null Beeld

'Disenchantment': de nieuwe Netflix-reeks van Matt Groening

Opgelet, fans van ‘The Simpsons’ en ‘Futurama’: vrijdag onthult Netflix zowaar een nieuwe reeks van maker Matt Groening (64). We voelden hem aan de tand over ‘Disenchantment’, dat zich afspeelt in een middeleeuwse fantasiewereld en een vuilgebekte prinses in de hoofdrol heeft, en over de controverse rond ‘The Simpsons’-personage Apu. ¡Ay, caramba!

'Er zitten weer dingen in waarmee we op lange tenen gaan trappen, ja'

Matt Groening heeft een indrukwekkend palmares. Zijn animatiereeks ‘The Simpsons’ is met 29 seizoenen en 639 afleveringen de langstlopende sitcom aller tijden, goed voor 31 Emmy Awards, gastrollen voor tal van wereldsterren en de uitroep die klunzen overal ter wereld verenigt: ‘D’oh!’ Zijn surrealistische sciencefictionreeks ‘Futurama’ spreekt een kleiner publiek aan, maar is wel een culthit. En nu, na vijf jaar uit de spotlights, is Groening terug met een nieuwe reeks – zijn derde nog maar. ‘Disenchantment’ draait rond de doldwaze avonturen van een dronken prinses die aan een gearrangeerd huwelijk ontsnapt, bijgestaan door een elf en een duiveltje. Denk: ‘Sneeuwwitje’, maar dan geschreven door een Monty Python-fan die te veel naar de bordeelscènes in ‘Game of Thrones’ heeft gekeken.

null Beeld

– Vergeleken met ‘The Simpsons’ en ‘Futurama’ lijkt uw nieuwe reeks meer op volwassenen gericht.

MATT GROENING «Er zit heel wat zwarte of aangebrande humor in, ja. Maar je zult zien, het is ook een reeks met een hart. En wat houd je over zonder die grappen? Een Disneyfilm. De prinses móét zich af en toe een stuk in haar kraag drinken, zodat je weet dat je niet naar ‘Frozen’ zit te kijken.»

– Is dat een antwoord op ‘Family Guy’, dat een doorslagje is van ‘The Simpsons’, maar dan met schuine moppen?

GROENING (schudt het hoofd) «Tijdens het brainstormen zijn onze grappen net zo cru als die in ‘Family Guy’, hoor. Maar er is een bepaalde soort nihilistische, botte humor die we met ‘The Simpsons’ liever uit de weg gaan.»

– Het motto van ‘Disenchantment’ is: ‘Blijven lachen in een wereld vol leed en idioten’. Herkenbaar, de frustratie van leven in een bekrompen maatschappij.

GROENING «Ja, het gaat over omgaan met tragiek, onrecht en verdriet – alles wat je over je heen krijgt, gewoon omdat je leeft.»

– De familie Simpson is al even iconisch als de Cosby’s en – iets minder bekend bij ons – het gezin uit ‘Roseanne’. Aan die twee sitcoms kleeft nu voorgoed het wangedrag van hun hoofdrolspelers: Bill Cosby maakte zich schuldig aan seksueel misbruik, de reeks van Roseanne Barr werd geschrapt wegens haar racistische uitlatingen op Twitter. Alleen ‘The Simpsons’ is nog min of meer onbezoedeld.

GROENING (lange zucht) «Ik heb met Roseanne Barr samengewerkt, wist je dat? Ze speelde zichzelf in ‘Futurama’ en was heel prettig gezelschap. Ik heb met haar en haar toenmalige echtgenoot gedineerd in het huis van Frank Zappa, één van de wonderlijkste avonden van mijn leven. Maar ze is verstrikt geraakt in allerlei rechtse samenzweringstheorieën. Heel triest. Vooral voor de medewerkers van haar reeks, die nu hun job kwijt zijn. En dat allemaal door het privéleven van Roseanne, dat eigenlijk helemaal niets met die reeks te maken heeft. Ik hoop maar dat er in mijn leven geen schandaal op de loer ligt.»

null Beeld

– In 1992 zei president George Bush dat Amerikanen zich meer moesten gedragen als de Waltons, het rechtschapen gezin uit de gelijknamige reeks, en minder als de Simpsons. De schelmenstreken van zoon Bart lokten vooral ter rechterzijde kritiek uit. Vandaag komt de kritiek van de andere kant: de Indiaas-Amerikaanse komiek Hari Kondabolu verweet u dat het personage Apu, de uitbater van de Kwik-E-Mart, een racistisch stereotype is. Vreest u dat ‘Disenchantment’ ook tot controverse zal leiden?

GROENING (grinnikt) «Dat proberen we nog in te schatten. Er zitten een paar dingen in waarmee we op lange tenen gaan trappen, ja.

»‘The Simpsons’ is een ongelooflijk progressieve reeks. Ik dacht dat we onze sporen wel verdiend hadden door jarenlang vlijmscherpe satire te brengen... Maar blijkbaar zit je nooit gebeiteld. (Zucht) Het zijn rare tijden.»

– ‘Mensen doen tegenwoordig graag alsof ze verontwaardigd zijn,’ zei u daarover in een interview.

GROENING (aarzelt) «Ik had het over onze cultuur in het algemeen. Verontwaardiging lijkt de standaardhouding te zijn geworden. Er is altijd wel iets wat ‘Amerika in het verderf gaat storten’: computerspelletjes, schuttingtaal op tv. Maar je moet afwegen waar je je energie in stopt. Er zijn échte problemen om je boos over te maken, en andere zijn gewoon de moeite niet waard.»

– U leek de verontwaardiging over Apu te vergelijken met die over Bart Simpson in de jaren 90: dat beetje ondeugendheid was al die heisa niet waard. Maken we nu hetzelfde mee?

'Ik hoop maar dat er in mijn leven geen schandaal op de loer ligt'

GROENING «Nee, dat was maar een voorbeeld, één van de vele. Door de jaren hebben we ongelooflijk veel boze brieven gekregen, we konden echt niets doen zonder dat reacties te krijgen. Maar met die laatste rel ben ik echt in een wespennest gestapt, en dat doe ik geen tweede keer.»

– In ‘Disenchantment’ zit een idiote karikatuur van een man die zegt: ‘Maakt niet uit, ik luister toch niet naar vrouwen.’ Zulke humor neemt een machtige bevolkingsgroep op de korrel, de man in een patriarchale samenleving. Met Apu mikt u op een minderheidsgroep: is dat niet te makkelijk?

GROENING «Nu probeer je me uit mijn tent te lokken. Ik heb over dit onderwerp heel wat te zeggen en ik ga zeker ooit uitgebreid reageren, maar ik ben er nog niet klaar voor. In feite ben ik het met de meeste dingen eens, maar ik ben ook trots op mijn werk, snap je?»

– U begrijpt dus waarom Apu vragen oproept?

GROENING «Tja, maar waarom had niemand er dan de voorbije 28 jaar een probleem mee?»

– ‘Disenchantment’ speelt zich af in Droomland, ‘een middeleeuws koninkrijk in verval’. Is Droomland eigenlijk Amerika?

GROENING (lacht) «Misschien wel. Ik heb aan mijn tekenaars gevraagd om een wereld te bedenken waarin geen enkel zwaard nog recht is. Alles is afgebrokkeld, kapot, groezelig. Zoals in ‘Blade Runner’: die film bewees dat ook een fantasiewereld vuil kan zijn.»

– De koning in de reeks maakt geregeld ongepaste opmerkingen over zijn dochter. Is hij gebaseerd op president Trump, die ooit zei dat hij Ivanka zou daten als ze zijn dochter niet was?

null Beeld

GROENING (verrast) «Dat was helemaal niet onze bedoeling. Maar als het werkt, is dat mooi meegenomen.»

– ‘The Simpsons’ was de eerste grote hit voor Fox, toen nog een jonge tv-zender. Uw nieuwe reeks komt uit op Netflix: vond u daar opnieuw de creatieve vrijheid van die beginjaren?

GROENING «Vroeger had je enkel de grote, traditionele zenders, en alles was flauw, want o wee als je opa voor het hoofd zou stoten of het kleine broertje zou choqueren. Met ‘The Simpsons’ trokken we ons van opa of junior niks aan. We schreven gewoon de slimste grappen die we konden bedenken. En wat blijkt: kinderen zijn niet zo teergevoelig als je denkt, en er zijn ook opa’s die dol zijn op ‘The Simpsons’. Niet iedereen moet de grap altijd doorhebben. En als je de clou mist, moet je daarom niet nijdig worden. Misschien vat je de volgende wel!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234