null Beeld

De zaak-Kim De Gelder: ouders van psychotische jongeren

Toen Kim De Gelder toesloeg in Fabeltjesland, ging er ook een andere schokgolf door het land. Bij ouders die Kim zagen en dachten: ‘Dit had mijn zoon kunnen zijn.' Ouders die hun kind doodgraag zien, maar die weten: 'Hij is psychisch ziek en ik weet niet waartoe hij in staat zou zijn als er geen hulp komt. Soms jaagt hij ons de stuipen op het lijf.’

Dit is hun ongemakkelijke verhaal. ‘Als je niet wordt geloofd wanneer je je kind ten einde raad gedwongen wilt laten opnemen, voel je je zo machteloos.’

Daags na een bloedige raid op een Amerikaanse school waarbij twintig kinderen en zes volwassenen gedood werden door de dolgedraaide jonge schutter Adam Lanza, postte de moeder van een zekere Michael een aangrijpende hartenkreet op het internet, getiteld ‘Ik ben Adam Lanza’s moeder.’

'Het is gemakkelijk om te praten over geweld en wapens,' schreef ze.'Maar misschien is het hoog tijd om te praten over geestesziektes.' Wat volgde, was een kippenvelverhaal over het moeizame samenleven met een zieke en daardoor potentieel erg agressieve zoon, die ze ondanks alles graag bleef zien.

Kort na de moordende raid van Kim De Gelder op het kinderdagverblijf Fabeltjesland in Dendermonde stroomden ook op het forum van Similes, de vereniging voor families van psychiatrische patiënten, reacties van ouders binnen.

Ze hadden verbijsterd naar het nieuws geluisterd, en waren geschokt omdat ze zich herkenden in de ouders van Kim De Gelder. 'Wij leven ontzettend mee met de slachtoffers van Kim De Gelder, maar ook zíjn ouders zijn slachtoffers. Zij gaan nu door de hel. En ze durven dat zeker nu niet te zeggen.'

Dit verhaal wil niet vergoelijken wat Kim De Gelder heeft gedaan. Dit is een verhaal over ouders die de wanhoop van de ouders van Kim De Gelder kunnen begrijpen. Dit is het verhaal van ouders die hun eigen kind gedwongen lieten opnemen omdat ze geen andere oplossing meer zagen.

Of zoals professor psychologie Wouter Duyck twitterde toen alle details over De Gelder vlak voor het proces naar buiten kwamen: ‘Het levensverhaal van Kim De Gelder is één duidelijke schreeuw om een betere en professionelere geestelijke gezondheidszorg.'


Niet marginaal

In 2007 wilden de ouders van Kim De Gelder hun zoon gedwongen laten opnemen in de psychiatrie. Ze waren er niet gerust in, ze dachten dat hij een psychose doormaakte. Maar de psychiater bij wie ze aanklopten, lachte volgens de moeder alles weg. 'Mevrouw, u hebt nog nooit iemand in een psychose gezien, zeker? Dit is een normale jongeman.'

Dat zinnetje deed heel wat andere ouders van psychotische kinderen huiveren, zoals Els, de moeder van Mark. ‘Als je ten einde raad met je zoon bij de psychiater zit en die gelooft je niet, dan voel je je zo machteloos. Het is ook zo moeilijk. Het ene moment zegt je kind de gekste dingen, een kwartier later kan het soms perfect helder redeneren.

Als de arts dan besluit dat je zoon niets mankeert, zak je door de grond. Je kent je eigen kind toch? Waarom hechten ze zo weinig geloof aan wat ouders zeggen? Welke moeder vraagt om haar kind te laten opnemen in de psychiatrie als er niets aan de hand is? Geloof me: daar lig je van wakker. En achteraf voel je je sowieso schuldig.’

In 2010 werden in Vlaanderen 2.780 meerderjarigen voor het eerst gedwongen opgenomen in de psychiatrie. De meesten waren tussen 18 en 49 jaar oud. Geen marginaal fenomeen dus, besluit vrederechter Kristiaan Rotthier in een recent boek over de kwestie. In 85 procent van de gevallen gebeurt gedwongen opname via een spoedprocedure bij het parket.

Voor iemand gedwongen opgenomen kan worden, moeten drie voorwaarden vervuld zijn. Hij moet lijden aan een geestesziekte, hij moet een gevaar betekenen voor zichzelf of voor anderen, en er mag geen andere geschikte behandeling voorhanden zijn. Vooral mannen worden gedwongen opgenomen: 63 procent van de gevallen. Bij bijna een derde van de gevallen gaat het om schizofrenie of andere psychotische stoornissen.

‘Er is sprake van een stoornis als je minstens een half jaar last hebt van psychoses,’ verduidelijkt psychiater Ruud van Winkel. ‘Dan heb je waanideeën en achtervolgingsideeën, maar evengoed kun je denken dat je bijzondere talenten hebt, of gezonden bent door God. Het gaat ook over hallucinaties, meestal stemmen.’

‘Vijf procent van de bevolking hoort weleens stemmen, maar vaak zijn dat positieve stemmen. Daar is niets mis mee. Het wordt ziekelijk als de inhoud telkens negatief is en je eronder begint te lijden en niet meer kunt functioneren.’

(De namen van de betrokken ouders en kinderen zijn op hun verzoek gewijzigd.)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234