null Beeld

Der Baader Meinhof Komplex

't Is één dezer alweer 35 jaar geleden dat Ulrike Meinhof zich verhing in haar cel in de Stammheim-gevangenis. Een paar maanden later zou op diezelfde plek ook Andreas Baader zelfmoord plegen, samen met nog twee kompanen.

Redactie

Daarmee was de Baader-Meinhof-Groep - de harde kern van de Rote Armee Fraktion, de linkse terreurgroep die in de jaren zeventig West-Duitsland in de ban hield met aanslagen, ontvoeringen en moorden - haar twee stichtende leden kwijt.

Een prima gelegenheid if ever there was one om vanavond de tv aan te zetten voor 'Der Baader Meinhof Komplex', een film uit 2008 die inzoomt op de beginjaren van de beweging. Het gelijknamige boek van journalist Stefan Aust diende als blauwdruk, maar ook de in januari overleden producent Bernd Eichinger tekende mee voor het scenario.

Bernd Eisinger «Het idee voor een film over de RAF is gaan kiemen toen ik in 2004 aan 'Der Untergang' bezig was (eveneens als producent en scenarioschrijver, red.). Ik dacht: 'Misschien moet ik, als ik klaar ben met Hitler, ook eens iets doen met dat diepe trauma van mijn generatie.'

»Jarenlang had ik als filmmaker de ogen gesloten voor wat er zich in mijn eigen land had afgespeeld. Met 'Der Baader Meinhof Komplex' heb ik die gapende wonde in mijn onderbewustzijn eindelijk weten te dichten.»


- De research nam twee jaar in beslag; het script schrijven kostte je slechts twee maanden.

Eichinger «Ik schrijf nu eenmaal snel. Al is een script neerpennen over dit soort personages géén sinecure. Ga maar eens na: in 99% van de films is het hoofdpersonage iemand met wie je je als kijker kan identificeren. Maar wie wil zichzelf herkennen in een bende extreemlinkse terroristen? Niemand!

»Dat was dus een moeilijkheid, maar daar stond tegenover dat veel mensen nog altijd gefascineerd zijn door die illustere RAF. Ik heb de film ook bewust een hoog ritme meegegeven - er zit geen enkel dood moment in. Ik wilde de kijker bij z'n nekvel grijpen en hem pas bij de aftiteling weer lossen.»


- 'Der Baader Meinhof Komplex' laat zich dan ook bekijken als een knetterende actiefilm. Wat veel minder aan bod komt, is wie de RAF-leden waren, of waar ze voor stonden.

Eichinger «Ik wilde vooral tonen wat er werkelijk is gebeurd. Baader, Meinhof en hun clique besloten op een gegeven moment hun standpunten niet langer te verdedigen met woorden, maar met geweld. Dan lijkt het me logisch dat een film over de RAF focust op hun daden, en niet op hun ideeën.

»Ik wilde alleen de naakte feiten tonen, zonder een oordeel te vellen - dat laat ik liever aan de kijker over. Net zoals ik van 'Der Untergang' geen psychoanalyse van Hitler wilde maken. Bij die film kreeg ik achteraf het verwijt: 'Je stelt Hitler voor als een mens.' Tja, voor zover ik weet was Hitler geen alien.

»Ik geloof niet in psychoanalyse. Hitler is niet geworden wie hij was omdat zijn vader hem sloeg of omdat zijn moeder niet lief tegen hem was. Om dezelfde reden leek het me onzinnig om de RAF-leden te gaan analyseren. Waarom liet Ulrike Meinhof haar twee dochtertjes in de steek om terreur te gaan zaaien?

»Geen idee. Ik heb zelf kinderen, en ik kan er met mijn verstand niet bij. Voor een groot stuk zal de RAF altijd een mysterie blijven. Was het een simpel verhaal geweest, dan had ik de film wel 'The Baader Meinhof Simplex' genoemd (lacht).»

Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234