Dokter Patrick Soentjens: ‘Het coronavirus blijkt nu wel mee te vallen, maar ooit krijgen we te maken met een respiratoir virus waaraan veel mensen zullen sterven. Dit is een goede oefening.’Beeld Photo News

Luitenant-kolonelPatrick Soentjens

Deze legerarts leidt de corona-quarantaine: ‘Sommige patiënten wilden Deliveroo bestellen, maar dat kunnen we niet toestaan’

Nadat de negen Belgen die gerepatrieerd werden uit de Chinese stad Wuhan op de militaire luchthaven van Melsbroek waren geland, werden ze overgebracht naar het militair hospitaal annex brandwondencentrum van Neder-Over-Heembeek. Daar stond dokter luitenant-kolonel Patrick Soentjens hen met open armen op te wachten. Onder de negen patiënten bleek ook de eerste besmette Belg te zitten,  Philip Soubry. 

HUMO Wist u wat voor vlees u in de kuip zou krijgen?

PATRICK SOENTJENS «We wisten weinig over hun toestand. De passagiers waren zogezegd vóór hun vertrek in China nog getest, maar dat bleek niet te kloppen. We hadden ons ook voorbereid op meer patiënten, maar uiteindelijk kwamen er maar negen. In China had op het laatste ogenblik een gezin van drie, met een jong kindje, afgehaakt. Waarom weten we niet. Misschien zagen ze het niet zitten om hier veertien dagen in quarantaine te zitten? Jammer, want de speelkamer stond al klaar.»

HUMO In het militair hospitaal hadden jullie in korte tijd een quarantaine-unit ingericht.

SOENTJENS «Het is allemaal razendsnel gegaan. In veel andere landen kwamen de gerepatrieerden in militaire kazernes terecht. Dat hadden we ook kunnen doen.»

HUMO De Nederlanders stuurden hun gerepatrieerde landgenoten gewoon naar huis, om daar hun twee weken quarantaine uit te zweten.

SOENTJENS «Dat was de goedkoopste oplossing (lacht). De overheid heeft voor een strengere aanpak gekozen: we hebben hier een quarantaine-unit ingericht. Mensen gaan ervan uit dat we altijd zo’n unit paraat hebben, die we kunnen activeren wanneer we willen. Dat is niet zo: om plaats te maken voor de mensen uit Wuhan hebben we een deel van ons brandwondencentrum moeten ontruimen. In de kamers waar de coronagevallen nu verblijven, liggen normaal de brandwondenpatiënten met zware bacteriële infecties. Maar de patiënten uit Wuhan waren welkom.»

HUMO Hun leeftijden variëren van 21 tot 56 jaar.

SOENTJENS «Het gaat om vijf mannen en vier vrouwen. In Melsbroek zijn ze opgevangen door ons MUG-team. Zij zijn perfect voorbereid op zulke taken: ze treden ook op als we een vermoeden van ebola hebben. Normaal trekken ze dan een indrukwekkend pak aan, met ingebouwde ventilatie. Maar dat vonden we in dit geval wat overdreven en niet bepaald geruststellend voor de patiënten. Ze hebben hen in gewone pakken, met mondmaskers en handschoenen ontvangen. Als één van de patiënten zwaar ziek of kortademig van het vliegtuig was gestapt, had ons team meteen kunnen ingrijpen.»

HUMO De negen landgenoten zijn met een bus van Melsbroek naar Neder-Over-Heembeek gebracht. Helemaal zonder risico op verdere besmetting klinkt dat niet.

SOENTJENS «Ze zijn klinisch gecheckt op Melsbroek en dan meteen naar de bus geleid. Iedereen had een mondmasker aan, had regelmatig handhygiëne toegepast tijdens de vlucht en bleef op meer dan twee meter afstand van de chauffeur. Zolang die drie regels in acht worden genomen, is er weinig gevaar. De chauffeur van de bus hoefde niet eens een masker of handschoenen aan te doen.

»In Neder-Over-Heembeek werden ze in aparte kamers geplaatst. Elke kamer beschikt over een sas, waarin je je kunt omkleden. En de lucht wordt er weggezogen, alsof je onder een grote dampkap staat.

»In fase één, voor we de testresultaten kenden, droeg iedereen die zo’n kamer binnenging chirurgische kledij met een bril, een hoedje, een mondmasker én lange handschoenen. Tussen elke kamer werd dat pak dan ook nog eens vervangen. Een heel gedoe om dat allemaal aan en uit te trekken. U begrijpt dat ik die eerste nachten amper een bed heb gezien. Om toch een béétje te slapen, had ik mijn eigen veldbedje meegenomen.»

HUMO Hebt u meteen bij iedereen stalen neus- en keelslijm genomen?

SOENTJENS «Nee. Die mensen hadden uren op een vliegtuig gezeten: ze waren moe en overspannen. Ze hadden vooral geruststelling, slaap en comfort nodig. Ik werk al twintig jaar met hiv-patiënten: ik weet hoe ik mensen kan geruststellen. Het is dan vooral zaak om goed naar hun verhaal te luisteren. Natuurlijk heb ik hen wel even onderzocht.»

HUMO Eén dag later wezen de testen uit dat één patiënt, Philip Soubry, besmet was.

SOENTJENS «Tot mijn grote verbazing. Ik ben naar hem toegegaan en heb gezegd: ‘Ik heb slecht nieuws.’ Hij heeft wat vragen gesteld, want hij was wat overstuur. Logisch: wie zou het wél leuk gevonden hebben om als eerste Belg die diagnose te krijgen? Het was al avond en de pers, die hier de hele dag had gestaan, was net vertrokken. Handig, want we hebben de patiënt nog diezelfde nacht overgebracht naar het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel.»

HUMO Iemand met een besmettelijk virus recht het centrum van zo’n grote stad insturen: ik blijf het raar vinden.

SOENTJENS «Je verwacht het niet, dat snap ik. Maar het transport is op een veilige manier verlopen. De patiënt heeft zich eerst nog gedoucht en is daarna helemaal ingepakt. Hij zat in een bubbel, waar niks in of uit kon. Zo hebben we hem in onze ambulance gezet, die achteraf volledig is gedesinfecteerd.

»In het Sint-Pietersziekenhuis liggen geregeld patiënten die er veel erger aan toe zijn. In december hadden ze nog een patiënt met een zeldzame en zeer besmettelijke vorm van koorts die gepaard gaat met bloedingen. Die aandoening lijkt op ebola: blijft ze onbehandeld, dan bloed je dood.»

HUMO Richten we onze paniek op de foute virussen?

SOENTJENS «Infectieartsen zijn het intussen gewoon dat bepaalde uitbraken meer mediaaandacht krijgen dan andere. Bij corona zien we hetzelfde als destijds met zika: ook toen was de aandacht buitenproportioneel. Waar we ons eigenlijk zorgen over moeten maken, zijn de bacteriële infecties in ziekenhuizen, waar geen antibiotica tegen bestand zijn. Maar dat is weer een ander verhaal.»

HUMO Terug naar corona: hoe reageerden de andere acht op het nieuws?

SOENTJENS «Ik ben hun elk apart gaan vertellen dat ze negatief waren. Iedereen vroeg natuurlijk of er een positief geval bij zat, maar daar heb ik niet op geantwoord. Zo is iedereen rustig de tweede nacht ingegaan. ’s Ochtends bleek de pers ons te snel af: sommige patiënten hadden het nieuws van de besmetting al via het internet vernomen, nog voor ik het hun zelf kon vertellen.»

HUMO Ze moeten zich in een aflevering van ‘De mol’ hebben gewaand: wie is De Besmette?

SOENTJENS (lacht) «Sommigen vroegen inderdaad: ‘Heb ik naast de besmette patiënt gezeten op het vliegtuig?’ Ik heb het hun niet verteld. Wat brengt dat op? Dan raak je alleen nog meer in paniek. Om de angst weg te nemen, hebben we beslist hen om de twee dagen te testen. Ik merk dat die tests hen mentale rust geven.

»Nu de eerste paniek is gaan liggen, komt het er vooral op aan te zorgen voor animatie en ontspanning. We hebben al gezorgd voor een betere wifiverbinding. Momenteel zijn internet en telefoon hun enige link met familie en de buitenwereld.»

HUMO Mogen ze hun kamer intussen verlaten?

SOENTJENS «Bij elkaar op de kamer mogen ze nog niet, maar ze mogen wel al op de gang. Je zou verwachten dat iedereen elkaar meteen ging opzoeken, maar in het begin bleef de gang verlaten. Ze durfden niet. Intussen hebben ze wel een WhatsApp-groepje om met elkaar te communiceren. Toen ik gisteren de resultaten van de tweede test ging melden, merkte ik dat ze die al naar elkaar hadden doorgeseind, nog voor ik mijn ronde had afgewerkt. De barrière wordt kleiner. Wie weet zitten we straks met een feestje op de gang (lacht).»

HUMO Er zouden ook plannen zijn om een tafelvoetbalspel op de afdeling te zetten.

SOENTJENS «Dat heb ik ook gehoord. Maar hoe kun je tafelvoetbal spelen én twee meter afstand houden van elkaar? Want de drie maatregelen – mondmasker, handhygiëne en twee meter – blijven wel van kracht. Maar we hebben nog andere manieren om de verveling weg te werken: lekker eten en drinken.»

HUMO Alcohol om de pijn van de quarantaine te verzachten?

SOENTJENS «Voilà. Bij hun aankomst hadden we ook al wat pintjes en zwaardere biertjes voorzien. Daar waren sommigen erg blij mee. Hier en daar vroeg iemand of ze Deliveroo mochten bestellen, maar dat kunnen we niet toestaan.

»Voorlopig is iedereen nog content – van muiterij is geen sprake – maar voor sommigen zal het wel zwaar worden. Ze hebben nog even te gaan, tot dag veertien. Van versoepeling zal geen sprake zijn: we houden ons aan het plan dat we hebben opgesteld. Overbescherming kan geen kwaad, zeker als je bedenkt dat we toch één positief geval hadden – ook al vertoont de man geen symptomen en verwacht ik niet dat hij nog ziek zal worden.»

HUMO Zou het kunnen dat Soubry de ziekte in China al heeft doorgemaakt?

SOENTJENS «Ja. Waarschijnlijk heeft hij een tijd geleden een milde vorm gehad – ook van de griep is niet iedereen even ziek – en test hij daarom nog altijd positief. Hij mag wel zijn pollekes kussen dat hij niet ernstig ziek is geworden – die kans bestond, omdat hij de 50 al voorbij is. Een vaccin tegen corona is er niet, en het zal waarschijnlijk nog jaren duren voor het op de markt is.»

HUMO Had u, als infectiearts, op dit moment niet liever in Wuhan gezeten, waar de echte actie zich afspeelt?

SOENTJENS «Iedereen die zich met infectieziektes bezig houdt, heeft ooit de film ‘Outbreak’ met Dustin Hoffman gezien. Als jonge arts droomde ik ervan naar ebolagebied te gaan, maar uiteindelijk is hiv mijn passie geworden.»

HUMO Bent u niet bang voor besmettingen?

SOENTJENS «Nee. Ik ben opgeleid als paracommando. Sinds ‘Kamp Waes’ weet iedereen wat je daarvoor in je mars moet hebben.

»Het coronavirus blijkt nu wel mee te vallen, maar ooit krijgen we te maken met een respiratoir virus (dat luchtwegeninfecties veroorzaakt, red.) waaraan heel veel mensen aan zullen sterven. We vermoeden een type influenza. Dán moet je klaar zijn. Een kleine driloefening als deze is geen overbodige luxe. We weten nu dat we binnen de 24 uur een quarantaineunit op poten kunnen zetten. Dat is ontzettend snel. Ook voor de bevolking is zo’n klein beetje paniek best oké. Dan leert iedereen tenminste nog eens zijn handen te wassen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234