De zomer is het hoogseizoen van de zakkenroller: Humo's vingervlugge tips voor een veilige portefeuille

De festivals! De koopjes! De Gentse Feesten! De WK-matchen op groot scherm! De zomer is het hoogseizoen voor de zakkenroller, die zich bij het aanschouwen van grote mensenmassa’s vergenoegd in de handen wrijft. Voor even toch, want algauw benut hij die handen inventief om zijn zakken te vullen door de uwe te legen. Vingervlug geeft Humo u wat tips mee om pickpockets te ontmaskeren. Als u deze zomer alsnog met een lege portefeuille naar huis terugkeert, ligt het dus aan de dure drankbonnetjes of die verloren WK-weddenschap.

'Het is zoals bij gezelschapsspelen: je hebt zakkenrollers van 7 tot 77 jaar'

België was tot voor kort zowaar één van de koplopers in de strijd tegen zakkenrollers. Jill Liberloo, nu hoofdinspecteur bij de gerechtelijke cel van de wegpolitie, jaagde met zijn intussen opgedoekte politieteam AGIL jarenlang op pickpockets, zelfs tijdens de Champions League-finale in Berlijn en op de bierfeesten in München.

HUMO Welke tactieken gebruikte u om op zakkenrollers te jagen?

JILL LIBERLOO «Meestal werken we in groepjes van drie, altijd in burger. Twee agenten houden zich bezig met de verdachte en één teamlid bekommert zich om het slachtoffer. Want vaak wéét die persoon niet eens dat hij bestolen is. Aziatische toeristen, die vaak veel geld op zak hebben, rennen soms zelfs weg van ons omdat ze denken dat wij mee in het complot zitten. Zakkenrollen is daar een weinig gekend fenomeen.

»De moeilijkheid bestaat erin om als agent in burger op te gaan in de massa. Je moet leren een grijze muis te zijn, je manier van kijken moet anders. Als een zakkenroller een pendelaar aankijkt op een perron, heeft die laatste de reflex om z’n blik af te wenden. Mensen maken liever geen oogcontact met vreemden. Een politieagent heeft die reflex niet. Dus wanneer een zakkenroller en een agent elkaar herkennen in een moment van starend stilzwijgen, is de dekmantel eraan. Dan moet je de persoonsbeschrijving doorgeven aan een collega. We betrappen hen het liefst op heterdaad.»

HUMO Bestaat er een vast profiel van ‘de zakkenroller’?

LIBERLOO «Nee, het is zoals bij gezelschapsspelen: het gaat van 7 tot 77 jaar. Zowel mannen, vrouwen als kinderen. Mannen doen het vaakst festivals aan, vrouwen en kinderen vind je vaker terug in winkelstraten, zeker tijdens de solden.»

HUMO Gaan ze sjofel gekleed?

LIBERLOO «Integendeel, zakkenrollers kleden zich graag goed: ze kiezen graag voor protserige kleding en dure merken. Hun uiterlijk is hun belangrijkste werktuig, daarmee leiden ze mensen om de tuin.»

HUMO Werken ze in groep?

LIBERLOO «Doorgewinterde zakkenrollers werken alleen. Ze pluimen je met een truc die zo subtiel is dat sommige goochelaars er nog iets van kunnen leren.

»In groep is het makkelijker om een slachtoffer af te leiden. Op de roltrap, bijvoorbeeld. Eén dader drukt op de stopknop, je bent afgeleid en op dat moment slaat z’n kompaan achter je toe. Je draagt je portefeuille en smartphone dus beter in je voorste broekzakken en een handtas hou je beter met de kant van de rits tegen je lichaam.

»De vlekkentruc is ook een ‘golden oldie’. Ze botsen tegen je met een ijsje in de hand en maken een vlek. Heel toevallig schiet een deftig uitziend persoon je te hulp, met tissues in de aanslag. Om je jasje uit te trekken, zet je spontaan je handtas op de grond. Voor je het goed en wel doorhebt, is ze weg.»

HUMO Het openbaar vervoer nemen is allicht ook risicovol?

LIBERLOO «Stel: je zit op een trein die halt houdt in een station. Je blijft zitten en plots tikt iemand vanop het perron tegen het venster. Terwijl jij die persoon bekijkt, is zijn kompaan ervandoor met de laptoptas die naast je stond.

»Als er op de bus of tram iemand kleingeld laat vallen, is de kans groot dat je opstaat om te helpen en je spullen heel even onbeheerd achterlaat. Meer hebben ze niet nodig.»


Dief op tournee

HUMO Hoe gaan vrouwen en kinderen te werk?

LIBERLOO «Vrouwen lopen vaak rond in winkelstraten waar ze voorbijgangers enquêtes van onbestaande organisaties voorleggen. Vooral oudere mensen trappen in de val en halen hun portefeuille boven. Ondertussen leggen ze een sjaal of krant op de portefeuille en halen ze die gezwind leeg terwijl ze achteloos staan te praten.

»Kinderen worden dan weer ingezet in mensenmassa’s. Door hun kleine gestalte vallen ze minder op.»

HUMO Al eens een zakkenroller met pensioengerechtigde leeftijd betrapt?

LIBERLOO (knikt) «Een zeventiger die opereerde in de buurt rond Manneken Pis in Brussel. Berouw had hij niet: voor hem was het gewoon een manier om in zijn levensonderhoud te voorzien.»

HUMO Wie heeft het meest kans om bestolen te worden?

LIBERLOO «Vroeger namen ze vooral oudere mensen in het vizier, vandaag hebben daders hun focus verlegd naar jonge mensen op festivals. Vooral in een moshpit staan, is gevaarlijk. In die drukte is je gsm weg voor je het beseft.

»Het gaat zelfs zover dat sommige bendes één populaire muziekgroep volgen en tickets kopen voor meerdere concerten, waar ze telkens opnieuw toeslaan. Eigenlijk gaan ze dus mee op tournee.»

HUMO Die dieven moeten wel zeker zijn van hun winstmarge als ze tickets kopen.

LIBERLOO «Als ze op één avond 100 toestellen stelen en die doorverkopen tegen 100 euro per stuk, hebben ze 10.000 euro verdiend. De gemiddelde persoon heeft 50 euro cash in zijn portefeuille. Als je er per dag zo’n vijf of zes kunt legen, draait je handel goed.»

HUMO Wat is de spectaculairste buit die u zich kunt herinneren?

LIBERLOO «We kregen eens een aangifte van een diefstal van een reistas met 60.000 euro in, gestolen in Brussel-Zuid. Via vrienden van de vermoedelijke dader vernamen we dat hij er in zijn thuisland een bar mee had geopend. Drie jaar later was hij terug in België, maar het geld was op.»

HUMO Het aantal pickpockets in ons land daalt de laatste jaren, maar Brussel-Zuid blijft een doorn in het oog?

LIBERLOO «Klopt, Brussel-Zuid stond zeker vroeger bekend als ‘De Bank’. Het is een internationaal station waar ook de Eurostar en Thalys halt houden. Er passeren enorm veel potentiële slachtoffers.»

HUMO Hoe komt het dat er elders minder pickpockets zijn?

LIBERLOO «Er hangen steeds meer camera’s in straten en winkels, en politieagenten zijn vaak uitgerust met bodycams. Dat schrikt af.»

HUMO Nog een laatste tip voor de festivalgangers?

LIBERLOO «Word niet te dronken en zorg ervoor dat je je gsm goed opbergt, dicht bij je lichaam. Niet zo simpel met deze zomerse temperaturen (lacht). Dus misschien is het geen slecht idee om met een oud toestel zonder camera en blitse opties de festivals af te schuimen.»

HUMO Slecht nieuws voor onze Instagram-feed!


Tieners undercover

Als zo’n dievenbende ‘op tournee’ haar favoriete band volgt naar Rotterdam, zou ze weleens van een kale reis kunnen terugkeren. Het politiekorps krijgt er versterking van twee tienermeisjes die in hun vrije tijd jattende nozems opsporen. Henri Appeldoorn, operationeel coördinator bij de Rotterdamse politie, werkt met hen samen.

HUMO Hoe komen twee tienermeisjes er in godsnaam toe om zakkenrollers te tippen bij de politie?

HENRI APPELDOORN «Het is hun hobby. De meeste jongeren hangen na schooltijd wat rond, maar zij ambiëren een carrière bij de politie en zijn daar nogal gedreven in. En daar maken wij dankbaar gebruik van. Zo hebben we in één jaar tijd zeventig pickpockets kunnen inrekenen. Beduidend meer dan vroeger.»

HUMO Hoe is die samenwerking tot stand gekomen?

APPELDOORN «Beveiligers van particuliere firma’s in Rotterdam vertelden me dat ze blij waren met de hulp van nieuwe ‘spotters’. Ik heb de meisjes uitgenodigd op het politiekantoor, gevraagd naar hun drijfveren en meteen een paar afspraken gemaakt. Want hun aanpak werkt, maar we blijven bekommerd om hun veiligheid. Ze moeten altijd op een veilige afstand blijven en mogen zelf geen actie ondernemen. Als ze een zakkenroller spotten, moeten ze ons bellen of een whatsappje sturen.»

HUMO Wat maakt hun aanpak zo efficiënt?

APPELDOORN «Hun geheime wapen is opgaan in de massa. Wanneer ik met mijn twintig jaar ervaring in burger door het centrum van Rotterdam wandel, kun je nog altijd zien dat ik bij de politie zit. Het ligt aan mijn manier van lopen en kijken. Die meisjes kunnen twee meter naast je staan zonder dat je iets doorhebt. Je verwacht ook niet dat tieners zich met zulke dingen bezig- houden. Dát is hun voorsprong op de zakkenrollers

»Hun aanpak is ook geslepen. Ze hebben altijd een rugzakje mee met petjes en zonnebrillen, zodat ze hun uiterlijk kunnen veranderen. Handig als je een hele tijd achter iemand aanloopt. Een techniek die de zakkenrollers zelf ook gebruiken. Voorts letten ze op afwijkend gedrag. Iemand die iets wil kopen in een winkelstraat, let op de etalages. Een zakkenroller heeft alleen oog voor shoppers.»

HUMO Wordt er voor de meisjes al een plaats vrijgehouden in het korps?

APPELDOORN (lacht) «Ze zullen moeten solliciteren, zoals iedereen, maar ze hebben hun sporen wel al verdiend.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234