De vaginamonologen: hoe het krijgen van kinderen de vrouw verandert

‘Als ik toen had geweten wat ik nu weet, dan had ik zeker voor een keizersnede gekozen.’ Zes jaar geleden beviel Eva van haar eerste kind. Het moederschap vindt ze geweldig, maar soms herkent ze haar eigen lichaam niet meer. Gynaecologe Ann Pastijn: ‘Kinderen maken je natuurlijk gelukkig, maar ze veranderen je ook. Hoe je met dat nieuwe lijf moet omgaan, daar wordt te weinig aandacht aan gegeven.’

'In sommige landen bestellen vrouwen een keizersnede. Ze willen na hun bevalling een vagina die nog even strak voelt als tijdens de huwelijksnacht'

Eva* «Alles is veranderd bij de geboorte van mijn eerste kind. Vanuit medisch oogpunt was het nochtans geen problematische bevalling. Ze hadden de weeën kunstmatig opgewekt, omdat ik over tijd was. Eerst vond ik de pijn erg meevallen: ‘Als het dit maar is, dan lukt het me wel.’ Tot het plots snel begon te gaan. Opeens was het zelfs te laat voor verdoving: ik moest meteen beginnen te persen. Omdat ik niet kon liggen van de pijn, ben ik in hurkzit bevallen. Kwam het door dat hurken? Of had mijn zoontje gewoon een groot hoofd? Wat het ook was, ik ben langs alle kanten gescheurd.

»Direct na de bevalling dacht ik al: ‘Dit had ik écht niet zien aankomen.’ Een vriendin van me was tien dagen eerder bevallen en zij klaagde nergens over. Terwijl ik twee weken lang niet heb kunnen zitten. De rit van het ziekenhuis naar huis zat ik achterstevoren op mijn knieën op de passagiersstoel.

»Ik neem mijn gynaecoloog niks kwalijk, maar toch spookt het door mijn hoofd: had dit voorkomen kunnen worden? Misschien was ik niet zo gescheurd als ik was gaan liggen en mijn gynaecoloog me had geknipt in plaats van me te laten scheuren. Daar valt nu natuurlijk niks meer aan te doen. Het volle besef kwam ook pas veel later, want 9 maanden verder was ik opnieuw zwanger – het moet van de eerste keer prijs zijn geweest, want veel seks hebben we niet gehad na de bevalling (lachje). De schrik zat er bij mij goed in, dus heb ik de bevalling grondig besproken met mijn gynaecoloog. Maar die tweede keer viel het heel erg mee: ik kreeg verdoving en mijn dochter was een veel kleinere baby. Ze floepte er bijna uit. Na twee dagen kon ik te voet naar huis met haar op mijn buik.

»Maar toen die tweede bevalling helemaal was weggeëbd, kwam de mentale klap: ik voelde me totaal anders. Het is nu zes jaar geleden en ik heb nog altijd het gevoel dat ik daar beneden met een groot gat zit.»


20 euro in de gleuf

Als we bij dokter Hendrik Cammu, gynaecoloog aan het UZ Brussel, polsen wat er zoal verandert aan een vrouwenlichaam als je kinderen krijgt, dan is zijn antwoord kort maar duidelijk: ‘Alles.’

Hendrik Cammu «Het begint al tijdens de zwangerschap (somt op): je hartslagvolume stijgt met 40 procent, je nierfunctie ook, je krijgt ongeveer 40 procent extra vloeistof in je lichaam, je darmen worden belast, de baby drukt tegen je maag – neem een röntgenfoto van een hoogzwangere vrouw en je ziet dat haar maag als een Franse baret boven op die gigantische baarmoeder ligt. Zo kan ik nog wel even doorgaan: je lichaam verandert werkelijk van top tot teen. Bij een gezonde vrouw herstelt zich dat achteraf allemaal, maar als je tijdens de zwangerschap al ergens last van krijgt – een hoge bloeddruk of zwangerschapsdiabetes – dan bestaat de kans dat die problemen ooit terugkomen. Zwanger zijn is als een test voor je lichaam: duiken er klachten op, dan is dat vaak een waarschuwing voor later.

»Wat zich níét herstelt – of slechts gedeeltelijk – is je bekkenbodem. Het gemiddelde hoofd van een Belgische baby heeft een omtrek van 30 centimeter. Dat moet daar dus wel dóór, hè. Bij de meeste vrouwen herstelt die schade zich vrij goed, al zal het nooit meer zijn als voorheen. Dat moet je gewoon accepteren.»

HUMO Waarom zegt de ene vrouw: ‘Mijn lichaam herstelde zich als een elastiekje,’ terwijl een andere het gevoel heeft dat alles compleet z’n vorm kwijt is?

cammu «Dat hangt af van de kwaliteit van je bindweefsel. Hoe donkerder je huid, des te beter je bindweefsel. Bleke vrouwen hebben vreselijk slecht bindweefsel – vooral als ze rood haar hebben. Daar kun je niets aan doen, het is genetisch bepaald. Slecht bindweefsel betekent ook dat je sneller rimpels zult krijgen. Mensen staan er alleen niet bij stil dat er onderaan ook bindweefsel zit. En als je een baby door je vagina moet persen, dan gaat dat daar kapot.»

HUMO Vanbinnen ziet een vrouw mét kinderen er dus anders uit dan een vrouw zonder?

cammu «Zaag je een vrouw die nooit zwanger is geweest doormidden, dan zal haar vagina geen holte zijn. De vagina is dan een virtuele ruimte: de voor- en de achterwand liggen plat op elkaar. Pas na een zwangerschap wordt die vagina een reële ruimte. Dat blijft zo voor de rest van je leven: het herstelt zich nooit meer naar het niveau van vóór de kinderen. Kan niet anders: daar heeft een baby van 3 kilo in gezeten.

»Bij mijn studenten illustreer ik het zo: stop een briefje van 20 euro in de vagina van een vrouw die nog niet is bevallen en laat haar een kwartiertje zwemmen. Nadien zal dat briefje poederdroog zijn. Doe hetzelfde bij een vrouw die wél is bevallen, en het briefje komt er drijfnat uit. Vraag maar na bij vrouwen die al een paar kinderen hebben: als ze uit het zwembad komen, dan druipt het water uit hun vagina. En er komt niet alleen water in die holte, er kan ook lucht in. Dat is de reden waarom sommige vrouwen tijdens de seks dit geluid horen (drukt z’n handpalmen samen en laat de lucht ontsnappen). Iemand die geen kinderen heeft, zul je niet snel horen klagen over garrulitas vaginae – een mooi woord voor vaginale wind. Meestal schamen mensen zich te erg om er tijdens een consultatie over te beginnen, maar als het hen echt stoort – ‘Elke keer als we betrekkingen hebben, horen we dat lawaai en valt zijn erectie slap’ – dan kunnen we die vagina inleggen: we leggen de voorwand weer op de achterwand, en het probleem is opgelost.»


honeymoon vagina

‘Het is een taboe om te zeggen dat een zwangerschap en een bevalling niet één grote roze wolk zijn,’ zegt Ann Pastijn, gynaecologe bij de bekkenbodemkliniek van het UMC Sint-Pieter in Brussel. ‘Als mama hoor je het allemaal mooi te vinden en hoor je gelukkig te zijn. Kinderen máken je natuurlijk gelukkig, maar ze veránderen je ook. Aan die verandering wordt weinig aandacht gegeven: hoe verander je? Hoe moet je omgaan met dat nieuwe lichaam? Daar heeft niemand het ooit over.’

ann pastijn «Zoals je borsten: door de zwangerschap en de melkproductie zwellen je borsten eerst heel erg op en rekt je huid uit. Nadien slinkt de borstklier weer, maar de huidenvelop blijft groter. Daardoor zullen bij 90 procent van de vrouwen de borsten losser zijn en een andere vorm krijgen na de bevalling. Borstvoeding geven zal dat natuurlijk niet verbeteren. Ben ik tegen borstvoeding? Nee, natuurlijk niet. Maar we moeten daar niet onnozel over doen. Vrouwen mogen dat gerust weten. Ze zijn best in staat te horen dat hun lichaam verandert. Ik probeer mijn patiënten zo eerlijk mogelijk op alles voor te bereiden. Het ziekenhuis verlaten in je strakke jeans? Zal niet lukken. Veel zin hebben in seks zolang je nog borstvoeding geeft? Waarschijnlijk niet.»

HUMO Maar het is dus je bekkenbodem die de meeste kans heeft om schade op te lopen?

pastijn «Ja. En dat komt niet alleen door de bevalling. Negen maanden lang rust die baby op je bekkenbodem en dat zorgt voor een enorme druk. Zelfs wie met een keizersnede bevalt, heeft achteraf een ander lichaam en zal naar de kinesist moeten om de bekkenbodemspieren te trainen. Al hebben keizersneden natuurlijk wel een klein voordeel: als het kindje niet helemaal door het geboortekanaal gaat, dan loopt dat deel minder schade op.»

'The Lancet had aan vrouwelijke Britse gynaecologen gevraagd hoe ze zelf wilden bevallen. Meer dan 30 procent zei: 'Geen gezever, ik wil een keizersnede''

HUMO Zouden we dan niet beter allemaal voor die keizersnede gaan?

pastijn «Dat zou al te gek zijn. Dan gaan we vrouwen verliezen op de operatietafel.»

Cammu «Een keizersnede is en blijft een zware operatie. Bij de spoedkeizersneden sterft 1 op de 1.000 vrouwen. Bij een gewone keizersnede schat ik het risico op 1 op de 1.500. Dat is veel, maar toch ook relatief: de kans dat je in het verkeer verongelukt, is in ons land 1 op de 100.

»In 1996 publiceerde The Lancet een ophefmakend artikel: ze hadden aan vrouwelijke Britse gynaecologen gevraagd hoe ze zelf wilden bevallen. Meer dan 30 procent zei: ‘Geen gezever, ik wil een keizersnede.’ In sommige landen bestaat het dus wel, vrouwen die hun keizersnede bestellen om niet-medische redenen. Ze willen na hun bevalling een honeymoon vagina, een vagina die nog even strak voelt als tijdens de huwelijksnacht. Bij ons heeft dat concept nooit ingang gevonden: ik schat het aantal keizersneden on demand op 3 procent. In totaal ligt het aantal keizersneden in België op 20,5 procent. In Groot-Brittannië zitten ze aan 30 procent. In Brazilië kun je spreken van een ware rage: in sommige regio’s heb je er tot 70 procent keizersneden, vooral in de betere kringen. Dat heeft een bijkomende reden: Brazilië is een zeer katholiek land, waar vrouwen scheef bekeken worden als ze zich laten steriliseren. Bevalt zo’n Braziliaanse vrouw met een keizersnede, dan kan ze meteen haar eileiders laten dichtknopen, zonder dat iemand het in de gaten heeft.»


de pipi-stop

'Als je bekkenbodem te zwak is, krijg je last van verzakkingen en urineverlies'

We voelen de bui al hangen: iedere vrouw een keizersnede zit er niet in, dus moeten we de schade aan de bekkenbodem zien te beperken. Volgens Ann Pastijn krijgt maar liefst 60 procent van de vrouwen daar ooit problemen mee. Maar wat is die bekkenbodem precies?

CAMmU «Je bekkenbodem is een spierkuip, die dient om je organen – de blaas, de baarmoeder, de darmen – op hun plaats te houden. Mannen hebben dat ook, al zit er bij hen natuurlijk geen baarmoeder in.

»In die kuip zitten gaten, omdat er ook dingen naar buiten moeten – urine, feces, baby’s. De zones waar de gaten zitten, zijn altijd het zwakst. Vergelijk het met een kartonnen doos waar je gaten in prikt: dat zijn ook de plekken die het eerst zullen doorscheuren. Op den duur beginnen de organen in die kuip te zakken. Da’s geen probleem als de gaten goed ondersteund zijn. Maar zijn de gaten slap, dan zakken de organen erdoor.»

HUMO Een goeie bekkenbodem moet dus stevig zijn?

pastijn «Je moet er vooral controle over hebben. Je moet je bekkenbodem kunnen ontspannen en opspannen. In de twee richtingen kan dat problemen geven. Er zijn bijvoorbeeld vrouwen die zodanig gecrispeerd zijn na hun bevalling – door de pijn of gewoon omdat daar een kindje is gepasseerd – dat hun bekkenbodem helemaal vastzit. Bij hen zit het allemaal té strak en dat geeft pijn tijdens de seks.

»Bij andere vrouwen treedt er een verzwakking op van de bekkenbodem. Zij krijgen dan bijvoorbeeld last van incontinentie. Maar liefst 1 op de 3 vrouwen krijgt daar ooit mee te maken. Bij velen van hen treedt die al op tijdens de zwangerschap. Als je dan al urine verliest, is dat een slecht voorteken voor later.»

HUMO Zitten de kinderen er altijd voor iets tussen bij incontinentie?

CAMMU «Ik behandel al een kwarteeuw incontinentie en verzakkingen. Op die paar duizend vrouwen hadden er enkele tientallen geen kinderen. Al de rest is zwanger geweest.

»Maar zo erg is urineverlies ook niet: er valt makkelijk iets aan te doen. Ik verdien mijn boterham met dat soort ingrepen. Voor de arts is urogynaecologie zeer dankbaar: mensen komen met klachten waarvan ze denken dat ze ermee moeten leren leven, maar da’s onzin. De oudste vrouw die ik heb geopereerd, was 96.»

pastijn «Ik had gisteren nog een vrouw met urineverlies op consultatie. ‘Allee,’ zuchtte ze, ‘ik ben nu 41. Ik zal maar aanvaarden dat ik van die pampers aan moet.’ Natuurlijk niet! Dat schrikbeeld hebben we te danken aan die vreselijke reclame voor pamperbroeken. Ik word daar kwaad van: je hoeft niet per se met zo’n pamperbroek rond te lopen. Als het nodig is, dan bestaat er medicatie voor of plaatsen we een bandje onder de plasbuis. Zo’n ingreep duurt een kwartier. Dan nog een maand lang alles rustig aan doen – geen zware inspanningen, geen gewichten tillen, geen seksuele betrekkingen – en daarna zijn de meeste vrouwen ervan verlost. Maar een ingreep hoeft vaak niet eens: veel vrouwen zijn al geholpen met goeie kine.»

HUMO Bestaat er dan ook zoiets als slechte kine?

pastijn «Kinesitherapie waarbij je op een tapijtje gaat liggen en de therapeut je niet aanraakt, is niet wat je nodig hebt om een goeie bekkenbodem te krijgen. De kinesist moet manueel in de vagina voelen waar de zwakke plekken zitten. In combinatie daarmee kan hij dit apparaat gebruiken (ze neemt het erbij).»

HUMO Een dildo met een snoer?

pastijn «Daar lijkt het op, ja. Sluit de kinesist dit apparaat aan op zijn computer, dan kan hij op zijn scherm zien hoe jij je bekkenbodemspier samentrekt.»

CAMMU «Daar begint het probleem al: de helft van de vrouwen kan de bekkenbodemspier niet samentrekken. Gewoon: níét. Stop ik een vinger in hun vagina en vraag ik te knijpen, dan trekken ze van alles samen – hun ogen, hun mond, hun hele gezicht – maar daar beneden gebeurt er niks. Stop ik er zo’n transducer in, dan zie ik op mijn scherm dit (maakt met zijn hand een vlakke beweging): een lijn. Het probleem is dat we die spier alleen maar gebruiken bij seks en dus nooit trainen.»

pastijn «Buiten de zwangerschap wordt die hele zone vaak doodgezwegen. Geen enkele ouder zegt tegen z’n kinderen dat ze hun bekkenbodem moeten samentrekken. Dat zouden we wel moeten doen.»

HUMO Zegt u dat dan wél aan uw kinderen?

pastijn «Rijd je op de autostrade en zegt er eentje dat ze moet plassen, dan zeg je: ‘Trek je bekkenbodem samen.’ Als je vooraf naar het toilet bent geweest, dan is er geen enkele reden om je rit te onderbreken voor een toiletstop. Een kleine blaas is onzin. Je moet dat gewoon trainen, ook al ben je nog maar 3. Het zou bij onze opvoeding moeten horen. Je leert je kinderen toch ook dat ze goed rechtop moeten zitten? Met je bekkenbodem is het net zo. Da’s een spier als alle andere.»

HUMO In vrouwenbladen lees je weleens dat je, om je bekkenbodem te trainen, je plas midden in je toiletbezoek moet afremmen.

pastijn «De pipi-stop? Het vreselijkste wat er bestaat. Als je wilt plassen, dan zet je een complex mechanisme in gang. Als je dat bewust gaat onderbreken, dan wordt dat mechanisme verstoord en riskeer je op den duur een blaas te krijgen die er niks meer van begrijpt.

»Na de bevalling weten vrouwen wel dat ze aan hun buikspieren moeten werken, maar aan hun bekkenbodem denken ze vaak niet. Logisch: je buik zie je zo. Maar dat je bekkenbodem niet strak is, merk je pas na tien jaar, als je last begint te krijgen van verzakkingen of urineverlies.»


gehavende vrouw

'Na de bevalling van mijn zoon stak ik een tampon op en die viel er gewoon – ploef – uit'

Vóór haar zwangerschap was Eva zich niet eens bewust van het feit dat ze een bekkenbodemspier hád.

eva «Maar ik had dan ook geen klachten. Op seksueel gebied kon ik elk standje aan – ik dacht er niet bij na. Nu ben ik me constant bewust van die regio. Om het cru te stellen: vanaf het moment dat mijn benen uit elkaar gaan, heb ik een gevoel van controleverlies. Het voelt alsof ik daar opensta.

»Een tampon inbrengen was vroeger proppen. Na de bevalling van mijn zoon duwde ik er een tampon in en viel die er gewoon – ploef – uit. Voor mij was dat een trauma: ik snapte er niks van. Sindsdien heb ik ook geen tampons meer gebruikt. Straks, als mijn spiraaltje eruitgaat, moet het wel weer. Het idee alleen al jaagt me schrik aan.

»Sommige van mijn vriendinnen hebben last van urineverlies, maar dat heb ik dus totaal niet. Ook niet als ik hoest of nies. Bij mij gaat het echt over een gevoel open te staan. De spier die mijn vagina afsluit, is langs de ene kant heel erg uitgerekt. Niet dat ik over straat loop en denk: ‘O nee, ik ben die vrouw met de open vagina’ (lacht). Maar ik ben me wel constant bewust van dat deel van mijn lichaam. Ik besef ook wel dat dit probleem relatief is – ik ga niet dood – maar in zekere zin beheerst het wel mijn leven. Elke avond als ik in bed lig en mijn bekkenbodemoefeningen niet heb gedaan, voel ik me schuldig.»

HUMO Je gynaecoloog stuurde je met je klachten direct naar de kinesist.

eva «Ja, en ik kreeg échte kine: bekkenbodemre-educatie met zo’n apparaat. Toen besefte ik pas hoe zwak die spier was. In het begin kon ik me nog geen twee seconden opspannen. Nu lukt het me om tien seconden op te spannen, maar ik heb er dan ook veel energie ingestoken: eerst ging ik wekelijks naar de kine, daarna om de paar weken. Het resultaat mag er zijn, maar het is zeker nog niet wat ik zou willen. Ik moet het echt onderhouden. Een paar dagen mijn oefeningen vergeten en ik voel het al afnemen.»

HUMO Het kan niet anders dan dat dit gevolgen heeft voor je seksleven.

eva «Mijn vriend begrijpt niet echt wat ik voel, al doet hij zijn best om het te snappen. We kunnen er wel goed over praten, dus intussen kan hij het wel plaatsen.

»In het begin dacht ik soms: ‘Volgens mij heeft hij het gevoel dat hij gewoon in een gat zit te stoten.’ Maar zelf klaagt hij er niet over. Hij vindt het natuurlijk wel anders dan vroeger, maar het is niet zo dat hij de seks nu maar niks vindt. Integendeel: hij heeft nog altijd zin en dat toont hij ook. Hij is sowieso het type man dat intimiteit veel ruimer ziet dan alleen maar seks.»

HUMO Hoe is de seks voor jou?

eva «Ik voel wel iets, maar het is sowieso anders. Ik ben de hele tijd naar houdingen aan het zoeken die me toch wat controle geven. Geen benen in de nek voor mij (lacht). Een orgasme lukt nog, maar niet meer vaginaal. Omdat ik minder voel, heb ik wel minder vaak zin. Da’s best frustrerend. Dat ik het toch nog fijn vind, is vooral omdat ik zie hoe mijn vriend ervan geniet.»

HUMO Voel jij je nu minder vrouw?

eva «Dat niet. Je vrouwelijkheid haal je uit wel meer dingen dan alleen maar seks. Ik voel me heel vrouwelijk met een nieuw, mooi jurkje. Het probleem stelt zich meer als de kleren uitgaan: eigenlijk durf ik me seksueel niet meer echt bloot te geven. Mijn grote geluk is dat ik een vriend heb die me het gevoel geeft dat hij me nog altijd heel erg begeert en me seksueel aantrekkelijk vindt. Hij houdt van me zoals ik ben en geeft me zeker niet het gevoel: ‘Amai, wat is dat hier voor een gehavende vrouw.’ Maar stel dat ik ooit weer alleen zou komen te staan, dan weet ik niet of ik nog iets met een andere man zou kunnen beginnen. Want zo voel ik me wel: als een gehavende vrouw.»


in een legertent

HUMO Dokter Cammu, begrijpt u dat vrouwen een blik op hun tussenbeense werpen en denken: ‘Ik herken mezelf daar niet meer’?

cammu «Bevallen verandert je altijd anatomisch. Je kunt dat erg vinden, maar dan moet je geen kinderen krijgen. Ik snap dat het voor sommigen een effect heeft op hun seksleven, maar zo zie ik er niet veel.»

HUMO Wat raadt u een vrouw aan die zich ‘te wijd’ voelt?

cammu «Opnieuw: je bekkenbodemspieren trainen. Wat wij soms doen, is vrouwen vaginale kegeltjes opsteken. Het gaat van licht naar zwaar. Zo trainen ze hun spieren. Tegen dat ze de zwaarste conus kunnen ophouden, is hun bekkenbodem weer sterk.»

HUMO Zorgen betere bekkenbodemspieren voor betere seks?

cammu «Je bewust zijn van wat je aan het doen bent, is altijd beter. Met sterke bekkenbodemspieren kan een vrouw de man echt grijpen en zijn penis squeezen.

»Als de kine niet helpt en de vrouw zich te ruim blijft voelen, dan kunnen we de ingang van de vagina met een operatie vernauwen. Daarna voelt de man weer meer frictie. Maar voelt de vrouw dan meer? Nee. Plus: doe je het te strak, dan worden de betrekkingen pijnlijk. Bij een bevalling in Nederland kwam een man eens naast me staan, terwijl ik de knip van zijn vrouw aan het hechten was. Op zo’n toontje van jongens onder elkaar vroeg hij: ‘Zeg, doc, kun je er niet een extra hechting in doen? Want ik voel me soms in een legertent’ (lacht). Maar dat doe ik niet, hè: ik heb die vrouw gehecht zoals ik iedere vrouw zou hechten.»

HUMO Is scheuren beter dan knippen?

cammu «Als je knipt, dan hou je geen rekening met de natuur. Scheurt een vrouw bij de bevalling, dan scheurt ze op de zwakste plek. Een scheur is misschien niet mooi recht, maar een knip is veel dieper en trekt zich niks aan van de anatomie.»

pastijn «De meeste gynaecologen vinden het beter dat een vrouw scheurt dan dat ze moeten knippen. Maar wanneer je scheurt, dan kan het naar de anus toe lopen en dat geeft kans op anale incontinentie. Belangrijk is te weten dat zoiets achteraf te herstellen valt.

»Incontinentie begint stilaan bespreekbaar te worden, maar een vagina die wat wijder is, daar praat niemand over. Ik opereer alleen in extremis. Bij een operatie maak je sowieso een nieuw litteken en dat kan pijn gaan doen. Ik maak altijd samen met de patiënte de afweging: is het dat wel waard? Als gynaecoloog beloof ik sowieso niemand een gouden hemel. Een goed seksleven hangt van veel meer af dan alleen van een strakke vagina. Ik hoor vrouwen en koppels veel vaker klagen over vermoeidheid en een gebrek aan tijd.»

HUMO Hoort u vaak mannen klagen over ‘legertenten’?

pastijn «Soms. Maar als het al gebeurt, dan zal ik er zeker niet naar luisteren (lacht). De meeste koppels leren wel om te gaan met dat nieuwe lichaam van de vrouw.

»Het is best mogelijk dat je seksleven verandert na het krijgen van kinderen. Al is het maar omdat die man heeft gezien hoe er een baby uit de vagina van z’n vrouw is gekomen: dat speelt ook mee, hoor.»

HUMO Het doet me denken aan een uitspraak van Robbie Williams, toen hij de geboorte van zijn dochter had gezien: ‘It was like watching your favorite pub burn down.’

pastijn «De meeste vrouwen willen niet dat hun man van die kant toekijkt. Ze hebben liever dat hij aan het hoofd blijft staan: dan ziet hij hetzelfde als zij.

»Daar komt nog eens bovenop dat je allebei een nieuwe rol hebt, als mama en papa. Ik zeg vaak tegen mijn patiënten dat ze niet mogen vergeten dat ze niet alleen ouders zijn, maar ook man en vrouw.»

cammu «We moeten in alles nuchter blijven: ja, een kind verandert je lichaam. Maar het prille ouderschap is om veel redenen zwaar – je slaapt weinig, je moet carrière maken. Het is echt wel normaal dat je het dan lichamelijk wat zwaar hebt en dat je seksleven op een laag pitje staat.»

pastijn «Sommige vrouwen zijn vreselijk bang voor hun bevalling. Dat is nu ook weer niet nodig. Een kind krijgen is wel degelijk het meest fantastische dat je ooit zult meemaken, maar goed geïnformeerd zijn kan nooit kwaad. Doet het pijn? Ja. Zul je anders zijn? Ja. Maar het is en blijft een privilege om het te mogen meemaken. Plus: als er schade is, dan moet je daar niet mee blijven zitten. We kunnen er zo goed als altijd iets aan doen.»


Trauma

EVA «Bij mijn gynaecoloog ben ik laatst weer in tranen uitgebarsten. Daar schrok ze wel van. Ik denk niet dat ze had ingeschat dat de impact op mij nog altijd zo groot zou zijn. Omdat ik ook het gevoel heb dat alles daar beneden zo laag hangt, heeft ze gecheckt of ik met een verzakking zit. Da’s niet het geval, maar zo voelt het dus wel. Ze heeft me doorverwezen naar een seksuologe, maar ik ben bang dat dat het probleem alleen maar groter zal maken. Of dat de enige boodschap zal zijn: ‘Je zult ermee moeten leren leven.’»

HUMO Waarom laat je je niet opereren?

EVA «Daar hebben we het ook over gehad: als ik het echt wil, dan wil mijn gynaecologe het wel overwegen. Maar op dit moment raadt ze het me niet aan. Daarin volg ik haar: ik heb nu geen zin in de risico’s. Ik heb zo’n trauma overgehouden aan dat scheuren, dat ik niet wil dat daar nog aan gesneden of genaaid wordt. Misschien doe ik het ooit, maar zeker niet nu.»



* Eva is een pseudoniem.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234