De Week van Jean Paul Van Bendegem ('De slimste mens ter wereld')

Wie zou er, behalve uzelf, nog meer in aanmerking komen voor de titel van 'Slimste mens'? Bij Eén wisten ze het ook niet meer, tot Jean Paul Van Bendegem in het vizier kwam. Van Bendegem is hoogleraar Logica en Wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel en gastprofessor aan de Universiteit Gent.

Als hij geen tien ingrediënten van een pot choco kan opsommen, wie dan wél?


HUMO Professor, u zet manmoedig uw reputatie op het spel. Hebben ze lang moeten aandringen voor u meedeed?

JEAN PAUL VAN BENDEGEM « Ik heb toch wat bedenktijd gevraagd. Van de vragen die in 'De slimste mens' worden gesteld, zijn er niet veel die iets met mijn vakgebied te maken hebben. Het enige waar ik een beroep op kan doen, is mijn algemene kennis - en daarvan weet ik dat die zeer ongelijk is. Over sommige onderwerpen kan ik meespreken - stripverhalen bijvoorbeeld, ik ben een fan van Schuiten en Peeters (bekend van de reeks 'De Duistere Steden', sh) - maar ik heb ook ongelofelijke gaten.»


HUMO Bent u beducht voor vragen over de Planckaerts, de Pfaffs...

VAN BENDEGEM « Uiteraard, want dan kan ik het imago van de Wereldvreemde Professor alleen maar bevestigen. Mijn kennis van de sport is ook oppervlakkig. Als ze daar veel vragen over stellen, kan het pijnlijk worden. Sommige vragen zijn ook nogal delicaat: stel dat je tien foto's krijgt van schrijvers. Misschien heb je hun hele oeuvre wel gelezen, maar herken je ze niet op foto. De kijker denkt dan al snel: die man weet echt niks van literatuur! Maar het enige wat voor mij telt, is dat ik de vragen kan beantwoorden waarvan ik vind dat ik ze hoor te kunnen beantwoorden.»


HUMO Bent u van huis uit een quizbeest?

VAN BENDEGEM « Totaal niet. Het enige spelletje waar ik ooit aan meegedaan heb is 'Tien voor taal', toen het nog door Robert Long werd gepresenteerd. Toen had ik echt zenuwen: voor taal afgaan terwijl je in het onderwijs staat, zou toch wel schandelijk zijn. Nu kan ik het mij permitteren een voetballer niet te herkennen, daarvoor gaan ze mij niet kwader aankijken in mijn cursus Logica.

» Ik kijk wel graag naar tv-quizzen. Mijn vrouw en ik waren grote fans van 'De Canvascrack'. Wie er won of verloor interesseerde ons niet, maar het is altijd leuk om jezelf te testen: weet ik dat nu of niet? Af en toe kijk ik ook naar 'University Challenge' op de BBC, maar dat is ontmoedigend: na een halfuur ben je doodgefrustreerd. Ze halen een zin ergens uit het midden van een roman: 'She came in and said hello...' en dan weet er direct iemand te zeggen dat dat uit 'Pride and Prejudice' van Jane Austen komt!

» De Engelsen hebben ook een mooie combinatie van quiz en humor: mijn vrouw en ik zijn absolute fans van 'QI' met Stephen Fry als quizmaster - een geniale mix van humor en kennis.»

Bij Lowietje

HUMO Op de VTM loopt 'Beauty and the Nerd'. Wat zou u het liefst zijn: een dom blondje of een lelijke bolleboos?


VAN BENDEGEM « Goh, dat is geen eenvoudige keuze! Ik vind het allebei fascinerend. Kennis opdoen en dingen uitzoeken is boeiend, maar soms ook frustrerend... Mannen verleiden moet ook geestig zijn, zeker als je er goed voor uitgerust bent. Maar wat als je per se een bepaalde man wilt verleiden en het lukt niet? Dan zie ik een grote overeenkomst met een wiskundige die een bewijs zoekt en er maar niet in slaagt dat te vinden. Ach, alles heeft zijn voor- en nadelen, laat mij toch maar die slimme jongen zijn.»


HUMO Voor domme blondjes is er tegenwoordig 'Horoscoop' met Anja Daems en Erna Droesbeke op Life!tv.

VAN BENDEGEM « Ik heb het weleens gezien en heb meteen weggezapt. Je kunt bijna zelf voorspellen wat ze gaan zeggen: 'Die moet opletten voor dat...' Het verrassingseffect is klein.»


HUMO Als lid van de Studiekring voor de Evaluatie van Pseudowetenschappen en het Paranormale (SKEPP) klinkt u nog mild. Ik had gedacht dat u van genadeloze oplichterij zou gewagen.

VAN BENDEGEM « Tja, in de Weekend Knack staat er elke week een Chinese horoscoop, ik vraag mij ook weleens af waar dat goed voor is. Nu ja, misschien kun je dat nog als entertainment zien. Maar op tv nemen ze de astrologie zowaar bloedserieus!»


HUMO Vindt een wetenschapper tegenwoordig zijn gading op tv?

VAN BENDEGEM « Om eerlijk te zijn: steeds minder. Behalve naar quizzen kijk ik vooral naar Britse comedyseries: 'Alas Smith & Jones', 'French and Saunders', 'Outnumbered'... En - misschien raakt dat wel aan mijn vakgebied - ook politieseries volg ik met plezier. Ik ben gefascineerd door de figuur van Sherlock Holmes, de man die door logische deductie mysterieuze misdaden wist op te lossen. Als je goed kijkt, komt er in politieseries altijd wel een moment waarop er iemand iets doet dat je niet direct kunt plaatsen. Dan weet je: oké, logischerwijs moet dit voorval straks een betekenis krijgen. Want de makers hebben maar vijftig minuten tijd om hun verhaal te vertellen, dus elk detail moet relevant zijn.

» 'Baantjer' vond ik schitterend op dat vlak, daar dweepte ik mee. Er zat altijd een scène in bij Lowietje, en de helft van de tijd zei Lowietje iets waardoor hij De Cock de sleutel van het mysterie aanreikte. Als ik een aflevering op dvd bekijk, druk ik op dat moment soms op de pauzetoets om even rustig na te denken.»


HUMO Vindt uw vrouw dat leuk?

VAN BENDEGEM « Soms wel, soms niet. Bij 'Witse' heb ik haar al een paar keer tot wanhoop gedreven door halverwege te roepen: 'Díé is het!'»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234