‘Het is vandaag oorlog op vele fronten. Nu, het is ook nog vrede op vele fronten.’ Beeld
‘Het is vandaag oorlog op vele fronten. Nu, het is ook nog vrede op vele fronten.’

Feest van het boekKamagurka

‘Dit dreigt wel een héél serieus gesprek te worden. Nog even en het wordt gevaarlijk’

Kamagurka (64) ziet er onweerstaanbaar geweldig uit als hij in zijn zwarte marcelleke de deur van zijn nieuwe villa opent. Het strakke gebouw, opgetrokken uit beton en glas, baadt in het zonlicht. We installeren ons op het terras. Zijn nieuwe boek ligt op het stijlvolle bijzettafeltje en we kijken uit op het zwembad waarin hij dagelijks ettelijke baantjes trekt, samen met zijn vrouw Kathy. Zij serveert koffie en koekjes en als ik hem zeg dat hij prachtiger is dan ooit, zegt hij: 'Ik word goed verzorgd. Dat heb ik net op tijd geregeld!'

Kama's nieuwe boek 'Voorbij de grenzen van de ernst' is net af. We kennen zijn werk, maar toch denken we bladzijde na bladzijde weer: zoals hij is er maar één. Hoe komt dat toch?

KAMAGURKA «Mijn beste tekeningen zijn altijd degene die ik het snelst maak. Snelheid helpt mij de twijfel voor te blijven. Als ik begin te twijfelen, ga ik nadenken en dingen veranderen. Twijfel drijft je weg van de essentie. Dat merkte ik al toen ik nog aan judo deed: als ik begon na te denken, bewoog ik altijd net te laat en won de ander.

»Dus als ik teken, teken ik: ik volg de lijn met mijn ogen en dan gebeurt het. Ik geniet daar enorm van, dat stiftje dat afgeeft. Ik ben dan alleen nog concentratie. Dat is het mooiste om te zien, vind ik: mensen die geconcentreerd bezig zijn. Of het nu een coureur is of een loodgieter. Als ik al een talent heb, is het mijn vermogen om me volkomen te concentreren. Als ik teken, zeg ik ook altijd tegen mijn vrouw: 'Ik kan nu niet antwoorden.'»

KATHY «Ik babbel zo graag.»

KAMAGURKA «Maar reageren gaat dan gewoon niet.

»Weet je wat het ook is? Als ik teken, ben ik zonder leeftijd. Ik ben nu 64, maar ik teken nog altijd met dezelfde interesse en overgave als toen ik klein was. Ik kan het me nog goed herinneren dat ik een potloodje pakte en het de kleuren zag afgeven op mijn papier.»

HUMO Die fascinatie voor kleuren is geboren in de verfwinkel van je moeder.

KAMAGURKA «Mja, waarschijnlijk. Maar wat ik wilde zeggen: als ik niet denk, maar doe, dan ben ik weer net zo oud als de eerste keer dat ik een tekening maakte. Dat is waar de Cobra-beweging indertijd naar streefde. Alleen probeerden zij ook echt kindertekeningen te maken. Dat is helemaal niet nodig.

»Op een podium 'speel' je ook - dat woord is niet toevallig gekozen. Als ik aan een collega vraag: 'Waar speel jij?' Dan antwoordt hij: 'Ik speel daar vanavond.' Als je ons zo bezig hoort, zijn we echt kleine kinderen. 'Mag ik bij jou komen spelen?' 'Neen! Ik wil het podium voor mij alleen!' (lacht)»

HUMO Je speelde met je show twee weken geleden in Roeselare nog voor een uitverkochte zaal - de coronamaatregelen in acht genomen.

KAMAGURKA «Ik heb de laatste zes maanden vier keer opgetreden. In Oostkamp voor honderd mensen, in Lokeren voor vijftig, in Hoogstraten voor tien en in Roeselare voor tweehonderd mensen: allen gesluierd met mondmaskers. En in plukjes van twee verspreid over een grote zaal waar eigenlijk plaats is voor 750 mensen. Op het eind voelde ik een enorme dankbaarheid. We dachten allemaal: we zitten samen in deze rare situatie en dat dit nog kan, is niet evident - waarschijnlijk mag het volgende week al niet meer. Het applaus was buitenproportioneel groot, alsof ze wilden zeggen: 'Kom terug! Ga nog niet weg!' Dat geeft aan dat er voor mensen iets indrukwekkends aan het gebeuren is. We zitten eigenlijk in een soort oorlogssituatie, inclusief avondklok.»

HUMO Heb je last van de onvrijheid?

KAMAGURKA «Niet echt. Mijn vrijheid als artiest wordt niet aangetast. Integendeel. Ik denk dat ik nog meer word gewaardeerd dan anders.»

HUMO In je nieuwe boek staat geen enkele coronacartoon.

KAMAGURKA «Neen, heel bewust. In Roeselare heb ik op het einde van mijn optreden ook gezegd: 'Oef! Ik ben erin geslaagd om anderhalf uur lang het woord corona niet uit te spreken.' Tóén kwam dat enorme applaus.»

HUMO Je doet me denken aan de cartoon van de man met een tekstballon waarin staat: 'Ik probeer even niet aan corona te denken... O, te laat.'

KAMAGURKA «Dat is het. Ik wil niet zeggen: laten we onze kop in het zand steken, maar toen ik die plukjes mensen her en der in die zaal zag zitten, nam ik me wel voor: nu ga ik zo spelen dat iedereen hier vergeet dat ze die mulleband op hebben.»

LACHEN MET DE STROP

HUMO In 'Voorbij de grenzen van de ernst' blikken we samen met jou terug. Is het waar dat je dat zelf ook vaak doet en zo inspiratie haalt uit eigen werk?

KAMAGURKA «Ja, kom mee! (We volgen hem, de trap af naar een verwarmde kelder) Al mijn werk ligt hier nu opgeslagen. Hier liggen al mijn schetsboeken. Telkens als ik er één op een willekeurige bladzijde opensla, denk ik: wat een geweldige tekening! (Laat een schrift openvallen op een bladzijde van 'Boris de wandelende clitoris' en barst samen met ons in lachen uit) Hahaha! Geweldig, toch?»

HUMO Waarom was het tijd voor een nieuw boek?

KAMAGURKA «Ik wilde eens een boek maken waarin echt alles stond waarmee ik bezig was: tekeningen, tekst, schilderijen, optredens en radiosketches. Wat ik zo leuk vind aan dit boek, is dat mijn schilderijen even groot zijn afgedrukt als mijn cartoons. In het echt zijn ze soms twee meter op twee en nu zijn ze, net als mijn cartoons, 15 centimeter groot.»

HUMO Wat wil je daarmee zeggen?

KAMAGURKA «Dat een schilderij voor mij even belangrijk is als een tekening. Daarmee stel ik ook de vraag: wat is nu eigenlijk het verschil?»

HUMO Ik dacht dat het jou juist kwaad maakte als zogenaamde kunstkenners zeiden: 'Hij moet niet schilderen. Zijn schilderijen zijn niet meer dan uitvergrote tekeningen.'

KAMAGURKA «Pfff. Als men zegt dat ik dingen niet mag, doe ik ze juist wél. Dat is de essentie van het kunstenaarschap: tegen de stroming ingaan. Ik ben ook nooit bezig met 'kunst' maken. Ik ben gewoon bezig 'iets te maken' - wat dat volgens anderen dan ook moge zijn.

»(Gromt) Die schilderijen zijn helemaal geen uitvergrote cartoons. Misschien moet ik dat een keer doen, cartoons uitvergroten op doek. Dat heb ik nog nooit gedaan.»

HUMO Jouw schilderijen worden soms vergeleken met die van Banksy, de kunstenaar wiens identiteit onbekend is.

KAMAGURKA «Dat heb ik nog nooit gehoord! Banksy kwam toch pas na mij? Ik was eerst. Wat is dat nu voor bullshit?

»Ik zou graag eens over een Banksy heen tekenen (Banksy schildert ook vaak over bestaande kunstwerken heen, red.). Ja, dat lijkt me wel leuk. Banksy is braaf, vind ik. Heel politiek ook.»

HUMO Er is een Monet-parodie van hem geveild voor 8,5 miljoen euro.

KAMAGURKA «Ik zie ook wel wat in zijn werk. Wat ik sterk vond, was zijn werk dat op een veiling door een papierversnipperaar ging, vlak nadat het verkocht was voor bijna anderhalf miljoen euro (de helft van Banksy's 'Girl with Balloon' werd in repen gesneden door een papiervernietiger die in de lijst verborgen zat, red.). Dat ontstelde de goegemeente.

»Nu, wat Wim Delvoye doet, vind ik eigenlijk beter. En hij is tenminste echt helemaal van God los.»

HUMO In jouw werk is er geen scheidslijn tussen humor en ernst, hè?

KAMAGURKA «Nee. Ik heb deze week op mijn Instagram weer veel reacties gekregen van mensen die zeggen: 'Met deze cartoon ga je te ver!'»

HUMO Over welke ging het?

KAMAGURKA «Die waarin een jongetje aan de deur staat en vraagt: 'Mag Tim buiten komen spelen?' Waarop Tims moeder: 'Tim is depressief.' 'Weet ik,' zegt het jongetje en dan zie je dat hij een strop bij zich heeft. (Pakt zijn telefoon) Vijftig opmerkingen heb ik daar inmiddels op gekregen. (Leest voor) 'Deze vind ik erover.' Waarop ik zeg: 'Waarover?' O, en deze: 'Niet grappig! Ik hoop dat uw kids u dood opgehangen terugvinden.' En dan heb ik geantwoord: 'Hahaha', met een emoji van een glas wijn erbij en een hartje. Dat is toch geestig? Aan de andere kant is er dan weer iemand die zegt: 'Dit is er helemaal niet over.' Heel boeiend vind ik dat, al die verschillende perspectieven.

»Ernst is voor mij verbonden aan realiteit. Ik ga geen grappen staan maken terwijl naast mij iemand in een noodsituatie verkeert. Maar binnen de context van een podium, papier, een doek of muziek kan alles.»

HUMO Tenzij je je leven ermee op het spel zet, zei je na de aanslag op Charlie Hebdo. Toen besloot je geen tekeningen meer te maken waarin de islam wordt bespot.

KAMAGURKA «Niet de islam, wel de profeet. Nu is er weer een geschiedenisleraar onthoofd. Het is oorlog op vele fronten.

»Nu, het is ook nog altijd vrede op vele fronten.»

HUMO Is dat de Herr Seele in jou die dat eraan toevoegt? Jij bent degene die altijd inzoomt op de ellende en Herr Seele degene die alleen zon en vrolijkheid ziet.

KAMAGURKA (lacht) «Weet je dat ik Herr Seele vaak moet uitleggen waarom iets erg is? Tijdens mijn uitleg zit hij te knikken: ja, ja, ja. Ik denk dan: hij heeft het gesnapt. Maar nee, niet dus (lacht).»

HUMO Denk je weleens: was ik maar zoals hij?

KAMAGURKA «Ik kán zijn zoals hij. Ik moet dan gewoon een knop omdraaien, van ellende naar euforie. Meestal als mijn vrouw zegt: 'Het wordt tijd dat je de knop nog eens omdraait.' Maar ik vind dat je ook naar de ellende moet blijven kijken. Ik kan geen humor maken als ik de ellende niet voel. Ellende zit overal, ook in je privéleven. Mijn moeder is in juni overleden.»

HUMO Je was meer van slag dan je had verwacht door de dood van je moeder, zei je.

KAMAGURKA «Je hebt maar één moeder, hè. Ik heb haar 64 jaar gekend en opeens was ze weg. Ik ben heel blij dat ze 96 is geworden. En ook dat ze de tweede golf niet heeft hoeven mee te maken. Tijdens de eerste golf heb ik haar elf weken niet kunnen zien. Vreselijk.

»Op haar 95ste heeft mijn moeder stoornissen gekregen in haar kortetermijngeheugen - ze was tot dan altijd op de hoogte van alles, maar opeens las ze Humo niet meer, keek ze niet meer naar 'Het journaal'. Toen wij na elf weken lockdown opgelucht bij haar binnenkwamen en ons begonnen te verontschuldigen voor onze afwezigheid, zei ze: 'Hoezo? Jullie zijn hier vorige week toch nog geweest?' Het dramatische gegeven dat ze haar geheugen kwijt was, werd gecompenseerd door het feit dat ze het drama van de pandemie daardoor niet zo intens beleefd had.»

HUMO Je hebt ons interview, dat toen gepland stond, afgezegd. Toen je vader stierf, stond je diezelfde week alweer met je show op het podium.

KAMAGURKA «Ik heb toen wel overwogen om tegen de organisatoren te zeggen: 'Ik kom niet optreden.' Maar daarna dacht ik: mijn vader zou gewild hebben dat ik dat podium weer opstap.»

HUMO Je vader schilderde ook.

KAMAGURKA «Ja. Er hangt hier een schilderijtje van hem. Hij had talent om te schilderen, maar hij heeft er nooit iets mee gedaan. Hij deed het gewoon graag. Net als zijn broers en zussen. Hij schilderde een beetje in de stijl van Permeke.»

HUMO Net zoals jij dat deed toen je 'Boer met laptop' schilderde.

KAMAGURKA «Ja, maar daar moet je niks achter zoeken. Bij Permeke gaat het altijd over die grote handen en ik dacht gewoon: wat moet zo'n boer met zulke handen met een laptop? Voor mijn vader was Permeke net zo iemand als Ensor. Ensors reproducties hingen in Oostende in alle interieurs - niet omdat hij een fantastische kunstenaar is, maar gewoon omdat hij 'een schilder van hier' was. Bij ons hing 'Mijn portret omringd door maskers' van hem. Hij draagt daarop een hoed met pluimen en mijn vader zei altijd: 'Kijk naar de man met pluimen, hij kijkt altijd terug.' Ik kroop dan op de buffetkast om zo schuin mogelijk ten opzichte van die man te staan en te zien of hij me nog steeds zag.»

HUMO Was je vader trots?

KAMAGURKA «Hij vond wat ik deed fantastisch. Niet dat hij dat met zoveel woorden zei. Ik hoorde het via via.»

HUMO Heb jij zijn droom verwezenlijkt?

KAMAGURKA «Hij was niet bezig met dromen. Hij was al lang blij dat ze van de oorlog af waren en lekker konden eten. Ze vonden dat ze het met hun leven al erg hadden getroffen.»

‘Mijn moeder is in juni gestorven. Door het feit dat ze geheugen­verlies had, heeft ze het drama van de pandemie niet zo intens beleefd.’ Beeld
‘Mijn moeder is in juni gestorven. Door het feit dat ze geheugen­verlies had, heeft ze het drama van de pandemie niet zo intens beleefd.’

DE KARDASHIANS

HUMO We hadden het over de grenzen van de ernst. De overtreffende trap van ernst, zei je me eens, is waanzin.

KAMAGURKA «Je hebt waanzin waarbij je denkt: doe maar eens zot. Maar te ernstig zijn leidt tot een gevaarlijke soort waanzin.»

HUMO In het Canvasprogramma 'Ontoerekeningsvatbaar' maakte je een schilderij met Rita, die met manische depressiviteit kampt en in een vlaag van woede haar man heeft gedood.

KAMAGURKA «Mijn bedoeling was: iemand meenemen in het proces van een schilderij maken en tonen hoeveel deugd dat kan doen. Ze was zo blij toen we in die turnzaal naar het enorme werk keken. Ik had natuurlijk geholpen, maar ze had veel dingen zelf gedaan. Ze kon ook echt wel tekenen.»

HUMO Dat het een schilderij van een vulkaan werd, had zij besloten. Die vulkaan was zijzelf.

KAMAGURKA «Ja, ze kampte met serieuze onderhuidse spanningen.»

HUMO In haar zag ik een vergevorderde vorm van ernst.

KAMAGURKA «Ja, dat is het. Niet meer kunnen relativeren, zo geblokkeerd zijn dat je geen mogelijkheid ziet om een stap naar achteren te zetten en alles vanuit dat perspectief te bekijken. Eigenlijk is dat humor, een onderwerp vastpakken en zeggen: ik bekijk het eens van opzij, eens van onder en van boven. Humor is een vorm van kubisme. Kubisten als Picasso namen ook een voorwerp dat ze vanuit alle standpunten op een doek schilderden.»

HUMO Zo ontstaat een cartoon als die waarin een man een stok gooit naar een hond met als clou: de stok komt terug en de hond niet.

KAMAGURKA «Het begint met die zin. Daarna komt de tekening. Waar ik eigenlijk mee bezig ben, is een vorm van vrije filosofie. Als ik schrijf of teken, wil ik nergens rekening mee houden, behalve met wat er in mijn hoofd opkomt.»

HUMO In je boek staat 'De spiegeleischreeuw', een versie van het beroemde schilderij 'De schreeuw' van Edvard Munch. Je hebt daar al veel versies van gemaakt.

KAMAGURKA «Ik vind Munch een fantastische kunstenaar. Wat hij maakte, was eigenlijk al popart. Hij deed met de schilderkunst wat Andy Warhol later ook deed: iets weergeven waar andere mensen overheen kijken. 'De schreeuw' is een man die zijn angst uitschreeuwt. Munch beleefde die schreeuw in zijn hoofd. Tot die tijd zag je weinig emotie in de schilderkunst, maar Munch heeft ze geïntroduceerd. 'De schreeuw' is een beeld dat je vaak kunt hergebruiken. Stel dat je er een versie met een mondkapje van maakt. Dat zou een prachtig schilderij zijn, dat zegt: de angst is groter dan het virus.»

HUMO Toen je me uitlegde waarom je zo van Hans Teeuwen houdt, zei je: 'Hij heeft een storing en hij heeft daar iets bijzonders mee gedaan. Ik heb ook een storing en daar wil ik een kwaliteit van maken.'

KAMAGURKA «Ik denk dat dat de essentie van het kunstenaarschap is. Je gebreken en je storingen, je angsten en je twijfels transformeren in een product waar mensen graag naar komen kijken, waarin ze zich misschien herkennen en waardoor ze zich even minder alleen voelen. Je bent heel eenzaam als je een angstaanval hebt: jij zit daar met je paniek en anderen zijn gewoon in hun neus aan het peuteren, of een boterham met choco aan het smeren. En het enige wat je hoopt is dat niemand erop let dat jij die aanval van panische angst hebt. Dus pak jij een boterham om daar choco op te smeren.

»Ik ben nu wel héél serieus bezig. Nog even en het wordt gevaarlijk.»

HUMO Tegen je jongste dochter Aurelie, die een eigen naam aan het verwerven is met haar geestige Instagram-filmpjes, zeg je dat ze meer serieuze boeken moet lezen.

KAMAGURKA «Ja, omdat ik weet: als je andere dingen wilt maken dan de rest, moet je kennis opdoen. Herr Seele en ik waren voortdurend filosofische werken aan het lezen toen we op de academie zaten, om onze geest te oefenen in nadenken, en de dingen steeds vanuit alle mogelijke hoeken te leren bekijken. Je kunt filmpjes maken voor het internet en dat kan leuk zijn, maar als je daarnaast alleen maar zit te kijken naar de Kardashians, of 'Chateau Meiland', doe je jezelf tekort.»

‘Toen ze op school lachten met mijn klompvoeten, heeft mijn vader mij leren boksen. Op den duur kon ik slaan op zo'n manier dat ze de vuistslagen niet zagen aankomen.’ Beeld
‘Toen ze op school lachten met mijn klompvoeten, heeft mijn vader mij leren boksen. Op den duur kon ik slaan op zo'n manier dat ze de vuistslagen niet zagen aankomen.’

DE AUTO VAN GUY

HUMO Mensen zoals jij, Panamarenko of Herr Seele lijken niet meer op te staan. Hoe komt dat, denk je? 'Wij waren tegendraads,' zei je al vaak. Zit het 'm daarin?

KAMAGURKA «Misschien wel. (Denkt na) Zou het niet te maken hebben met het feit dat wij van de generatie zijn die tijdens of net na de oorlog is opgegroeid? Dat we groot geworden zijn in een wereld waarin enerzijds de angst voor de oorlog voelbaar was, maar waarin anderzijds ook vreugde heerste omdat die oorlog voorbij was? Dat er een nieuw leven aan het ontstaan was waarin the sky the limit werd, terwijl daaronder nog die vreselijke angst voor repressie zat?

»Ik herinner me het gevoel dat je toch nog altijd op je hoede moest zijn. Ik weet nog dat ik alleen maar bevriend kon zijn met jongens en meisjes van wie ik zeker wist dat ze nooit met de Duitsers zouden heulen als het weer oorlog werd. Echt waar. Dat zat constant in mijn hoofd.»

HUMO Hoe toetste je dat?

KAMAGURKA «Dat kan ik niet zeggen. Ik wist gewoon: degenen die als het hun uitkomt van kamp wisselen, die kan ik niet vertrouwen.»

HUMO Waren dat ook de jongens die jou pestten omdat je voeten krom waren?

KAMAGURKA «Nu je het zegt. Ik heb in mijn show een hele passage over mijn klompvoeten. Ik was enig kind en toen ik naar school begon te gaan, zei mijn moeder: 'Ga maar vriendjes maken.' Maar die gasten op het schoolplein keken naar mijn misvormde voeten en begonnen keihard te lachen. Ik herinner me dat ook de leraren meededen. 'Zet je voeten recht, Zeebroek!' Maar ik kon dat niet. Mijn vader was bokser geweest en hij heeft me toen leren vechten. Ik kon op den duur slaan op zo'n manier dat ze de vuistslagen niet zagen aankomen. Al die kinderen sloegen zo (maakt een soort fietsbewegingen met z'n handen in de lucht), van boven naar beneden. Maar mijn vader zei: je moet vanuit je schouder slaan (demonstreert een hoek op professionele wijze). En om de lip door iemands tanden te krijgen, deed ik dit: de uppercut.

»Ik weet ook nog dat ik een keer een grote jongen wilde aanpakken en dat ik een hele nacht heb liggen denken hoe ik dat ging doen. De volgende dag heb ik een koprol gemaakt waarbij mijn voeten in die gast zijn gezicht terechtkwamen. Toen heeft mijn vader me aan judo laten doen. Dat maakte het helemaal af. Ondertussen was ik aan mijn voeten geopereerd en stonden ze weer recht.»

HUMO Je vader probeerde je op alle mogelijke manieren weerbaar te maken, klaar voor de strijd.

KAMAGURKA «Klopt. 'Niet zeuren, actie!' Zo was hij. Daarom ben ik toch meteen op dat podium gaan staan toen hij is gestorven. Dat was een eerbetoon aan hem.

»Hij is ook degene die toen hij mijn tekeningen zag, heeft gezegd: 'Luc, je gaat toch niet onder je eigen naam zulke tekeningen maken? Je moet een pseudoniem nemen, want als het oorlog wordt, zullen ze je vinden.' Dat denken zat er diep in. Mijn vader is tijdens de Tweede Wereldoorlog als jongen met zijn broer naar Normandië gevlucht, waar ze drie jaar ondergedoken hebben geleefd bij een boer.

»Ik denk dat daar mijn gevoel vandaan komt om overal tegenin te gaan, me te verzetten en ten strijde te trekken, mijn weerzin tegen repressie ook. Guy Mortier had dat ook. Hij heeft Humo genomen, een beetje zoals iemand een auto aanschaft. Hij is daarmee gaan rijden, eerst op de parking - waardoor iedereen dacht: kan die man niet gewoon parkeren? En dan is hij tot ontsteltenis van de omstanders gewoon de straat op gereden en heeft hij een volkomen unieke rijstijl ontwikkeld. Zoiets kun je niet doen als je van meet af aan op succes uit bent. Ik denk dat dat het verschil is tussen de mensen van nu en die van toen. Iedereen wil nu meteen geliket worden. Ze willen voortdurend succes. Dat gaat gewoonweg niet. Zo maak je het jezelf ook onmogelijk een eigen rijstijl te ontwikkelen.»

HUMO Jouw succes dank je juist aan je eigenheid. Je zit hier goed, hè.

KAMAGURKA «Dankzij mijn vrouw. Zij heeft gezegd: 'Waarom moet je altijd ergens anders heen om te werken?' Je kunt alles toch beter bij de hand hebben. Alles is nu hier: mijn werken, mijn atelier. Ik zit hier en zij zit daar.»

KATHY «We doen alles samen. Ik kleur zijn tekeningen in.»

HUMO Je kocht je eerste huis toen je 26 was, las ik in het nieuwe boek van Michaël Van Droogenbroeck, 'Investeren in de tweede helft van je leven'.

KAMAGURKA «Ja, met de hulp van mijn ouders. Er huist nu eenmaal een West-Vlaming in mij. Ik vond het ook leuk om uit te zoeken: 'Een lening, hoe werkt dat?' Daarna heb ik nog een huis gekocht, omdat ik een atelier nodig had. Dat ik iets kocht, was wel altijd het gevolg van één of andere nood. Mijn appartementje aan zee heb ik gekocht omdat ik de horizon wilde zien.»

HUMO In 2000 ben je aandelen beginnen te kopen. Had dat ook te maken met je ingelepelde hang naar zelfbehoud?

KAMAGURKA «Misschien, maar ik wilde vooral weten wat dat was, een aandeel. Het was ook het begin van de computer en ik vond het boeiend om daarmee in de weer te zijn. Dus zat ik voor mijn scherm en kocht ik 's maandags aandelen die ik 's vrijdags verkocht met winst.»

HUMO Je hebt gevoel voor waar de winst te halen valt.

KAMAGURKA «Dat is niet zo moeilijk. Toen de man van de bank me jaren geleden vertelde dat iemand een programma ging maken waarin ze mensen zouden filmen die 24 uur per dag in een huis zitten, dacht ik meteen: daar moet ik aandelen van kopen, want iedereen wil dat zien.»

HUMO Heb je bitcoins?

KAMAGURKA «Nee, dat vertrouw ik niet. Ik snap het principe ook niet. Het schijnt dat er ergens in de wereld machines staan die zoveel energie verbruiken als tien kerncentrales om bitcoins te delven, of zoiets. Op die manier kun je mensen alles wijsmaken. Dan kun je ook zeggen: 'We gaan deze lucht verpakken en het is goed die pakjes lucht nu te kopen, want ooit zullen rijke astmapatiënten daar veel geld voor willen geven.' Nee, ik beleg nu in eigen werk. Dat is de beste investering.»

HUMO Om te zorgen dat je werk iets waard blijft, moet je blijven evolueren, vind je. 'Ooit heb ik mij door een nietsvermoedende presentator laten aankondigen terwijl ik in de coulissen, zichtbaar voor het publiek, een kunstfluit stond af te trekken. Als ik dat nu zou doen, zou het publiek de schouders ophalen.'

KAMAGURKA «Het is al een tijd geleden dat ik dat heb gezegd. Ik denk dat het nu misschien wél het moment is om dat opnieuw te doen, want we zijn weer terechtgekomen in een tijd van 'dit mag je niet zeggen' en 'dat mag je niet doen'. Precies hetzelfde gezeik als vroeger. Toen ik het bericht las van die gast die hoopte dat mijn kinderen me ooit opgeknoopt zouden vinden, ben ik eens naar zijn account gaan kijken. Hij bleek white supremacy als gedachtegoed aan te hangen. Dus ingehaald door de tijd ben ik nog zeker niet.»

HUMO Je hebt het vaak over 'tijd'. Ik moet nu denken aan de cartoon met de tekst: 'Waarom gaat de tijd voorbij? Omdat die niet belangrijk is.'

KAMAGURKA «Haha. Dat is weer zo'n zinnetje dat recht naar de essentie gaat. Eigenlijk is dat alles wat er is: tijd en ruimte.»

HUMO Wat betekent 'tijd' voor jou?

KAMAGURKA «Al-tíjd. En de ruimte is: hier. 'Altijd hier', dat is het bestaan. En plotseling merk je dan dat er dertig jaar voorbij zijn gegaan. Je kinderen zijn groot, je moeder is gestorven.

»De tijd is er vaak niet voor mij. Maar hij is er altijd. Dus terwijl hij er altijd is, is hij er ook nooit. Ik heb natuurlijk wel een uurwerk, maar dat is om te zien hoelang we al bezig zijn. Eén uur, tijd om te stoppen, Stefanie! Heb je nog een vraag?»

HUMO Denk je na over je eindigheid?

KAMAGURKA «Ja, maar daar ben ik al mee bezig van toen ik heel klein was. Het bestaan is, zoals ik net zei: altijd hier. De dood is waarschijnlijk het tegenovergestelde: nooit ergens. Je bent nooit ergens als je dood bent, maar nu ben ik nog altijd hier.»

Kamagurka, 'Voorbij de grenzen van de ernst', De Harmonie Beeld
Kamagurka, 'Voorbij de grenzen van de ernst', De Harmonie
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234