is overigens treffend: Abdelhamid Abaaoud maakte ook lugubere filmpjes, kondigde aanslagen aan, ronselde uitvoerders – hij was de spil van verscheidene aanslagen.

Chaib «Er zijn twee mogelijkheden: of Hicham maakt mensen bang, of hij is daadwerkelijk aanslagen aan het voorbereiden. Vroeger zou ik hebben gedacht: ‘In zijn thuisland, waar zijn vrienden en familieleden wonen, zal hij zulke dingen niet doen.’ Nu ben ik daar niet meer zo zeker van.»

El Jafoufi «Waarom maakt IS zulke video’s? Om jongens die in de criminaliteit zitten te prikkelen. Zo heeft Abaaoud geronseld in de Brusselse wijken die hij goed kende, zo zal Hicham het waarschijnlijk ook in het Antwerpse aanpakken. Hoe meer grondgebied IS verliest, hoe roekelozer hun video’s worden.»

Chaib «Dat is ook de theorie van Rudi Vranckx: als IS in Syrië en Irak grondgebied verliest, voeren ze aanslagen in het buitenland uit.»


De geredde groep

HUMO Abaaoud heeft zijn broertje van 13 gekidnapt om in Syrië te gaan strijden.

Chaib «Mijn jongste broer is inmiddels 20, het wordt moeilijk om hem te kidnappen. Daarnaast voel ik me zo’n beetje de theologische adviseur van de familie. Na alles wat er met Hicham is gebeurd, probeer ik met de juiste argumenten te voorkomen dat zich nog eens hetzelfde zou voordoen.»

HUMO Je wil je broers niet dezelfde richting laten uitgaan?

Chaib «Dat zal niet gebeuren.»

HUMO Er loopt wel een gerechtelijk onderzoek.

Chaib «Naar één broer. Men beweert dat hij op weg naar Syrië was, hijzelf ontkent dat. De familie ontkent het ook. Maar: hij was zoekende naar zijn identiteit als moslim. (Ferm) Meer zeg ik daar niet over.

»Ik probeer te begrijpen. Als een broer zegt: ‘Ik lig wakker van wat zich in Syrië afspeelt,’ zal ik met hem in gesprek gaan. Op neutrale wijze zal ik luisteren naar wat hem bezighoudt, en de juiste vragen stellen om hem tot inzicht te brengen. Ook mijn derde oudste broer, die als eerste naar Mekka is gegaan, staat me daarin bij.»

HUMO Jullie zijn de deradicaliseringsambtenaren ter plaatse?

Chaib «De preventieambtenaren (lacht).»

El Jafoufi «Ik houd niet van die term. Iemand die zijn religie op positieve wijze belijdt, doet daarom niet aan preventie. Mohamed geeft informatie opdat mensen een beter begrip van de Koran zouden krijgen, los van elke radicale context.»

Chaib «Nogmaals: mijn broers en zussen radicaliseren niet. Mijn twee jonge broers studeren nog. Mijn oudere broers werken, en twee hebben hun eigen bedrijf. Een zus houdt een crèche open, een andere zus werkt in de farmaceutische sector.»

HUMO Heeft iedereen gestudeerd?

Chaib «Van mijn oudere broers en zussen hebben alleen Hicham en mijn oudste broer hun middelbare school niet afgewerkt.»

El Jafoufi «Typisch. De oudere broers doen het minder goed op school dan de jongere, dat zie ik ook in onze studentenvereniging. Mij zal je niet horen beweren dat er een rechtstreeks oorzakelijk verband is tussen schooluitval en radicalisering, maar het is wel één van de factoren. School biedt perspectief. Als je later graag je job doet, heb je een doel in het leven. Kan je gelukkig worden. Maar veel jongeren kiezen nog te veel in functie van: ‘Zal ik later veel verdienen?’»

Chaib «Ik wil toch even terugkomen op het begrip ‘radicalisering’. Laten we die term goed afbakenen. Het is niet omdat je in religie bent geïnteresseerd dat je radicaal of fundamentalistisch bent.»

El Jafoufi «Religie was altijd al een factor die de identiteit van jongeren vormgaf. Alleen, mettertijd zijn ze zich meer vragen gaan stellen over de praktijk van de geloofsbeleving: waarom nemen ze bijvoorbeeld deel aan de ramadan? Wat is de bedoeling daarvan? Ze zoeken naar de verdieping van hun geloof. Het is een zoektocht die elke moslim onderneemt op weg naar volwassenheid.»

HUMO Je hebt toch meer salafisten dan vroeger?

Chaib «Het salafisme domineert, ja. Het wordt ook gefinancierd vanuit Saoedi-Arabië.»

El Jafoufi «Wie betaalt, bepaalt.»

Chaib «Het salafisme is ook niet slecht. Ik ben het eens met een Nederlandse islamoloog die het salafisme ‘een buffer tegen het radicalisme’ heeft genoemd. Salafisme is overigens niet hetzelfde als wahabisme. Daar ben ik volkomen tegen.»

El Jafoufi «Dat is de politieke islam, ook afkomstig van Saoedi-Arabië.»

Chaib «Het wahabisme is een gewelddadige stroming binnen het salafisme: IS onderwijst kinderen met boeken uit het wahabisme. Maar nogmaals, de salafisten die ik ken, vormen een buffer tegen het radicalisme, omdat ze in ideologisch opzicht zo goed geschoold zijn: zij kunnen op basis van de Koran en de overleveringen van de profeet weerleggen dat geweld een uitkomst biedt. En geloof me, alleen met die twee bronnen kun je jihadi’s overtuigen.»

El Jafoufi «Dat kunnen deradicaliseringsambtenaren niet. Ik ken ze, ik weet ook waarom ze het zijn: ze hebben contacten in de politiek. Maar daarom zijn ze nog niet het meest geschikt om mensen van radicale ideeën te verlossen.»

Chaib «Het probleem is dat geradicaliseerde jongeren helemaal niet tot de maatschappij willen behoren. Ze beschouwen zich als ‘de geredde groep’, de uitverkorenen. Daarom is de staat tegen hen. De aanwezigheid van een deradicaliseringsambtenaar voor hun deur, een vertegenwoordiger van de staat, zien ze als een blijk van erkenning.

»In de overleveringen van de profeet staat: ‘De internationale islamitische gemeenschap van moslims zal bestaan uit 73 sekten, maar slechts één groep zal naar het paradijs gaan.’ Zij nemen dat letterlijk.»

El Jafoufi «In Groot-Brittannië zet de overheid salafisten in om radicaliserende jongeren op betere ideeën te brengen.»

Chaib «We kunnen zoveel deradicaliseringsexperts sturen als we willen, zonder mensen die de Koran echt kennen zal het niet lukken.»


Voetbal = jihad

HUMO Staat de sharia onder de grondwet?

El Jafoufi «Mijn visie is: beide zijn niet onverenigbaar.»

HUMO Pardon?

El Jafoufi «De sharia verplicht moslims zich te houden aan de wetten van het land waarin ze leven. Op die manier is het verzoenbaar.»

HUMO Wat zegt de sharia over de gelijkheid van man en vrouw of homoseksualiteit?

El Jafoufi «Oké, homoseksualiteit is een taboe onder moslims. Maar dat was het evenzeer eeuwenlang onder katholieken, en is het wellicht nog altijd. Maar hoe wil ik homoseksualiteit toch aanvaardbaar maken? Simpel. De grondwet schrijft niet voor dat we allemaal dezelfde morele opvattingen moeten hebben. Mensen mogen anders denken over morele kwesties. Maar daarom mogen ze nog niet overgaan tot geweld tegenover homoseksuelen of hen discrimineren.»

Chaib «Er moet meer theologisch onderzoek gebeuren naar thema’s als gelijkheid tussen man en vrouw of homoseksualiteit. Moslimgeleerden moeten onderzoeken of het inderdaad een natuurlijk verschijnsel is. Of het klopt wat men beweert, dat een homoseksueel meer vrouwelijke dan mannelijke hormonen heeft. Met wetenschappelijke argumenten moeten wij de stereotypen van tafel vegen.»

El Jafoufi «Maar de vraag is: is het een probleem omdat je over bepaalde kwesties anders denkt?»

HUMO Veel moslimjongeren denken ook anders over de evolutietheorie.

El Jafoufi «Dat is een gebrek aan kennis. Mensen verwerpen de evolutietheorie doorgaans op grond van simplistische argumenten van het slag: ‘Een mens kan niet van een aap afstammen.’ Zelfs islamitische professoren erkennen intussen de evolutie, maar zij gaan wel na hoe het te verenigen is met het scheppingsverhaal.»

Chaib «Ik zal, als aankomend geschiedenisleraar, die materie ook moeten onderwijzen.»

HUMO Maar jij gelooft er niet in?

Chaib «Ik hou me aan het leerplan en de eindtermen, ik onderwijs het als een theorie. Daarom heet het ook zo: de evolutietheorie. Ik zeg niet tegen de leerlingen: ‘Hecht er geen geloof aan.’ Ik ben neutraal. Over de evolutietheorie zal ik, net als over dat andere taboe in de moslimwereld, de big bang, een debat organiseren: ‘Argumenteer waarom je tegen bent.’»

El Jafoufi «Zo pakte mijn leerkracht biologie het indertijd ook aan. Hij gaf de fysische en geschiedkundige argumenten. ‘Maar,’ zei hij, ‘er zijn ook argumenten contra.’ De tegenargumenten zijn wel steeds minder opgewassen tegen de nieuwste wetenschappelijke bevindingen. Maar: ik moet tegenspreken dat de evolutietheorie het scheppingsverhaal ondergraaft. Mensen moeten mij niet vertellen dat religie en wetenschap niet met elkaar te verzoenen zijn.

»De evolutietheorie trekt andere concusies uit het feit dat er evolutie heeft plaatsgevonden dan de islam. Maar dat is net interessant. Ik zal de studenten biologie in onze vereniging aanmoedigen daar een eindwerk over te schrijven. Ik wil de rituele, spirituele en religieuze dimensie weer een plaats geven in het academische onderzoek. Dat is de maatschappelijke insteek van onze vereniging.»

HUMO Wanneer ga jij in de politiek, Khalid?

El Jafoufi «Bij de vorige verkiezingen heb ik blanco gestemd. Ik voel me niet verbonden met één van de huidige partijen. Zelf een partij oprichten? Asjeblief, ik zit pas in mijn tweede jaar rechten.»

Chaib «Ik heb ook blanco gestemd.»

El Jafoufi «Er was een campagne voor blanco stemmen in de allochtonengemeenschap omdat wij ons niet meer vertegenwoordigd voelen door SP.A, Groen, VLD of noem maar op.»

HUMO Er staan nochthans heel wat allochtonen op de lijsten.

El Jafoufi « We twijfelen aan hun representativiteit: komen ze wel op voor de belangen waarvoor ze pretenderen op te komen? In Zwijndrecht, waar ik woon, heb ik in 2012 voor de huidige burgemeester gestemd: een groene.»

Chaib «Niet iedereen in mijn familie heeft blanco gestemd. Mijn moeder, bijvoorbeeld, heeft PvdA gestemd. Mijn zus ook.»

HUMO Wat stemde Hicham?

Chaib «Blanco, als ik me goed herinner.»

HUMO Wat doe je, Mohamed Amin, als je broer – zoals Abaaoud – op een dag naar België terugkeert?

Chaib «Ik betwijfel of we ooit weer een stukje van de oude Hicham te zien zullen krijgen. Als dat zo is, zullen we hem omarmen. Maar de kans is erg klein, vrees ik. Ik blijf wel hopen dat hij ooit tot inkeer komt, en beseft wat voor een barbaar hij is geworden. Dat klinkt misschien raar na alles wat hij heeft gedaan, maar een broer is een bloedverwant. Die geef je niet op.»

HUMO Zou je hem aangeven als hij voor je deur staat?

Chaib (knikt) «Het is een verplichting voor moslims om gevaar te signaleren, of het nu om familie gaat of niet.»

'Door de bombardementen van de alliantie zijn we in oorlog met IS. Ik sta aan de ene kant, mijn broer aan de andere kant'

HUMO De familie Abaaoud is door dit soort kwesties verdeeld geraakt.

Chaib «Hicham vormt nog altijd een gevaar. Je weet niet in hoeverre hij oprecht is als hij zijn spijt zou uitdrukken. En het blijft wel oorlog, hè. Te weinig mensen beseffen dat: door de bombardementen van de alliantie zijn we in oorlog met IS. En aangezien ik in België woon, sta ik aan de ene kant, mijn broer aan de andere kant.

'De ware jihad is de oplossing'

»Nu ga ik iets vreemds zeggen, maar voor mij is jihad de oplossing – een andere dan die van mijn broer, welteverstaan. De ware jihad. Taalkundig betekent het: jezelf inspannen om iets goeds te bereiken, proberen Gods tevredenheid te verkrijgen. Dat kan op velerlei manieren: door een goed examen af te leggen, bijvoorbeeld. Door je lichaam gezond te houden.»

El Jafoufi (wrijft over zijn buik) Die jihad is bij mij mislukt (lacht).»

Chaib «Als ik voetbal, is elke zweetdruppel een vorm van jihad. Gericht op het verkrijgen van Gods tevredenheid. Of: ik glimlach naar iemand die mij haat. Wat heeft de profeet Mohammed gezegd? ‘Het glimlachen in het gezicht van je broeder is een aalmoes.’ Jihad is een breed begrip.»

'Hicham is het zwarte schaap van de familie. Maar ook een zwart schaap blijft tot de kudde behoren.'

El Jafoufi «Wij doen onze jihad door dit interview te geven, in de hoop op een betere toekomst.»

Chaib «Ik prober het ongelijk van mijn broer te bewijzen door me in te zetten. Hicham is het zwarte schaap van de familie, zoals mijn vader zegt. Maar ook een zwart schaap blijft tot de kudde behoren. Hicham blijft mijn broer. In de video’s zien wij iemand die wij niet kennen. Mensen moeten beseffen dat hij niet als een monster op de wereld is gekomen. Hij is naar een beerput gegaan, en hij is daar niet proper uitgekomen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234