Des hommes et des dieux

Als onze religieuze medemens al eens in de film opduikt, komt hij/zij er meestal niet te positief uit: kloosters zijn doorgaans grimmige oorden van moord, doodslag en verderf, nonnen sinistere schikgodinnen in habijt, en priesters en bisschoppen perfide types die er altijd een geheime agenda op nahouden.

De kans is klein dat u na het bekijken meteen uw koffers pakt om u, met al uw vezels hunkerend naar de Heer, bij de dichtstbijzijnde kloosterorde aan te melden, maar dat beeld wordt toch een klein beetje bijgesteld in 'Des hommes et des dieux'. Regisseur Xavier Beauvois
liet zich inspireren door de ontvoering van en brutale moord op zeven Franse monniken, vijftien jaar geleden in Algerije. De zaak werd nooit opgehelderd - volgens één van de meest recente theorieën zouden de monniken per ongeluk zijn gedood door het Algerijnse leger bij een poging hen te bevrijden – en Beauvois wilde dan ook niet uitzoeken of zelfs maar speculeren over wat er juist is gebeurd. Zoals de titel al aangeeft, speelt 'Des hommes et des dieux' zich op een iets spiritueler niveau af: de makers zijn niet geïnteresseerd in de dood van de monniken maar in hun leven, de kracht van hun roeping, de angsten en dilemma's waarmee ze worstelden.

Beauvois neemt eerst ruim de tijd om het bestaan van de cisterciënzers te schetsen. We zien hoe ze in hun bijna idyllische uithoek van het Atlasgebergte in de moestuin schoffelen, assisteren bij het metselen van een muurtje, zingen en bidden. Ze blijken er ook in volstrekte harmonie te leven met de bewoners van het nabijgelegen dorp, die in het klooster terechtkunnen voor medische zorg, een pot zelfgemaakte honing of zelfs enig relatieadvies.

Hun rustige leventje wordt echter bedreigd: de moslimextremisten van het GIA hebben een oorlog tegen de regering ontketend, en het oproer dringt al snel ook tot de Atlas door. De keuze tussen blijven en een zekere dood tegemoet gaan, en vertrekken en de bevolking in de steek laten, dwingt de monniken onder aanvoering van hun pragmatische overste (Lambert Wilson
, van wie ons nooit eerder was opgevallen dat hij echt kan acteren) tot een grondig gewetensonderzoek en het ter discussie stellen – tegen elkaar, maar ook alleen met hun God – van hun roeping en overtuiging. Geweldig opwindend klinkt het niet, maar Beauvois en zijn coscenarist Etienne Comar
puren er een metafysisch-theologische thriller uit die onverschrokken de grote thema's in de ogen kijkt zonder één moment pompeus over te komen, waarachtig spannend is en onderweg enkele van de mooiste scènes ontvouwt die u sinds lang in een film heeft gezien.

Wij zaten bijvoorbeeld toch wel met een meer dan serieuze steen in de maag – en aan die kreeft van de avond tevoren kon het onmogelijk gelegen hebben – te kijken naar een inmiddels veelbesproken scène waarin de monniken als bij hun eigen Laatste Avondmaal een flesje wijn kraken, terwijl uit een oude cassetterecorder in een hoek 'Het zwanenmeer' opklinkt en de camera traag langs de gezichten aan tafel glijdt, het ene al méér klaar voor de ontmoeting met de Allerhoogste dan het andere. Als de aftiteling begint te lopen, voel je bijna de aandrang deemoedig een kruisje te slaan, zélfs als je Etienne Vermeersch
heet. (Kleine pauze) Oké, alleen dán niet.

Extra's ** :
Een niet onaardige docu, en een interview met Lambert Wilson.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234