De Zeven Hoofdzonden van Karolien Debecker

De wereld is mooier met dan zonder Karolien Debecker (35), de presentatrice van 'Lijst Debecker' op Canvas en 'Generation M' op MNM, maar zou ze ook weleens zondigen?


Hoogmoed

Karolien Debecker «Ik geloof niet dat ik erg hoogmoedig ben. Wel geweest, ooit. Voor ik bij MNM zat, werkte ik even voor Studio Brussel. Een fijne tijd, maar het had ook iets beperkends: ik maakte radio voor mijn vrienden. En ik had geen flauw benul van de grote wereld daarbuiten. Pas toen ik bij MNM begon, besefte ik dat ik uit een klein universum kwam waar heel strikte regels golden over wat goed is en wat niet – en dus ook over welke mensen deugen en welke niet. Ik ben toen uit mijn ivoren toren gestapt.

»Zelf word ik zelden het slachtoffer van dedain. Ja, hier en daar lopen er mensen rond die hun neus ophalen voor mijn job. ‘Ah... MNM.’ Er is een kringetje dat fundamenteel op die zender neerkijkt. Meestal zijn het de mensen die beweren een heel open blik op de wereld te hebben, de zelfverklaarde kosmopolieten, die zo small-minded zijn. Maar vaak gaat het om een klein clubje van cultureel hoogstaande, intellectuele despoten die al wat ouder zijn. Jongeren zijn veel minder bezig met dat hokjesdenken op gebied van cultuur en muziek.»

HUMO Je hebt in interviews al vaak aangegeven dat je niet zoals iedereen wilt zijn, dat je niet argeloos met de stroom wilt meezwemmen. Met wat kwade wil kun je dat arrogantie noemen.

Debecker «Neen, want ik bén niet zoals iedereen, en dus heeft het gewoon geen zin om dat na te streven. Ik heb het wel geprobeerd, hoor. Als tiener en twintiger wilde ik zoals iedereen zijn, me in grote groepen bewegen, lekker luchtig leven. Op vakantie gaan naar een partyeiland en me daar schaamteloos amuseren. Maar dat is nu eenmaal niet wie ik ben.

»Als kind al voelde ik dat ik anders was dan de meisjes in mijn klas.»

HUMO Heb je het dan – je bent lesbisch – puur over je geaardheid?

Debecker «Die is daar een aspect van. Maar het gaat ook over een andere manier van denken. In plaats van thuis rustig met mijn poppen te spelen, was ik als kind al de dingen erg aan het doordenken. En ik kende geen meisjes die dat óók deden. Als kind denk je dan: ‘Ik ben niet normaal.’ En toen ik vervolgens als tiener ook nog eens ontdekte dat ik op vrouwen val, voelde ik me helemaal een freak. Ik was ervan overtuigd dat ik mezelf moest bijschaven.»

HUMO Voelde je je eenzaam?

Debecker «Ik was gelukkig erg sociaal. Daardoor besefte ik pas op mijn twintigste hoe eenzaam ik was. Toen borrelde de paniek op: was er nu echt niemand zoals ik? Niemand die me enigszins kon begrijpen? Dat was, denk ik, het gevolg van in een veilige verkaveling opgroeien. De wereld was daar erg klein. Pas toen ik het nest was uitgevlogen en gelijkgestemden ontmoette, besefte ik dat ik niet alleen was.»

HUMO Vandaar dat je het in ‘Generation M’ zo opneemt voor jongeren die niet helemaal in de mal van de mainstream passen?

Debecker «Het kan ook zo hard zijn als tiener, hè: je bent aan het veranderen, en je zoekt houvast bij de groep. Als je dan voelt dat je niet in die groep past, is dat heel stresserend. Onlangs was ik in Leuven op het moment dat de scholen net uit waren. Ik zag allemaal dezelfde soort meisjes passeren op de fiets. Allemaal hetzelfde kapsel, allemaal dezelfde skinny jeans, allemaal dezelfde schoenen. Die eenheidsworstcultuur is zo deprimerend. Ik ben blij dat ik daar uitgegroeid ben. Want om daar als tiener te durven uitspringen moet je bikkelhard zijn, en het liefst ook nog assertief opgevoed. En dan nog is het een risico.»

HUMO Een neefje van hoogmoed: ijdelheid. Wat zegt de spiegel?

Debecker «Als kind vond ik mezelf een gruwel, en dat werkt nog altijd een beetje door. Ik had heel veel haar – een ontploft, pikzwart kapsel, waardoor mijn hoofd op een champignon leek. En ik liep altijd rond in sponsen broekjes en sportschoenen met plakkers. Bovendien groeide ik op in een buurt vol jongens die om de haverklap zeiden dat ik lelijk was – dat was nogal in de mode bij jongens, toen. Als mensen me nu een mooie vrouw noemen, contrasteert dat nog altijd een beetje met wat er binnen in mij leeft. Misschien moet ik daar maar eens iets aan doen (lachje). Nee, ik weet intussen wel dat ik er mag zijn – en dat is fijn.»

HUMO Valt je, wanneer je in de spiegel kijkt, nog altijd eerst de prothese op?

Debecker «Neen, die zie ik niet meer, zoals iemand zijn moedervlek niet meer ziet. ’t Is een heel normaal beeld geworden voor mij. Toen ik nog vrijgezel was en volop met de liefde worstelde, vond ik het wel moeilijk. Dan probeerde ik door de ogen van die andere naar mijn lichaam te kijken, en zag ik het ineens weer: ‘Oei, daar ontbreekt iets aan.’

»Af en toe doe ik het nog: voor de spiegel gaan staan en eerst met mijn ogen kijken, en dan met die van de buitenwereld. Dat is telkens wel... raar.»


Gramschap

Debecker «Ik heb geen aanleg voor de grote woedeuitbarsting. Roepen en met dingen gooien, dat heb ik al tien jaar niet meer gedaan. En kwaad is bij mij eerder humeurig. Het gebeurt wanneer ik overprikkeld word, wanneer er te veel gaande is.

»Het enige waar ik écht kwaad van word, is stompzinnigheid.»

HUMO Leg ’s uit?

Debecker «Er een plompe, boerse mentaliteit op na houden, en er niet in slagen om gevoelig en empathisch te zijn. Mensen die de nuance missen en geen groter verhaal kunnen zien.

»En het verergert alleen maar. We zijn een land van zwart-witdenkers aan het worden. Het heeft te maken met verkeerd of te weinig geïnformeerd zijn over anderen, en de onwil om verder te kijken dan jouw waarheid. Sommige mensen fietsen zo vaak door hun eigen mening dat het een loopgraaf wordt waar ze niet meer uit raken. ‘Links is naïef!’ ‘Nee, rechts is egoïstisch!’ Ik word daar zo moe van. Mijn ouders zijn eerder rechts, mijn vrienden eerder links. Wel, ik kan je met de hand op het hart zeggen dat mijn ouders géén egoïsten zijn, en dat mijn vrienden níét naïef zijn. De werkelijkheid past gewoon niet in zo’n platitude.

»Als ik Laurette Onkelinx hoor fulmineren tegen Theo Francken, denk ik: ‘Waar ben je toch mee bezig?’ Net zoals Bart De Wever doelbewust verdeelt in plaats van te verenigen. Dat reflecteert zich op een hele maatschappij.»

HUMO Maar je schiet dan niet in een Franse colère?

Debecker «Als je beseft waarom mensen dingen denken, doen en zeggen, zie je in dat iedereen ook maar gewoon zijn best doet. Dat we allemaal maar wat aan het ploeteren zijn. Ik kan me nogal makkelijk verplaatsen in andere mensen en begrijp meestal waar iets vandaan komt. En dan word ik als vanzelf een beetje soft (lacht).»

HUMO Heb je ooit fysiek geweld gebruikt?

Debecker «Nee, nooit. Dat is echt niets voor mij. Of wacht: één keertje, als kind. Een jongen was me hardnekkig aan het pesten, en die heb ik toen in een vloeiende beweging een ippon aangesmeerd. Daar lag hij op de grond! Daar was ik stiekem toch wel heel trots op (lacht).»


Traagheid

HUMO Je lijkt me een nijvere werkmier – helemaal niet lui.

Debecker «O, jawel! Ik kan echt erg lui zijn. En als ik dat niet meer ben, moet ik me zorgen maken. Want dat wil zeggen dat ik in overdrive aan het gaan ben. Dan moet ik mezelf opnieuw leren om tot de middag in mijn bed te liggen, en de rest van de dag in pyjama wat door mijn huis te sloffen.

»Mijn facturen laat ik weken rondslingeren, tot de aanmaningen zich opstapelen. Als mijn auto een raar geluidje maakt, kan ik dat heel lang negeren. En vraag me nooit om een brief op de post te doen, want dan zit hij twee weken later nog altijd in m’n binnenzak. Alles wat met cijfertjes te maken heeft, met überrationele dingen, daar kan ik me moeilijk toe brengen. Maar voor mijn job ga ik à fond. Daarin ben ik maniakaal streng voor mezelf.

»Zodra het mijn job niet aanbelangt, ben ik geen doener. En dat zit me wel wat in de weg. Ik kijk op naar mensen die volhardend en doortastend zijn. Mijn leven zou zoveel makkelijker zijn als ik over die capaciteiten beschikte. Een vriendin van me werd thuis nooit gestimuleerd om iets af te werken. Ze is nu 40 en heeft het nog altijd moeilijk om doorzettingsvermogen te tonen. Ik vind het belangrijk om mezelf daarin te blijven trainen, ook al faal ik altijd opnieuw.»

HUMO Maar is dat wel zo? Je hebt vier keer kanker overwonnen, je worstelt niet meer met je geaardheid. Dan wéét je toch dat je een beetje je best moet doen in het leven? Ik kan je bezwaarlijk een zondagskind noemen.

Debecker «En toch voel ik me een beetje als een zondagskind. Dat klinkt gek, ja, gezien de klappen die ik heb gekregen. Maar ik ben zo blij dat ik in dit land geboren ben. Ik heb ouders die me graag zien. Ik moet niet dagelijks op een rijstveld gaan werken, ik kan vrijelijk mijn talent ontwikkelen. Ik kan me als vrouw ontwikkelen en me, als ik dat wil, naar de top werken. Ik kan hier samen zijn met een vrouw, en liefhebben zoals ik dat wil. En: ik kan hier genezen van kanker. Ik weet niet of dat 2.000 kilometer verder ook gelukt was. Dus ja: ik beschouw mezelf ergens wél als een zondagskind.

»Als ik nu mensen van mijn leeftijd met zichzelf zie worstelen, ben ik eigenlijk heel blij dat ik al die klappen heb gekregen. Want daardoor weet ik wél al wie ik ben. Ik sta met twee voeten in mijn werkelijkheid. Het was geen vlakke rit, wel een extreem hobbelige weg, maar ik voel me heel gezegend.»

HUMO Jij moet je, na al de strijd die je geleverd hebt, toch ergeren aan mensen die zich het leven laten overkomen?

Debecker «Ik snap wel degelijk dat mensen de weg kwijt kunnen raken en helemaal in de war voor zich uit staren, dat ze tijd nodig hebben om de mist te laten opklaren. Maar jarenlang passief toekijken hoe je leven niet werkt? Dat snap ik niet goed. Ik heb het moeilijk met mensen die weten dat het anders kan, maar er toch voor kiezen om weg te kijken. ‘Amai,’ denk ik dan, ‘jij gaat nog klappen krijgen in je leven.’ Terwijl er zo veel mogelijkheden zijn om de dingen aan te pakken. De bibliotheken staan vol, er zijn zoveel psychologen die staan te wachten om je te helpen. En werkt de ene niet voor jou, dan is dat hard, maar raap je moed bij elkaar en ga naar een andere. Ik heb, geloof ik, misschien wel tien psychologen afgelopen. Tot ik iemand vond die me echt begreep, me bij mijn nekvel pakte en zei: ‘En nu ga je anders denken.’ Het was overlevingsdrang: ik moest een manier vinden om grip op mijn leven te krijgen, anders zou ik het niet redden. Op zo’n moment de andere kant uitkijken is pure zelfpijniging. Denken dat het geluk is weggelegd voor anderen, niet voor jou, is kwalijke zelfonderschatting. Het is jezelf saboteren.»

HUMO Is het niet naïef om zo te geloven in de absolute maakbaarheid van een mensenleven?

Debecker «Sommige mensen hebben héél weinig kansen gekregen, dat is waar. Ze zijn al misgroeid voor ze aan hun leven beginnen. Dan wordt het echt een enorme opdracht. Het leven is niet voor 100 procent maakbaar. Maar de manier waarop je ermee omgaat, dat ligt wel in je handen. Veel mensen zijn vaak bang van verantwoordelijkheid. ‘Als ik dingen onderneem, kan ik falen.’ Ja, dat is waar: je kan weleens klappen krijgen als je uit je comfortzone stapt. Dat heet: leven. Als je nooit tegenwind krijgt, word je een Justin Bieber die te veel gaat smoren en te veel drugs gaat pakken. Je moet zélf de stuurknuppel van je leven vastpakken. Dat geeft kracht.»


Jaloezie

Debecker «Ik vind jaloezie helemaal geen negatief gevoel. Als ik merk dat ik jaloers word, weet ik: ‘Shit, er is iets dat ik mezelf nog niet gegeven heb.’ Het wil zeggen dat ik iets heel graag wil, maar het nog niet ben achternagegaan. Dat is het sein om iets te ondernemen. Jaloezie is een heel nuttig gevoel.»

HUMO Maar dat principe kun je toch niet eindeloos oprekken? Ik ben jaloers op Alex Turner, de frontman van Arctic Monkeys, maar als ik zing, klinkt het als een toondove kleuter met een snotvalling. Dan moet ik dat toch niet proberen?

Debecker «Maar dan ben je allicht jaloers op het aanzien van Alex Turner, niet op zijn zangkwaliteiten. En als je het gevoel hebt dat je onvoldoende aanzien geniet, dan ben je niet trots op jezelf. Jaloezie – en bij uitbreiding: elk gevoel dat je hebt – zegt je in de eerste plaats iets over jezelf. Je kunt beginnen jammeren en de dingen consequent buiten jezelf leggen, maar dat is bullshit: het gaat altijd over jou. Wie is er verantwoordelijk voor je leven? Jij toch? Pak de dingen dan aan.»

HUMO Ben je jaloers in de liefde?

Debecker «Ik kan heel angstig worden omdat ik het zo góéd heb in mijn relatie. Jaloezie is angst, hè. Hoe beter die relatie wordt, hoe intenser het voelt, hoe intiemer mijn lief en ik worden, hoe banger ik word dat het me allemaal zal ontglippen. Dan moet ik even op mezelf inpraten: ‘Zo makkelijk gaat ze heus niet lopen, Debecker.’

»Ik heb zulke klappen gekregen in de liefde, dat dat altijd wel moeilijk zal blijven. Ik vind het heel angstaanjagend om het zo goed te hebben met iemand. Om te voelen: ik heb haar nodig. Want ik heb heel lang gedacht dat ik niemand nodig mocht hebben. Dat ik pas sterk was als ik het alleen kon. En tot op zekere hoogte zit daar waarheid in, maar het is toch ook heel fijn om je te kunnen overgeven aan iemand.»

HUMO Was dat de te ver doorgedreven filosofie van ‘zelf verantwoordelijkheid nemen voor je leven’?

Debecker «Dat, en pure bindingsangst. Dat massieve liefdesverdriet had ik opgelopen in de periode dat ik ziek was. Ik was zo van de kaart dat het me helemaal verzwakte – dat verdriet beukte in op mijn immuunsysteem. Ik ging de dieperik in. In die periode ben ik ook hervallen, en dat verbaasde me niet. Ik was één en al stress en verdriet. Dat heeft me met veel angst opgezadeld. Ik was ervan overtuigd dat ik, als ik weer op zo’n immens verdriet zou lopen, opnieuw ziek zou worden. Dat heeft er toch voor gezorgd dat ik zeven jaar vrijgezel ben gebleven.»


Onkuisheid

HUMO Maar nu ben je dus al drie jaar samen met je vriendin. Saskia de Coster zei me een tijdje geleden dat zatte nonkels op familiefeesten altijd weer één existentiële levensvraag voor haar en haar vriendin hebben: ‘Hoe dóén jullie het eigenlijk?’

Debecker «Echt? Ik heb ook zo’n nonkel die me dat na de Leffe te veel eens gevraagd heeft. Nog zoiets: andere vrouwen die je komen vertellen dat ze het toch niet helemaal goed begrijpen, ‘want je wil toch vooral goed gepakt worden?’ Alsof lesbo’s elkaar niet kunnen nemen! Alsof wij alleen maar zachte seks hebben, en ons in bed beperken tot teder elkaars haar kammen!

»Nu goed: dat soort vragen is wel aan het verdwijnen, met dank aan de porno op het internet. Hoewel dat nu ook weer geen heel betrouwbare bron is: meestal betreft het lesbische seks-van-mijn-voeten.»

HUMO Hoezo? Ik ben geen kenner van de materie.

Debecker «Meestal zijn het heterovrouwen die, om de mannelijke kijker te plezieren, mechanische seks hebben met elkaar. Ik zie dat meteen: ‘Néé, jij bent niet lesbisch, en néé, jij geniet niet van wat je daar aan het doen bent.’

»Wij kijken ook anders naar een vrouw dan heteromannen. Wij denken niet: ‘O, tieten!’, waarna onze kinnebak stevig onder de zwaartekracht te lijden krijgt. We kijken naar de uitstraling van een vrouw, naar de mond, de tanden, de ogen, de manier waarop ze beweegt. En dáárna zeggen we eventueel: ‘En ze heeft ook nog lekkere borsten.’»

HUMO Vallen heteromannen eigenlijk op jou?

Debecker «Vroeger maakte ik het vaak mee dat mannen probeerden om me te versieren. Want dat is punten scoren, hè, een lesbo in je bed krijgen. Nu gebeurt dat nauwelijks nog. Misschien maak ik een te gesettelde indruk.»

HUMO Hoe belangrijk is seks?

Debecker «Niet het belangrijkste in een relatie, maar als het er niet meer is, kan dat alles aan het wankelen brengen. Voor mij is het vrij belangrijk omdat het me dichter bij mijn partner brengt. En het is een grote stressontlader: eens goed seksen zet je hormonen weer helemaal in gang en schildert weer een blos op je wangen – het maakt je gezond.»


Gierigheid

Debecker «Geld is niet zo belangrijk voor mij, maar waarschijnlijk komt dat doordat ik in een comfortabel gezin ben opgegroeid, waar nooit iets te kort was. Mijn ouders hebben mijn broer en mij tot in het oneindige op het hart gedrukt dat we altijd naar de verhouding tussen prijs en kwaliteit moesten kijken, en altijd naar de beste deal moesten zoeken. Daardoor stelden mijn broer en ik op een bepaald moment vast dat we ontzettende gierigaards waren geworden, en dat hebben we moeten afleren.»

HUMO Een decadente uitspatting, durf je dat nu?

Debecker «Nee, dat gaat nog altijd niet. Ik zie er de meerwaarde niet van in, en ik kan er niet van genieten. Mijn broer en ik kunnen ook de marketing rond decadentie nogal goed doorprikken. Champagne, bijvoorbeeld: daar zien wij echt de meerwaarde niet van in. Ik krijg daar buikpijn van, en ik word er heel snel dronken van. (Denkt na) Het zou misschien wel eens fijn zijn om drie dagen naar New York te gaan, daar in een heel chic hotel te slapen en schandalig hard te gaan shoppen. Dat zou zelfs fantastisch zijn, maar ik kan het gewoon niet.»


Gulzigheid

HUMO Geen excessen voor jou, dus?

Debecker «Mijn excessen zitten in mijn innerlijke belevingswereld, niet daarbuiten.»

HUMO Nochtans: in het mediawereldje...

Debecker «Vergeet niet dat ik op de VRT zit, hè. De snoepautomaat is daar het grootste exces (lacht). En ik ben geen feestjesganger. Ik ben te veel scoutsmeisje voor pracht en praal en decadentie.

»Toen ik 20 was, kon ik wel jaloers zijn op mensen die in een leven van seks, drugs en rock-’n-roll terechtkwamen. Ik vond dat ik op m’n 80ste toch op minstens één zo’n periode moest kunnen terugblikken. Maar als ik een pint bier drink, dan ben ik zat. Rook ik een joint, dan krijg ik een paniekaanval. En toen ik pas uit de kast gekomen was, kon ik elke week wel wakker worden naast iemand anders. Maar ik maakte daar geen gebruik van, want het is niet wie ik ben. Dat vond ik toen wel spijtig, want ik voelde me een beetje een non. Nu denk ik dat ik mijn excessen op een heel ander gebied heb beleefd. Tijdens mijn chemo heb ik zo veel chemicaliën binnengekregen: ik ben toen higher geweest dan de hele Humoredactie samen, en dat was gewoon niet leuk. Ik blijf het liefst in controle, nuchter en met de voeten op de grond. Ik moet kunnen nadenken. Dat is mijn overlevingsstrategie: als ik niet meer kan nadenken, gaat het mis met mij.»

HUMO Al die seks, drugs en rock-’n-roll komt vaak ook gewoon neer op escapisme.

Debecker «En dat is het laatste wat ik wil. Ik wil de dingen heel goed voelen en begrijpen.»

HUMO Misschien heeft er al te veel verwoesting je pad gekruist om ook nog eens zelfdestructief te worden?

Debecker «Pas op, ik héb een destructieve periode gehad – na mijn tweede keer kanker. Er zat zo veel spanning en stress in mij, ik was totaal de weg kwijt. Ik was wel aan mezelf aan het werken, ik ging naar een psycholoog, maar ondertussen bleef ik maar kanker krijgen, was ik uit de kast gekomen en kreeg ik een verschrikkelijke dreun van de liefde. Het einde was zoek en ik kreeg een eetstoornis: boulimie. Maar door systematisch therapie te volgen, door eerlijk naar mezelf te blijven kijken, ben ik ervan af geraakt.

»(Denkt na) Het is een lange weg geweest, maar het was verdorie de moeite.»


Karolien Debecker over 'Lijst Debecker' en haar overstap van radio naar tv:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234