Dimitri Verhulst over zijn hemel en hel: 'Als ik nuchter ben kan ik geen zattemanspraat verdragen'

Poor old Dimitri Verhulst. Naast een strafrechtelijke klacht vanwege het Forum der Joodse Organisaties heeft hij, wanneer wij ’m bellen, ook het hoofd te bieden aan een kotsende hond in de auto, waardoor ons interview tot twee keer toe wordt uitgesteld.

Dimitri Verhulst «’t Is een golden retriever, en die zijn gekend om drie dingen: ze eten graag, ze neuken graag, en ze spouwen in de auto.»

HUMO Een beetje zoals het baasje?

Verhulst «Euh… Ten dele, misschien (lacht).»

HUMO Om met het eerste te beginnen: wat kan jou gastronomisch bekoren?

Verhulst «Interessante vraag, al zou ik ze liever als volgt verwoorden: ‘Als er één gerecht jouw naam mocht krijgen, welk gerecht zou dat dan zijn?’»

HUMO Ik luister.

Verhulst «Welaan: een Dimitri Verhulst, dat is spinaziestoemp met een vette braadworst. Daarbij is het van het grootste belang dat er a) véél boter wordt gebruikt – je aders moeten ervan dichtslibben – en dat b) de stoemp niet volledig door de passe-vite is gegaan, zodat de spinazie er nog een beetje uitziet als spinazie. De stoemp dient ook als een vulkaan te worden opgediend: een berg waarin bovenaan een krater is uitgegraven, die wordt volgegoten met de jus van de braadworst. Om het echt af te maken, mag er ook nog een goeie fles rode wijn bij, laat ons zeggen een Graves.»

HUMO Enthousiaste drinker?

Verhulst «Iets té enthousiast, als ik eerlijk ben. De Hoge Gezondheidsraad had een tijdje terug toch becijferd dat je hooguit twee eenheden alcohol per dag mag drinken? Én twee dagen per week zonder alcohol zou moeten leven? Drink je meer, dan ben je een alcoholist. In dat geval ben ik drie tot vier alcoholisten (lacht). ’t Is een christelijke reflex, denk ik: ik blijf het doen om Hem te gedenken.»

HUMO Rookt de schrijver van het weergaloze ‘Stoppen met roken in 87 gedichten’ eigenlijk nog?

Verhulst (knikt) «Als een schoorsteen. Helaas, want ik wil echt wel af van die smerige gewoonte. Het probleem is dat ik zowat vergroeid ben met de sigaret. Als baby al zoog ik de nicotine lustig op in de moedermelk, en zat ik constant in de dampen van mijn vader en mijn nonkels, én van Jan en alleman om me heen. Ik ben ook al sinds m’n 12de kettingroker. Eerst een paar jaar in den duik, maar vanaf mijn 16de open en bloot: Gauloises-tabak, zo’n blauwe zak met schaamhaar. Enfin, genoeg over roken, want ik vind het geen interessant onderwerp. Een reden te meer om te stoppen.»

HUMO Stel dat je je eigen paradijs zou mogen ontwerpen, hoe zou dat er dan uitzien?

Verhulst «Er zou om te beginnen géén godsdienst zijn, want ik ben ervan overtuigd dat dat de wereld aanzienlijk paradijselijker zou maken. Naties zouden evenmin bestaan: in mijn paradijs geen douane. Nu ik er zo over nadenk: mijn paradijs zou er ongeveer uitzien zoals in de tekst van ‘Imagine’ van John Lennon. Met dat verschil dat bij mij alle mensen één kleur zouden hebben: purper. Ik denk dat dat ons een hoop herrie zou besparen.»

HUMO En hoe stel je je de hel op aarde voor?

Verhulst «Verviervoudig het latente racisme, de ongelijkheid van kansen en de milieuvervuiling waarmee we vandaag al te maken hebben, en je zit in de hel op aarde. En we gaan in ras tempo die richting uit, hè? Om nog eens op ‘Imagine’ terug te komen: in plaats van het concept natie voor eens en voor altijd af te schaffen, zijn we landen aan het verkipkappen om nog méér naties te hebben.»

HUMO Welke mensen werken op je gemoed als krassende nagels op een krijtbord?

Verhulst «Zatte mensen. Dat lijkt bijzonder, omdat ikzelf ontzettend graag drink. Maar als ik nuchter ben, kan ik geen zattemanspraat verdragen.»

HUMO Ergert je omgeving zich ook weleens aan jou?

Verhulst «Ja, ik kan me onuitstaanbaar gedragen als ik zelf zat ben. Ik transformeer dan in een brallerig en arrogant ventje, dat constant aan het woord wil zijn. Maar ook zonder dat ik gedronken heb, kom ik vaak als een ergerlijke klier over op mensen die me niet goed kennen. ‘Eigenlijk val je nog wel mee’: die dodelijke prachtzin hoor ik weleens uit de mond van iemand die me net wat beter heeft leren kennen. Dan weet je wel hoe die persoon eerst over je dacht.»

HUMO Altijd een fijne vraag om aan een schrijver te stellen: wat ligt er op dit moment op je nachtkastje?

Verhulst «Een nachtkastje heb ik niet, maar op dit moment ben ik aan het lezen in een biografie van Jean-Paul Sartre. Zeer interessant, omdat ik een ander beeld van die man had dan wat in het boek naar voren komt. In Sartre had ik altijd een zeer geëngageerd iemand gezien, erg begaan met de wereld, maar nu blijkt het een arrogant eikeltje te zijn. In de jaren 30 werkte hij in Duitsland, waar hij totaal geen oog had voor het opkomende nazisme: het enige waar hij mee bezig was, waren zijn eigen succesjes als schrijver.»

HUMO Welke kunstvorm staat wat jou betreft op gelijke voet met de literatuur?

Verhulst «Muziek, sowieso. Een wereld zonder muziek lijkt me misschien nog wel erger dan een wereld zonder boeken. En dan heb ik het vooral over jazz.

»Wij deden thuis niet aan cultuur, maar we hadden wel een tv, waarop onder meer ‘The Muppet Show’ te zien was. Door dat programma ben ik, achteraf bekeken, muzikaal opgevoed. Als kind was ik zo enthousiast over de jazzy pianoriedels die erin voorkwamen dat ik in mijn vroege tienerjaren allerhande jazzpianisten ben gaan uitpluizen, van Erroll Garner tot Thelonious Monk. Zo ben ik op een gegeven moment ook op Keith Jarrett gestoten, die ik zo fenomenaal vond dat ik vastbesloten was om zélf Keith Jarrett te worden. Probleem: ik mocht geen piano studeren van mijn pleegouders. Ik was daar ‘te dom’ voor, en bovendien had ik te weinig geduld. Daardoor ben ik nu nog altijd een gefrustreerde muzikant, een kruis dat ik ten eeuwigen dage zal dragen. Op latere leeftijd ben ik wel een beetje piano beginnen te studeren, maar wie niet op zijn zesde op een pianokruk zit, zal nooit Keith Jarrett worden. Ik speel, kortom, als een behanger.»

HUMO Was je liever professioneel pianist geworden dan professioneel schrijver?

Verhulst «Ja. Begrijp me niet verkeerd: mijn geloof in literatuur is groot. Maar de houdbaarheid van een goeie melodie is langer dan die van een goed boek. En ik zie zelden een zaal in tranen uitbarsten wanneer iemand een tekst voorleest. Dat heb je bij concerten dan weer wel.»

HUMO Heb je ook iets met beeldende kunst?

Verhulst «Allicht: er is een reden waarom ik ooit kunstgeschiedenis ben gaan studeren, én waarom ik als 20-jarige met veel plezier in een Zwitserse cel heb gezeten voor kunstsmokkel.»

HUMO Hèh?

Verhulst «Ik werkte in die dagen in het zwart voor een kunsthandelaar. Zéér tof, hoor, om als snotneus met een paar miljoen op zak naar een veiling te mogen gaan, en op mijn basketsloefen en in jeansbroek een paar heren in kostuum met lege handen naar huis te sturen. Ik nam mijn buit altijd gewoon mee op de trein. Omdat Zwitserland geen deel uitmaakt van de Europese Unie, moest je 42 procent declaratiekosten betalen om met kunst de grens over te mogen. Ik vond én vind dat kunst goedkoop moet blijven – wat dat betreft ben ik nogal democratisch ingesteld – en dus heb ik met veel overtuiging enkele jaren kunst gesmokkeld. Tot ik op een kwaaie dag dus tegen de lamp ben gelopen met een installatietje van Jean Tinguely, een badstop van Duchamp en twee kleine etsen van Ensor (lacht). Ach ja, achteraf heeft er nooit meer een haan naar gekraaid.»

HUMO Twee vraagjes nog: wat is voor jou het hoogste lichamelijke genot…

Verhulst «Mijn teennagels schuren, zeker? Naar het schijnt zie ik er dan altijd zeer gelukkig uit.»

HUMO … en wie is je favoriete onenightstand?

Verhulst «Goh. Lang geleden heb ik nog eens aan deze rubriek meegewerkt: toen heb ik geantwoord dat ik graag een keer plasseks met Yves Leterme zou hebben, omdat ik vond dat hij ongelooflijk goed kon zeiken. Maar niemand kent Yves Leterme nog, wat op zich goed nieuws is. In plaats daarvan zou ik dus graag eens mijn boom willen planten in Joke Schauvliege: wie weet levert het iets op. En aangezien ik best meerdere vrouwen op één nacht aankan, ga ik daarna voor Ellen Schoenaerts, de Belgische Marianne Faithfull, wier debuutplaat ‘Feiten’ ik grijs heb gedraaid.»

HUMO Ze zal blij zijn om via deze weg een duwtje in de rug te krijgen.

Verhulst «Pas op: in haar geval zou ik best ook ergens anders willen duwen, hoor. Hèhèhè.»


Jan Hautekiet ‘Het lichaam van Christus’

Zijn niet bepaald onopgemerkt gebleven pensionering ten spijt zal de eminente Jan Hautekiet ook deze zomer weer gewoon ‘De Lage Landenlijst’ presenteren alsof er niets aan de hand is. Niet dat u ons zult horen klagen – voor je het weet, heb je de vzw Vlaamse Actieve Senioren op je dak.

Jan Hautekiet «Veeleer dan dat ik razend benieuwd ben naar wie er dit jaar op 1 staat – ‘Ruimtevaarder’, ‘Ploegsteert’ of nog een ander nummer – is die Lage Landenlijst voor mij een fijn excuus om nog eens in de bak van het Nederlandstalige repertoire te grabbelen. Vooral in de zes zondagse uitzendingen in aanloop naar de Grote Dag komen er nummers aan bod die je anders zelden of nooit hoort. Om maar iets te noemen: ‘Onze jongens’ van Overstekend Wild, een lied uit 1986 over voetbalfans die naar een wedstrijd gaan. Knap nummer, dat het verdient om nog eens te worden gedraaid. In schrille tegenstelling tot wat hier nu in deze koffiebar gespeeld wordt (volgens Shazam: ‘Waterfall’ van Stargate featuring P!nk & Sia, red.). Voor hetzelfde geld had er muziek opgestaan die ons gesprek zou bevorderen, maar dit werkt ons eerder tegen.»

HUMO Blij dat je ’t zegt.

Hautekiet «Ik kan dat ook hebben wanneer ik ergens ga eten: wat er op tafel staat, mag nog zo succulent zijn, als de muziek slecht is, of te luid staat, of te opdringerig is, dan is het plezier maar half. Mocht ik dertig jaar jonger en in een ondernemende bui zijn, dan zou ik mezelf proberen te lanceren als akoestisch binnenhuisarchitect en geluidsdesign leveren voor ruimtes waar mensen samenkomen. Om in het thema van dit interview te blijven: dit soort muziek, nu op deze plek, is voor mij een kleine hel op aarde.»

HUMO Welke muziek kan wel op je goedkeuring rekenen?

Hautekiet «Ik voel me helemaal thuis in de jazz. Dat mag ‘moeilijk’ lijkende jazz zijn, maar ook simpele, dicht bij de blues en gospel aanleunende jazz. Maar wat muziek betreft, laat ik me ook graag op sleeptouw nemen door mijn kinderen en kleinkinderen: die posten weleens iets op de sociale media dat mijn nieuwsgierigheid prikkelt. En ze blijken ook dingen te kennen waar ik op kick. Snarky Puppy bijvoorbeeld, een virtuoze jazz-fusiongroep. Maar ook artiesten die meer bij hun leefwereld aansluiten, zoals Roméo Elvis of Stikstof. Als we samen naar een concert gaan, is de afspraak dat ik in een andere hoek van de zaal ga staan: zo hoeven ze zich niet te generen (lacht).»

HUMO Hoe ziet je hemel op aarde eruit?

Hautekiet «In mijn hemel op aarde zit ik uren, nee, dágen aan een stuk op een terrasje, en kijk ik naar de passanten. Voor mij is er niets zaligers dan even helemaal niets te moeten, en enkel en alleen bezig te zijn met het verzinnen van levensverhalen bij de mensen die je voorbij ziet wandelen.»

HUMO Wat drinken we daar het liefst bij?

Hautekiet «Maakt niet zo heel veel uit, ik ben daar niet zo moeilijk in. Al heb ik wel een lichte voorkeur voor Italiaanse wijnen. En ik heb voor het gemak ook een lievelingsbier, om Orval niet te noemen. Maar wat drank betreft, laat ik me graag verrassen: zo leer je nog eens iets nieuws kennen. Dat principe hanteer ik ook wanneer ik op reis ga: het liefst vertrek ik zonder plan, en laat ik mezelf verrassen door wat ik onderweg aantref. De ervaring heeft me geleerd dat als je je geluk te veel probeert te orkestreren, de kans op ontgoocheling groter is.

»Mijn vrouw en ik waren onlangs in Andalusië, en we reden langs Cadiz. ‘Kom,’ zeiden we, ‘laten we hier even een koffie gaan drinken.’ Tot onze verbazing kwamen we midden in een Corpus Christi-processie terecht, waarin het lichaam van Christus in diverse vormen de stad werd rondgedragen. Als we het in een brochure hadden gezien, waren we er in een grote boog omheen gereden. Maar nu stonden we er ineens middenin, en ik heb zelden zo’n fantastische ervaring gehad. Nog maar eens een bewijs dat je je het best laat leiden door wat de dag brengt.»

HUMO Jouw culinaire voorkeur, ligt die ook in Italië?

Hautekiet «Ja. De Italiaanse keuken is in essentie vrij eenvoudig, en daar hou ik wel van: je kunt de verschillende ingrediënten nog van elkaar onderscheiden. Mijn vrouw en ik gaan weleens naar een Italiaan in Leuven, Rossi. Zeer de moeite, ook al vanwege – hier ben ik weer – het verrassingselement. De uitbater, tevens chef-kok, had aanvankelijk geen vaste kaart, en dus at je er wat hij die dag toevallig kookte. Dat vind ik de oervorm van culinair genot. En van blind vertrouwen (lacht).»

HUMO Wat verschaft je geestelijk genot?

Hautekiet «Sinds een paar jaar heb ik een hondje, Pippa, een vinnige jack russell. Twee keer per dag ga ik een halfuurtje met haar wandelen: dat zijn altijd weer fijne rustmomenten. Het was eigenlijk een idee van mijn partner, maar uiteindelijk ben ik er nog het gelukkigst mee. De onvoorwaardelijke liefde ook die zo’n beestje je geeft, ’t is toch iets speciaals.»

HUMO Wat is voor jou zoal a pain in the ass?

Hautekiet «In a nutshell? Onnodig Engels. Onlangs ging het op Radio 1 over het feit dat hedendaagse vacatures bijna altijd tot de nok toe gevuld zijn met Engelse termen: niet alleen de functienaam, maar ook de vaardigheden die je nodig hebt – de skills, pardon – moeten en zullen tegenwoordig in het Engels geformuleerd zijn. Dat ergert mij. Begrijp me niet verkeerd: ik ben geen purist. Engels is nu eenmaal de lingua franca, dus het is ook maar normaal dat er een beetje Engels in onze taal doorsijpelt. Maar ik vind dat je jezelf de vraag moet stellen of er geen evenwaardig of zelfs beter alternatief in het Nederlands is voor pakweg een hands-on-mentaliteit of – nog erger – een can-do-attitude. Uiteindelijk is het de bedoeling van een vacature om geïnteresseerden te werven: stel dat dan toch op in een taal waardoor ze zich rechtstreeks aangesproken voelen.»

HUMO Het is fighting against the beer quay, vrees ik.

Hautekiet (lacht) «’t Zal geen walk in the park zijn, nee. Maar ik zie met de beste wil van de wereld niet in wat ‘skill’ wél heeft dat ‘vaardigheid’ of ‘competentie’ niet heeft.»

HUMO Ergert je omgeving zich ook weleens aan jou?

Hautekiet (knikt) «Ik weet dat veel mensen zich ergeren aan mijn onbedwingbare neiging om hen op taalkundig vlak te helpen. En ik zeg wel degelijk helpen en niet terechtwijzen, want je hélpt er mijns inziens iemand mee wanneer je er hem of haar op wijst dat er een verschil is tussen noemen en heten, of tussen doorgaan en plaatsvinden. En dat heeft niet eens iets met goed of fout te maken, maar wel met accuraat of niet accuraat. Daarbij: ik ben nu eenmaal gevoelig voor taalkwesties – en dus niet gevoelig áán – dus ik kan er ook maar beter iets mee doen.»

HUMO Ben je een enthousiast lezer?

Hautekiet «Ik lees veel, maar niet uitsluitend boeken. De krant – De Standaard, en af en toe De Morgen – lees ik iedere dag, en wel op papier. Er zal veel moeten gebeuren willen ze me daar ooit van afhouden. Ik zorg er overigens voor dat dat papier netjes gerecycleerd wordt.

»Knack en Humo lees ik ook iedere week, het zal je wellicht plezieren. Ooit ben ik op het onzalige idee gekomen om mijn abonnement op te zeggen, maar dat heb ik snel moeten bekopen: mijn stoelgang begon eronder te lijden. Twee weken later was Humo weer mijn vaste wc-gezel. Een krachtig laxeermiddel.»

HUMO Wat beschouw jij als het opperste lichamelijke genot?

Hautekiet «Iedereen vermeldt hier seks, hè? Daarom doe ik het met opzet niet. Nee: ongecontroleerd improviseren op de piano, da’s het hoogste lichamelijke én geestelijke genot, lukraak een straatje inslaan en wel zien waar je uitkomt. Van mij mag zo’n jam af en toe ook weleens de extatische toer opgaan, een beetje à la Keith

Jarrett, al is het wel altijd zaak om op het einde op een sierlijke manier terug van die wolk te komen.»

HUMO Over extase gesproken: wie o wie mag toch jouw ultieme onenightstand zijn?

Hautekiet «Ahum. Zou ik vooraf een kleine disclaimer te berde mogen brengen?»

HUMO Als het echt moet.

Hautekiet «Een onenightstand is volgens mij iets wat gebeurt op een moment dat je het niet verwacht, met iemand die je niet of nauwelijks kent, en zonder dat er verwachtingen zijn. Aan geen van die drie voorwaarden wordt voldaan in de vraagstelling zoals ze nu is.»

HUMO Dat gezegd zijnde…

Hautekiet «Dat gezegd zijnde, zou ik er niks op tegen hebben mocht Joni Mitchell speciaal voor mij enkele titels uit haar repertoire komen zingen, en/of mocht Bonnie Raitt de hele nacht lang slidegitaar komen spelen. En omdat er tijdens zo’n nacht ook wel wat gelachen mag worden, zou ik het charmante gezelschap van Charline Vanhoenacker van radiozender France Inter wel op prijs weten te stellen. De eventuele lichamelijke consequenties die uit dat geestelijke onenightstandschap zouden kunnen voortvloeien, neem ik er graag bij.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234