null Beeld

Discuswerper Philip Milanov: Belgische medaillehoop in Rio

In ’89, toen de Berlijnse Muur in zijn val het IJzeren Gordijn kapotscheurde, ontvluchtten een Bulgaarse man en zijn vrouw het communisme. Ze landden in Brugge en kregen een zoon. Nu, 27 jaar later, spreken ze West-Vlaams en is die zoon de beste discuswerper die België ooit gehad heeft. Na de vice-wereldtitel van vorig jaar doen Emil (57) en Philip Milanov (25) op de Spelen in Rio een gooi naar de legende: ‘We gaan die talloore verre smijten.’

mdc

'Vier jaar trainen voor een worp van anderhalve seconde. Waar zijn wij eigenlijk mee bezig?'

Zo makkelijk een interview met ’s lands medaillehoop – en één van de grootste discustalenten wereldwijd – geregeld was, zo moeilijk blijkt de eerste ontmoeting. Op zoek naar het ongewone verhaal van een ongewone kerel, gaat vader Emil Milanov in de weg staan. Hij oogt onwrikbaar. Emil sloft op zijn sportslippers naar een gammele houten bank, vouwt de armen ostentatief voor z’n borst en kijkt me in de ogen: ‘Allee, wat wil jij precies weten? Je hebt tien minuten.’ Het is bloedheet in Brugge, aan het Bloso Trainingscentrum, en Emil trekt ongegeneerd zijn T-shirt uit.

‘Rio?’

‘We zien wel.’

‘Medaille?’

‘Alles kan.’

Intussen loopt zoon Philip zich warm op de aangrenzende atletiekpiste, terwijl hij af en toe schichtig naar zijn vader kijkt.

HUMO Waarom bent u zo kortaf?

Emil Milanov «Ik praat gewoon niet graag. Wat Philip en ik in het leven doen, beschouw ik als een privézaak.»

HUMO De hele wereld kijkt straks mee als uw zoon in Rio de Janeiro de discusring in stapt. Dat kun je bezwaarlijk nog een privézaak noemen.

Emil «Dat begrijp ik wel. Maar ik praat niet graag over mezelf, of over Philip, of over medailles. Zelfs niet over de sport, want weinig mensen begrijpen hoe onze sport in elkaar steekt. ‘Hoe was ’t met da schijfke?’ Dat zeggen ze hier in Brugge. Of nog: ‘Dat talloorke.’ Maar wees gerust: we gaan die talloore verre smijten.

»Ik weet het: Philip is vice-Europees en vicewereldkampioen, maar dat betekent niet dat we in Rio automatisch op het podium eindigen. Ik wil de druk afhouden, en vooral niet te veel praten. Dat is onze cultuur. Ik ben een product van de Balkan. Wij praten niet over onszelf. Niet over prestaties, niet over ambities en al helemaal niet over emoties of gevoelens. Dat is taboe. Wat ik denk en voel blijft diep vanbinnen zitten.»

HUMO Uw zoon is wereldtop in het discuswerpen, maar over hem en zijn familie is er bitter weinig geweten. Klopt het dat u en uw vrouw in 1989 Bulgarije verlieten en naar België trokken?

Emil «Wij woonden in Kjoestendil, een stad in het westen van Bulgarije, niet ver van de grens met Servië en Macedonië. Ik was er leraar lichamelijke opvoeding, mijn vrouw Anna gaf Franse les. Uiteindelijk hebben we ons leven daar achter ons gelaten.»

HUMO Waarom zijn jullie gevlucht?

Emil (aarzelend) «Om politieke redenen.»

HUMO Het instortende communisme ontvlucht, op zoek naar een vrij leven in het Westen?

Emil «Politieke redenen, meer zeg ik niet.»

HUMO Waarom is het taboe om daarover te praten?

Emil «Stop. Genoeg. (Roept zijn zoon) Philip, we beginnen eraan.»


Tom & Jerry

Anders dan zijn vader is Philip Milanov wel toegankelijk. Als Emil even niet in de buurt is, zegt hij: ‘Sorry. Mijn vader praat niet graag, zeker niet over privézaken. Ik weet dat ze naar België gekomen zijn omwille van het communisme, meer niet. Het interesseert mij eerlijk gezegd ook niet.’

Het bindmiddel van de familie Milanov is een harde, twee kilogram zware schijf. Een discus. Vooraleer ze de piste opgaan, haalt vader Emil een houten draagtas uit de koffer van de terreinwagen. Hij wrijft over één specifieke, houten discus en is op slag rustiger en aangenamer. Die discus herinnert aan zijn eigen verleden. ‘Ik was geen slechte discuswerper in Bulgarije,’ zegt Emil. ‘Maar op de werpnummers is de concurrentie nog altijd groot in Oost-Europa. In de Balkan zijn de mannen nog sterk. Met deze discus heb ik al mijn records gegooid. Het is met dit erfstuk dat ook Philip is doorgebroken. Toen hij het ding een paar jaar geleden over de 60 meter gooide, brak hij mijn persoonlijk record (58,28 meter) en ging het verleden over in de toekomst. Dat was een speciaal moment.’

Op de piste schijnt de zon pal in het gelaat. In de verte trilt de lucht. Philip haalt een draadloze muziekbox boven en jaagt het volume de hoogte in. Hij pompt zichzelf op. Hij vloekt, spuugt, slaat zichzelf als een gorilla op de borst. De beats deinen over het lege veld. Vader Emil: ‘Al die boenke-boenke, pfff. Maar als hij zich goed voelt bij die muziek, dan is dat goed voor mij.’ Philip: ‘Ik ben een grote fan van drum-’n-bass, omwille van het ritme. Iedere discusworp is goed getimed. Het is precies díé muziek die de juiste timing in me opwekt.’

HUMO Op een indoormeeting in Berlijn, eerder dit jaar, speelde je wel ‘Tiritomba’.

Philip Milanov «Dat was een grap, bedoeld om iedereen te verrassen. Het is wel zo dat muziek een belangrijke rol speelt in mijn leven. Tot een paar jaar geleden wilde ik deejay worden. Ik creëerde thuis op m’n computer in Brugge de ene track na de andere. Ook minimal dubstep en dat soort dingen. Mixen, creëren, samplen. Ik studeer nu nog altijd Digital Arts & Entertainment, in Kortrijk. Daar maak ik 3D-illustraties van de skyline van Rome of Tokio. In de hoop de techniek onder de knie te krijgen en later, na het discuswerpen, misschien videogames te ontwikkelen. Ik kan mij thuis uren bezighouden op mijn computer. Net als bij een discusworp zit ik in the zone, en vergeet ik de wereld rondom mij.»

Emil «Vergeet vooral niet te trainen. Kom, werpen.»

Een klein uur lang traint Philip de specifieke draaibeweging die de snelheid van de worp bepaalt. Vader Emil stuurt bij, in het Bulgaars.

Emil «Philip is erg koppig én hij is een doorzetter, hij geeft nooit op. Die twee eigenschappen maken van hem een topsporter.»

Na de training is Philip leeg en Emil ontspannen en zitten vader en zoon aan de rand van de piste. Twee beren op een houten bank.

HUMO Philip, klopt het dat jij al een tand had bij de geboorte?

Philip «Ja. In het AZ Sint-Jan kwam het medisch personeel rond het kraambed staan: een baby met een tand hadden ze nog nooit gezien. Ik was blijkbaar een speciaal kind, altijd was ik op mijn eentje bezig. Vader zei me dat iedere mens over minstens één specifiek talent beschikt, en ik begon te zoeken naar dat van mij. Ik zocht echt naar een sport of een activiteit waarin ik de beste kon worden. Ik heb lange tijd piano gespeeld, maar toen ik tegen mijn grenzen aan botste, gaf ik er de brui aan. Tennis, geprobeerd, karate... Maar ik kon niet aarden in een groep. Ik herinner mij een karateles waarin de leerkracht me onder mijn voeten gaf. Ik was rebels, deed niet wat hij vroeg en zocht naar speciale grepen of stoten die geen enkel ander kind kon. In plaats van mee te trainen, ging ik naar de coach en wilde hem mijn zelf uitgevonden worp tonen. Ongewild sloeg ik bij de uitvoering een judoka in het gezicht. De leerkracht greep me vast en liet me één uur lang naar mezelf kijken in een spiegel. Dat soort kind was ik.»

undefined


'Mijn vader liet me na een slechte training soms achter op de piste. 'Loop maar naar huis,' zei hij, waarna ik vijf kilometer de tijd had om na te denken'

null Beeld

HUMO Dat moet een lastig leven geweest zijn.

Philip «Ik ben nog altijd zo. Ik wil niet alleen de beste zijn, ik wil anderen ook verrassen. Originaliteit, daar draait het om. Excelleren betekent dat je niet alleen de beste bent, je doet ook dingen die anderen niet kunnen, of zelfs niet kénnen. Die flater in karate was daar een voorbeeld van.

»Maar er is meer. Thuis keken mijn ouders via een satellietverbinding naar de Bulgaarse televisie. Dat interesseerde mij niet als kind, ik hield alleen van de tekenfilms op de Duitse televisie. Ik ging zodanig op in animatiereeksen als ‘Tom & Jerry’ dat ik na een tijd Duits begon te spreken. Op m’n eentje. Het idee dat ik als enige van de klas al een beetje Duits sprak, vond ik fantastisch. Nu ik Digital Arts studeer, doe ik er ook alles aan om de beste tekenaar te worden.»


Deejayen en skaten

HUMO Is die zoektocht naar een uniek talent geëindigd bij het discuswerpen?

Philip «Uiteindelijk wel, maar er gingen een paar andere stappen aan vooraf. In mijn jeugd was discuswerpen lange tijd maar een randgegeven. Ik deed liever aan skateboarden. Een natuurtalent was ik niet, maar ik probeerde toch weer dingen die anderen niet konden. Ik imiteerde de tricks van Rodney Mullen, een legende in het skateboarden, en ontdekte zo dat ik een specifieke aanleg voor pirouettes heb. En kijk waar die nu voor dienen: die specifieke draaibeweging waar ik net op trainde, heb ik toen ontwikkeld.

»Ik raakte als tiener ook helemaal into music. Toen Netsky doorbrak als deejay, ging er een nieuwe wereld voor me open. Ik luisterde de hele dag door naar zijn muziek. Aan de kunstacademie in Brugge kwam het voor mij allemaal samen: de muziek, het tekenen, de cartoons, het skaten, de videogames. De wereld ging open en discuswerpen maakte geen belangrijk deel uit van die wereld. Meer nog: ik dacht er zelfs aan om te stoppen.»

HUMO Emil, heb jij het talent van je zoon uiteindelijk ontdekt?

Emil «In zekere zin wel. In de puberteit was Philip een rebel. Het donderde al eens thuis. Hij ging skateboarden en trok zich van niks iets aan. Ik wilde hem discipline en doorzetting bijbrengen, maar dat lukte eerst niet.»

Philip «Op de piste wilde ik ook liever sprinten dan werpen, maar ik bleek er helaas niet voor gebouwd.»

Emil «Ik was al enige tijd actief als coach. Ik begeleidde Jo Van Daele, voormalig olympiër en ex-Belgisch recordhouder. Nadat Jo me verliet en naar Duitsland trok, naar wereldrecordhouder Jürgen Schult, zocht ik nieuwe atleten. Maar discuswerpen was totaal niet populair in België. En dat is het nog altijd niet. Het was moeilijk om nieuwe talenten te ontdekken. Ik had er geen idee van hoe mijn zoon zou uitgroeien.»

HUMO Tot u hem een discus in de handen duwde.

Emil «Toen de jongen in Philip een man werd, zei ik hem: ‘Vergeet dat sprinten, we gaan werpen. En eens deftig trainen.’»

Philip «Ik was niet meteen het grootste talent. In de jeugdreeksen werd ik maar één keer Belgisch kampioen, dat zegt genoeg. Ik had een concurrent met wie ik altijd duelleerde om de prijzen en van wie ik dus vaak verloor: Sem Bras. Ik trainde ook niet genoeg om door te breken. Tot mijn 19 jaar was dat maar drie keer per week. Misschien is dat mijn grote geluk gebleken: ik heb mijn lichaam nooit overbelast, het kreeg de tijd om uit te groeien tot wat het nu is. Jarenlang voelde ik mijn kracht toenemen en won ik steeds makkelijker wedstrijden, zodat ik doordrongen raakte van een belangrijk besef: ‘Ik heb het gevonden.’ Sindsdien staat alles in het teken van sport.»

Emil «En ik slaagde er eindelijk in hem discipline bij te brengen.»

Philip «Mijn vader liet me na een slechte training soms achter op de piste. ‘Loop maar naar huis,’ zei hij, waarna ik vijf kilometer de tijd had om na te denken. Ik ben mijn ouders erg dankbaar: zonder hen stond ik hier niet.»

HUMO Is dat niet lastig, je hele carrière naar je vader moeten luisteren?

Philip «Neen. We maken al eens fors ruzie, dat wel. Maar net daarom raakt deze tandem vooruit. Met een andere coach zou het niet klikken, dat weet ik nu al. Ik zeg alles tegen mijn vader: goede dingen, slechte dingen, hij weet alles. En ik vertrouw hem voor de volle 100 procent.»

Emil «Ik ga af op mijn buikgevoel. Ik ken de wetten van de fysica wel, ik weet hoe je kracht ontwikkelt. Maar ik schrijf niks op. Niks. Ik heb mijn eigen aanpak. Het heeft geen zin om al te wetenschappelijk te werk te gaan. Gewoon hard trainen. En heeft Philip ergens fysiek last van, dan doen we het een dagje rustig aan. Voor de rest: kort en hard trainen. Punt. En de resultaten zijn er.»

Philip «Het klinkt wellicht vreemd: maar YouTube ligt mee aan de basis van mijn techniek. Uren aan een stuk heb ik naar filmpjes gekeken van Robert Harting, de huidige olympische kampioen, die er opnieuw bij zal zijn in Rio. Maar mijn echte idool is Virgilijus Alekna, de olympisch kampioen van Sydney en Athene. Die man gooide op zo’n ontspannen manier, echt ongelofelijk. Ik heb de stijl van Harting en Alekna niet gekopieerd, maar heb wel geleerd hoe zij hun specifieke talent naar voor laten komen in iedere worp. Ik doe hetzelfde, met de snelle draai.»

HUMO Het is ook die explosieve versnelling op het einde van je worp die het verschil maakt.

Emil «Philip is nog jong. Hij weegt nu 112 kilogram. Sommigen wegen tot 20 kilogram meer, hebben een grotere spiermassa en ontwikkelen een grotere kracht. Ik verwacht dat zijn kracht de komende jaren langzaam zal toenemen, maar het komt erop aan om de hoge snelheid die hij bij het werpen ontwikkelt aan te houden. Toenemende spierkracht mag die snelheid niet in de weg staan.»

HUMO Was het kracht die je tekortkwam op je eerste Europees kampioenschap, in 2014? Je werd in Zurich roemloos 20ste, en raakte niet over de 60 meter.

Philip «Het was een combinatie van factoren. Eerst en vooral de onzekerheid, als debutant op een groot toernooi. Te weinig concentratie ook. Ik was gewoon niet goed genoeg. Na afloop was ik zo teleurgesteld in mezelf dat ik geen interviews gaf. Ik kon het gewoon niet uitleggen. Dat heeft wel indruk op me gemaakt, ja.»

HUMO De vrouwen maken kennelijk ook indruk. Vorig jaar werd je vicewereldkampioen in Peking, maar net voor de wedstrijd begon, stond jij naar de finale van het hoogspringen bij de dames te kijken. Je vader werd gek.

Philip «Ik was me aan het opwarmen en zocht wat afleiding. Plots zag ik daar een paar knappe dames over de lat springen. Schone vrouwen, waarom niet?’ (lacht)»

undefined

'Vader en zoon: 'Philip is erg koppig én hij is een doorzetter. Dat maakt van hem een topsporter.'


Hart op Hol

HUMO Voor het grote publiek kwam die zilveren medaille in Peking een beetje uit het niets.

Philip «Tja, discuswerpen is hier ook niet zo populair. Sponsors heb ik niet. Een manager, dat wel. Die onderhandelt met wedstrijdorganisatoren, maar verder? Geen idee. Een tijd geleden stuurde ik een mailtje naar Omega-Pharma, met de vraag of ze met Etixx eventueel voedingssupplementen konden sponsoren. Dat kost behoorlijk wat geld, moet je weten. ‘Onze lijst staat al vol,’ was het antwoord. Tja.»

HUMO En plots werd je in een cabrio rondgereden op de Memorial Van Damme.

Philip «Dat voelde vreemd aan. Ik zat daar in die auto, en wist niet wat te doen. Ik dacht: ‘Moet ik nu zwaaien naar het volk?’ Een groepsdier ben ik niet, ik doe alles op mijn eentje. Als je dan plots voorgesteld wordt aan een volle tribune, is dat serieus aanpassen. Maar alles went.»

HUMO Is dat niet je grootste kracht, je mentale rust? Op het WK in Peking heb je je persoonlijk record verbeterd. Dat is weinigen gegeven op zo’n nerveus moment.

Philip «Misschien wel. Ik word niet zenuwachtig tijdens de opwarming. Integendeel: ik verlang altijd naar de wedstrijd. Ik voel wel een gezonde spanning, maar die verlamt niet. Ik luister naar muziek, ga naar de ring en vergeet alles om me heen. Ook de hoogspringsters (lacht).»

HUMO Je bent zelfs rustiger dan je vader. Die durft niet naar de wedstrijd te kijken.

Emil «Toch wel. Toch wel, ik kijk gewoon niet naar Philip. Dat kan ik niet. Tijdens de wedstrijd loop ik de hele tijd rond in de tribune. Mijn hart slaat op hol en de adrenaline stroomt door mijn lijf. Ik zie de discus wel altijd uit een ooghoek vertrekken en voel meteen of die ver gaat landen.

»Het is logisch dat je nerveus bent. Dat zal in Rio niet anders zijn. De belangen zijn groot: je traint vier jaar voor een worp van anderhalve seconde. Waar zijn wij eigenlijk mee bezig? (lacht)»

HUMO Philip, een dikke twee maanden geleden heb je je persoonlijk record nog eens verbeterd. Je zit intussen aan 67,26 meter, waarmee je op de Spelen in Londen vijfde zou zijn geëindigd. Zeg nu eens eerlijk: wat is het doel in Rio?

Philip «Eerst de kwalificatieronde doorstaan. Lukt dat, dan zien we wel hoe de finale verloopt.»

HUMO Emil, je moet als coach toch dromen van het podium?

Emil «Ik ben ambitieuzer dan Philip.»

HUMO Ja, dus.

Emil «Er volgen nog Spelen na Rio. Tokio bijvoorbeeld, in 2020.»

undefined

null Beeld
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234