null Beeld

De Week van de Korte Keten: 'Boeren zijn de enige zelfstandigen die hun loon niet zelf kunnen bepalen'

Vorige maand keek meer dan een half miljoen kijkers naar de VRT-reportage ‘ Boerenbedrog ’ van Greet Pluymers. Daarin stond de rol van de voedingsindustrie en supermarkten ter discussie. Zaterdag gaat de Week van de Korte Keten van start. De ‘korte keten’ promoot een zo kort mogelijk traject tussen boer of producent en consument. Dat is goed voor de boeren, dat is goed voor dierenwelzijn, goed voor de natuur. Maar het is vooral ook goed voor ùw karma.

peter lissens

De Korte Keten is - bijna - hip. Steeds meer buurtinitiatieven en boerenwinkels schoten de voorbije jaren als ecologisch geteelde paddestoelen uit de grond en eerlijke prijzen en duurzame productie zijn steeds vaker het toogonderwerp van mannen met perfecte getrimde baarden, zonder vuil onder de nagels maar mét een troebel biobiertje in de hand. Is de Korte Keten vooral een hipsterfenomeen of vindt echt een mentaliteitsverandering plaats?


Italiaanse boerenmarkt

LOKAAL en De Seizoenschuur zijn twee jonge initiatieven, ontsproten aan de passie en het verantwoordelijkheidsbesef van een aantal jonge ondernemers uit de eerste millennialgolf.

Sjarel Buysschaert, een van de vier oprichters van ‘Lokaal’ (www.lokaalmarkt.be), een concept van overdekte boerenmarkten op bijzondere locaties dat begon in Deerlijk, maar inmiddels ook bestaat in Roeselare en Aalst: ‘Ik kan moeilijk voor een generatie spreken, maar ik kan wel zeggen dat het vaderschap bij mij iets getriggerd heeft. Ik ben vijf jaar geleden papa geworden en dat heeft iets los gemaakt. Ik wilde op z’n minst m’n steentje bijdragen om alvast voor mijn kind een wereld in een zo goed mogelijke staat achter te laten. Tegelijk ben ik ook wel een beetje een Bourgondiër. Ik hou van lekker eten en drinken, en vooral ook van van de verbindende kracht daarvan: mensen, onbekenden, kunnen elkaar echt vinden in een liefde voor eten, voor wijn, voor puurheid van smaken… Mijn eigenlijke aufklärung kwam er tijdens een reis in Italië. Daar, op een boerenmarkt in Piemonte, zag ik hoe lokale producenten hun producten verkochten tegen een eerlijk prijs, rechtstreeks aan de gebruiker. Je zag het vertrouwen tussen die twee partijen, het contact, de interesse en het respect. Dààr is het idee voor Lokaal eigenlijk echt vorm beginnen krijgen.’

‘Respect voor de producenten is een van de belangrijkste pijlers waarop ons concept gebaseerd is,’ zegt Karel Deknudt, een van de andere oprichters van ‘Lokaal’. ‘Vanuit mijn positie nu, zie ik beter dan ooit hoeveel werk boeren wel verzetten, en hoe graag, met hoeveel passie en liefde ze die stiel wel doen. Ik kan je verzekeren: ik maar weinig zelfstandigen die dat werkritme langer dan een half jaar zouden uithouden. En dan nog voor zò weinig return. Boeren zijn de enige zelfstandigen die hun loon niet zelf kunnen bepalen. De vrije markt lijkt op hen niet van toepassing, ze moeten de prijzen ondergaan. Dat is onrechtvaardig en onlogisch. Met LOKAAL willen wij op z’n minst een steentje bijdragen in die kentering.’

Buysschaert: ‘Wij proberen te faciliteren, we zorgen voor communicatie, animatie, promotie. Wij stellen een marktplaats ter beschikking voor boeren en producenten uit de streek. Daar proberen we telkens iets bijzonders van te maken. In Roeselare is de locatie bijvoorbeeld een ontwijde kerk. We zorgen niet alleen voor een locatie, we regelen ook personeel ter plaatse en hebben ook een makkelijk betaalsysteem uitgedokterd, waarbij mensen hun aankopen in één keer kunnen afrekenen. In ruil betalen de boeren en producenten ons een bijdrage.’


Businessmodel

Deknudt: ‘We zijn begonnen met één overdekte markt in Deerlijk, met meer geluk dan wijsheid, eigenlijk. Intussen hebben we er drie - Deerlijk, Roeselare en Aalst. In Aalst is Steven Van Herreweghen een van onze grote pleitbezorgers. Hij kwam ons bezoeken in Roeselare en heeft ons bijna eigenhandig naar Aalst gehaald. We voelen dat er veel interesse is voor deze nieuwe manier van kopen en consumeren. We lijken ook steeds meer te evolueren naar een gedecentraliseerde manier van werken. Met lokale initiatiefnemers die, zoals in Aalst, onze structuren en faciliteiten gebruiken, maar voor de rest ook hun eigen koers varen, en de plaatselijke LOKAAL franchise nog meer couleur locale meegeven. Eigenlijk willen we daar naartoe. We voelen ons niet geroepen om het allemaal volledig zélf te bestieren. We wilden vooral een eerste splash maken en dat golfje steeds verder zien aangroeien. We zouden nu heel graag zien gebeuren dat mensen op verschillende plaatsen in het land hun eigen lokale ‘boereneconomie’ ondersteunen, met onze hulp. Wij hoeven de wet niet te dicteren, wij willen vooral ondersteunen. We geloven erin, want we hebben vertrouwen in de toekomst en in dit model.

'We gaan ook niet flauw doen, hé: het ìs een businessmodel. Maar het is er wel een dat mag gezien worden. We kunnen onszelf recht in de ogen kijken. De boeren waarmee we samenwerken werken hard. Wij ook. We willen echt proberen om een scheefgetrokken situatie van overdaad en invoer en onrechtvaardige prijzen weer te doen kantelen.’


Oogsten op het ritme van de natuur

Een van de vaste partners van LOKAAL is ‘De Seizoenschuur’ uit Schellebelle. Het koppel Jeroen Hemelings en Delfien Vereecken maakte enkele jaren geleden z’n droom waar door - schijnbaar tegen alle logica in - voor het de harde stiel boerenstiel te kiezen. Jeroen was op dat moment een succesvol tuinarchitect en ontwerper, Delfien doceerde biotechnologie in Gent.

Vereecken: ‘Het lijkt geen evidente keuze, inderdaad, maar voor ons was het een droom die uitkwam. We hebben allebei de liefde voor de natuur van thuis uit meegekregen. Jeroen z’n grootouders waren groentenkwekers. In mijn familie waren het beestjes.’

‘De Week van de Korte Keten valt middenin de drukste periode van het jaar voor ons: het asperge- én aardbeienseizoen. Dat betekent zeven dagen op zeven werken. Aardbeien moeten elke dag geoogst worden. Idem dito voor asperges. Het is hard werken. De voorbije jaren namen we telkens twee keer per jaar vier dagen verlof. Maar dat is net het mooie hieraan: we léven op het ritme van de natuur. Ik ben bevooroordeeld, maar ook klanten zeggen mij dat ze het verschil proeven tussen groenten die dezelfde dag geoogst en verkocht worden of groenten die drie-vier dagen in de koelkamer van de supermarkt liggen.’

‘Ik zou het erg fijn vinden als het brede publiek van De Week van de Korte Keten zou onthouden dat niet alle groenten en fruit die deze week in de supermarkt liggen, daar ook thuishoren. Er is een geweldige overproductie. Asperges zijn slechts te krijgen van april tot eind juni. Buiten die periode is dat invoer òf een tegennatuurlijk product. Eigenlijk beschouw ik dat een beetje als mijn persoonlijke missie: de mensen leren wélke groente in welke maand thuishoort, en vooral in welke maand bepaalde groenten en fruit niét thuishoren.’

Ondernemers, initiatiefnemers, producenten en boeren die interesse hebben in het korte keten verhaal van LOKAAL, kunnen contact opnemen met sjarel@lokaalmarkt.be

www.lokaalmarkt.be

www.weekvandekorteketen.be

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234