null Beeld

Dienst Verwijderingen: bezwarende audit voor adviseur van Theo Francken

Meer dan tien jaar lang heerste er normloosheid op de dienst Verwijderingen van de luchthavenpolitie. In een audit blijft van de reputatie van hoofdcommissaris Bruno Franckx geen spaander heel.

stein falk/jan antonissen

'In de wandelgangen doet al jaren het gerucht de ronde dat de hoofdcommissaris de eenheid niet leidt'

Twee weken geleden ontstond heel wat ophef over de conclusies van een recente audit van de dienst Verwijderingen van de nationale luchthavenpolitie. Een harde kern van inspecteurs maakt van de uitzettingen van illegalen één langgerekt feest in het buitenland, inclusief drankmisbruik, prostitutiebezoek, gesjoemel met premies en airmiles. Een bandeloze graaicultuur is er de norm. Een inspecteur zei in Humo: ‘De illegalen zijn een lastig stuk handbagage.’

De audit was helaas oud nieuws. In 2006 al was een audit tot precies dezélfde vaststelling gekomen: de uitzetting van illegalen was een alibi voor exotische feestjes. De dienst Verwijderingen is dus al minstens tien jaar lang in hetzelfde bedje ziek.

In de ophef over de normvervaging bij de dienst Verwijderingen vond op Twitter een interessante woordenstrijd plaats. Vlaams parlementslid Robrecht Bothuyne (CD&V) ventileerde zijn ongenoegen over de behandeling die Bruno Franckx – vijftien jaar lang het hoofd van de luchthavenpolitie – te beurt was gevallen. Aan het eind van zijn carrière, in 2014, was Franckx rechtstreeks naar het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) doorgeschoven. Franckx is nog altijd een adviseur van Francken.

Vreemd, vond Bothuyne, dat voor een man met zo’n bedenkelijke staat van dienst de rode loper wordt uitgerold. We citeren letterlijk: ‘Theo Francken gaf verantwoordelijke voor uitspattingen op kosten belastingbetaler dus geen straf, maar wel post op kabinet?’

De staatssecretaris, die op Twitter sneller schiet dan zijn schaduw, antwoordde meteen. Hij noemde het ‘beschuldigingen zonder bewijs’. Even later deed hij er nog een schepje bovenop. Francken beweerde dat er ‘geen namen genoemd (werden) in audits maar u (Bothuyne, red.) weet dat gewoon. U bent kenner. En het vermoeden van onschuld telt niet voor u.’

Einde van de woordenstrijd. Intussen zijn de vijandelijke tweets verwijderd. Maar: de laatste tweet van Francken was niet correct. In de audit van 2006 wordt de naam van Franckx meermaals genoemd.

Op pagina 33 van het auditrapport geven de auteurs – leden van de Algemene Inspectie – een overzicht van belangrijke bijkomende aandachtspunten. Er is iets mis met de hiërarchische structuur van de dienst, schrijven ze. Er is geen gezag. ‘In de wandelgangen doet sinds jaren het gerucht de ronde dat het niet hoofdcommissaris Franckx is die de eenheid leidt.’ Een verwijzing naar wat iedereen op de dienst Verwijderingen weet: een harde kern van syndicalisten heeft de feitelijke macht in handen, niet de officieren of het commando.

Citaat uit de audit: ‘Het commando van de luchtvaartpolitie wordt ook verweten zelf niet al te correct te handelen. Een eerste punt betreft het drankprobleem op de luchthaven te Zaventem (zie punt E – Alcoholgebruik tijdens de diensturen).’

Franckx weigert commentaar en verwijst door naar het kabinet-Francken. Gery Carpentier, indertijd de rechterhand van Franckx bij de luchtvaartpolitie en tegenwoordig ook adviseur op hetzelfde kabinet, spreekt wel: ‘Wij gingen twee à drie keer per week iets eten in het restaurant van 15 Wing in Melsbroek, waar wij ook een glaasje wijn dronken. Maar problematisch was dat niet. Absoluut niet.’

undefined

null Beeld

undefined

null Beeld


Apen en nijlpaarden

Maar er is nog meer. Citaat uit de audit: ‘Bovendien stellen bepaalde personeelsleden zich vragen met betrekking tot bepaalde zendingen uitgevoerd door mensen van het beleid van de luchtvaartpolitie, o.a. met betrekking tot: een op voorhand geboekte safari voor een zending in 2003; het nut van de aanwezigheid van een hoofdcommissaris tijdens een gewone escorte.’

De safari in kwestie vond plaats in Kenia, verneemt Humo. De beleidsvoerder van de luchtvaartpolitie was Bruno Franckx, die leeuwen, apen en nijlpaarden ging spotten. Een bron die het dossier kent: ‘Behoort een safari tot het takenpakket van het hoofd van de luchtvaartpolitie?’

Verscheidene bronnen hebben het over de voorliefde van Franckx voor zwart Afrika. ‘Als we illegalen naar Congo terugbrachten, zat hij altijd op het vliegtuig, in het gezelschap van Gery Carpentier. In Kinshasa was het feest. Franckx feestte daar, net als zijn manschappen, onder het motto: what happens in Congo, stays in Congo.’

Reactie van Gery Carpentier: ‘Ik heb het nooit gezien, en ik heb het zelf zeker nooit gedaan.’

Nog een citaat uit de audit: ‘Om welke reden vergezelt een medewerker van het diensthoofd van de luchtvaartpolitie dit diensthoofd op zending, alhoewel de medewerker met verlof was. Deze maakte aldus gebruik van zijn dienstpaspoort, van een gratis verkregen visum en een gratis ‘service ticket’ van SN Brussels Airlines.’

De medewerker om wie het gaat is Carpentier, verneemt Humo. Carpentier: ‘Klopt helemaal niets van.’

undefined

'Behoort een safari tot het takenpakket van het hoofd van de luchtvaartpolitie?'


Klimaat van angst

Daarna beginnen de auteurs over het klimaat van angst dat heerst op de dienst Verwijderingen. Het is moeilijk de vinger erop te leggen, schrijven ze, maar personeelsleden zijn bang voor bepaalde personen in het korps. Vast staat dat er een groot verloop op de dienst is, ook van officieren. De officieren zouden ‘door het commando van de luchtvaartpolitie uit het systeem geweerd’ zijn, omdat zij ‘enigszins orde op zaken wilden stellen’.

En dan komt de zwaarste aantijging: een geval van mensenhandel.

De auteurs verwijzen naar een verslag dat ze op 19 mei 2005 hebben bezorgd aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. Onderwerp van het verslag: een special flight naar Kinshasa. Zo’n beveiligde vlucht brengt verscheidene illegalen met een militair vliegtuig terug naar hun land van oorsprong. Op 18 mei 2005 gebeurde dat met vijf Congolezen. Chef de mission was Bruno Franckx. Die was, zoals gebruikelijk op Afrikaanse missies, in het gezelschap van Gery Carpentier. Maar op de terugvlucht brachten ze twee Congolese vrouwen mee die, schrijven de auteurs, ‘zonder enige nadere controle’ het land inkwamen. Hoe logisch is dat? Je schakelt de grote middelen in om vijf illegale Congolezen het land uit te zetten, maar bij je terugkeer heb je in je vliegtuig twee andere Congolezen die, om God weet welke reden, niet aan controle worden onderworpen.

De woordvoerder van de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, Patrick Dewael, heeft geen weet meer van het verslag: te lang geleden.

De auteurs van de audit houden een slag om de arm. ‘Mogelijks gebeurde deze overbrenging met goedkeuring van de dienst Vreemdelingenzaken en de minister van Defensie (aangezien het een militair vliegtuig betrof). Toch dienden de politiediensten en zeker de leden van het commando, aanwezig tijdens deze vlucht, de twee Zaïrese (sic) vrouwen te onderwerpen aan de wettelijk voorgeschreven controles. De Algemene Inspectie deed terzake nazicht en heeft kunnen vaststellen dat er voor deze twee vrouwen geen enkele voorgeschreven controle uitgevoerd werd.’

Carpentier «Twee oudere Congolese vrouwen zijn met ons meegevlogen op vraag van François Beya, de directeur-generaal van de Congolese migratie, met het oog op medische verzorging in België.»

Met die twee Congolese vrouwen was niks bijzonders aan de hand, benadrukt Carpentier. ‘We zijn geland op Melsbroek. We hebben ons van het tarmac naar de kantoren van de grenscontrole verplaatst. En daar heeft de postoverste de dames gecontroleerd. Ik was daar zelf bij.’

De naam van de postoverste schiet Carpentier niet te binnen.

Carpentier «We hadden de toestemming van de toenmalige minister van Defensie, André Flahaut, om die vrouwen in een militair toestel naar ons land te brengen.»

Een getuige zegt tegen Humo: ‘De boordcommandant wilde die vrouwen helemaal niet in zijn vliegtuig. Hij weigerde. Waarop Franckx zei: ‘Desnoods neem ik de verantwoordelijkheid op mij.’ Hij was bereid dat schriftelijk te bevestigen. Met andere woorden: die vrouwen moesten en zouden meekomen.’

André Flahaut laat via zijn woordvoerder weten dat hij zich niks meer van de feiten herinnert. Te lang geleden. ‘En als die vrouwen op het vliegtuig zaten, wil dat zeggen dat ze toestemming hadden.’

In de oorspronkelijke versie van de audit werd ook melding gemaakt van inspecteurs die hun voordeel deden met het feit dat ze aan de grens niet werden gecontroleerd. Ze hadden handeltjes opgezet in ‘valse merkkleding, multimedia, medische of verboden producten zoals viagra of anabolica’. Maar die passage zou uiteindelijk sneuvelen.


'Theo Francken noemt de aantijgingen 'beschuldigingen zonder bewijs''

null Beeld


Wantoestanden

De conclusie van de audit is onverbiddelijk voor het commando van de luchthavenpolitie: ‘Wat voorafgaat, laat enigszins vermoeden dat de afdeling van de luchthavenpolitie binnen het geheel mogelijks is uitgegroeid tot een onafhankelijke eenheid waar de controle- en voorbeeldfunctie niet naar behoren uitgeoefend zou worden.’

De audit was niet van die aard dat het commando op de vingers werd getikt door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, Patrick Dewael. Tegen zes inspecteurs startte de federale politie wel een tuchtprocedure op.

Bruno Franckx bleef nog tot eind 2014 op post. In die jaren, weten we dankzij de audit van 2016, bleven de gesignaleerde wantoestanden voortduren. In mei 2013 was er ook een geval van overmatig geweld tegen een illegaal, dat bijna fataal afliep. Humo beschreef het voorval twee weken geleden in detail.

Eind 2014 werd Bruno Franckx verwelkomd op het kabinet van Theo Francken. Hij kwam daar op voorspraak van Gery Carpentier, die al langer met Francken samenwerkte. Carpentier had op 56-jarige leeftijd voor zijn pensioen gekozen, ook omdat hem een intern dossier wegens ongewenste intimiteiten boven het hoofd hing.

Carpentier bevestigt het bestaan van het dossier, maar noemt het van de pot gerukt. ‘Het was een wraakoefening omdat ik wegens overmatig geweld een uitwijzing had afgebroken. Een vrouwelijke inspecteur voelde zich financieel benadeeld. Het dossier is geseponeerd.’

Hoe dan ook: Franckx en Carpentier, het duo dat van de dienst Verwijderingen een eenheid had gemaakt waar de voorbeeldfunctie ver zoek was, zijn nu de eerstaanwezend adviseurs van staatssecretaris Theo Francken voor uitwijzingen en uitzettingen.


Nieuw gerechtelijk onderzoek: bij de duivel te biechten

Vorige week raakte bekend dat het parket van Halle-Vilvoorde een opsporingsonderzoek heeft geopend naar de wantoestanden bij de dienst Verwijderingen. Dat klinkt fors, maar dat onderzoek komt wel opnieuw in handen van de Algemene Inspectie van de politie.

null Beeld

‘Dat is bij de duivel te biechten gaan,’ zegt Jan Adam, vakbondssecretaris Openbare Diensten bij het ACV. ‘De Algemene Inspectie heeft de dienst Verwijderingen in 2006 en 2016 al doorgelicht. Waarom zijn al die aantijgingen niet verder onderzocht? Waarom zijn er voor de misdrijven geen processen-verbaal opgemaakt? Ook het Comité P heeft een onderzoek gevoerd in dit dossier, zonder gevolg.’

De Algemene Inspectie is ook de interne controledienst die permanent toeziet op het correcte verloop van de uitwijzingen van illegalen. Adam: ‘Nu moet de ene afdeling van de Algemene Inspectie dus oordelen of de collega’s van de andere afdeling wantoestanden over het hoofd hebben gezien?’

‘De topman van de Algemene Inspectie kent de problemen als zijn broekzak: hij heeft de vernietigende audit in 2006 zelf bezorgd aan minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael.’

Het is, zoals menig expert al heeft aangegeven, tijd voor een geloofwaardige externe controledienst.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234