Schild en Vrienden-oprichter Dries Van Langenhove op een partijcongres van Vlaams Belang. Beeld BAS BOGAERTS
Schild en Vrienden-oprichter Dries Van Langenhove op een partijcongres van Vlaams Belang.Beeld BAS BOGAERTS

Schild & Vrienden

Dit zijn de negen Schild & Vrienden-leden van wie het parket vervolging vraagt wegens racisme

Het parket wil negen leden van de extreemrechtse jongerenvereniging Schild & Vrienden vervolgen voor racisme, zo maakte De Morgen gisteren bekend. Sommigen worden ook beschuldigd van inbreuken op de negationismewet, en één iemand voor een inbreuk op de wapenwet. Wie zijn ze en hoe reageren ze op de beschuldigingen? 

Het gerechtelijk onderzoek naar Schild & Vrienden ging van start na een uitzending van het VRT-programma Pano op 5 september 2018. Uit die reportage bleek dat de door Dries Van Langenhove in 2017 opgerichte jongerenvereniging twee gezichten had. Naar buiten gedroeg ze zich naar eigen zeggen als fatsoenlijk rechts, conservatief en Vlaams-nationalistisch. In besloten groepen op het sociale medium Facebook en het communicatieplatform Discord, enkel toegankelijk voor een beperkt aantal leden van Schild & Vrienden, werden echter duizenden berichten gepost die vaak van racistische, antisemitische, seksistische en gewelddadige aard waren. Geconfronteerd met een aantal van die berichten door de makers van Pano ontkende Van Langenhove dat ze door hem of andere leden gepost waren.

Het parket van Oost-Vlaanderen startte naar aanleiding van de uitzending een onderzoek. Dat resulteerde nu in de vraag om vervolging van negen mannen die actief waren in de besloten groepen van Schild & Vrienden. Allen worden ze beschuldigd van inbreuken op de antiracismewet. Sommigen worden ook van andere inbreuken beschuldigd. Het is de raadkamer die later dit jaar zal moeten beslissen of onderstaande negen naar de rechtbank verwezen worden. 

1. Kamerlid Dries Van Langenhove

De enige naam die tot nu bekend was, is die van Dries Van Langenhove. Dat men hem wil vervolgen, weten we sinds het het parket-generaal op 21 januari van dit jaar vroeg om zijn parlementaire onschendbaarheid op te heffen. Iets wat een formaliteit lijkt, aangezien het Kamerlid dat in 2019 als onafhankelijke op een Vlaams Belang-lijst verkozen raakte daar geen bezwaar tegen maakt. Het parket beschuldigt hem van verschillende misdrijven, als dader of mededader. In de eindvordering van het parket staat: het aanzetten tot discriminatie, haat en geweld; denkbeelden verspreiden die gegrond zijn op rassensuperioriteit of rassenhaat; behoren of medewerking verlenen aan een groep die discriminatie of segregatie verkondigt; en het te koop stellen van een verboden wapen. Wat dat laatste betreft gaat het om het verkopen van pepperspray, wat in ons land illegaal is.

Zwaarwegender lijken echter de andere beschuldigingen. Van Langenhove beweerde steevast dat de ophefmakende berichten die in Pano getoond werden niet door hem en zijn vereniging gepost waren. Een computerexpert die door de speurders werd ingeschakeld, toonde echter aan dat enkele profielen die de berichten plaatsten en de groepen beheerden te linken zijn aan de computer van Van Langenhove. In één geval postte een van die profielen ook screenshots uit een interview dat Van Langenhove via chat gegeven had maar dat op dat moment nog niet gepubliceerd was. In andere gevallen postten die profielen screenshots op Discord van privéberichten van het officiële Twitter- en Facebook-account van Van Langenhove. Conclusie van de expert en het parket: enkel Van Langenhove kan die berichten geplaatst hebben. 

Tijdens zijn eerste ondervragingen beweerde Van Langenhove nochtans niet op Discord actief geweest te zijn.

De onderzoekers achterhaalden ook dat Van Langenhove soms memes – collages met een humoristisch bedoelde ondertoon – bestelde, onder meer bij medebeschuldigde W.D. Bijvoorbeeld: een meme met als tekst ‘Handjes kappen, diamanten rapen, de Congo is van ons’. Dat ondermijnt een eerdere verdediging tijdens een verhoor van Van Langenhove: dat de memes die in Pano te zien waren niet alleen niet door Schild & Vrienden gepost zijn, maar ook niet door hen gemaakt zijn, en dat men – als ze dan toch strafbaar zijn – dan maar de oorspronkelijke makers moet vervolgen. Als Van Langenhove vervolgens geconfronteerd wordt met de opdracht aan W.D., zegt hij: “Ik herinner me dat niet. De Dries in de conversatie die jullie me tonen, ben ik niet.”

Opvallend: volgens de onderzoekers gebruikte Van Langenhove op Facebook ook een Afrikaanse alias, Jean-Paul Mbongo. Onder die naam postte hij voornamelijk seksistische opmerkingen. Als het account daarom geschorst wordt door Facebook, schrijft Van Langenhove aan zijn medeleden: “Wanneer stopt dit racisme? Weeral verbannen voor 30 dagen. Ik ga een hele negerfamilie moeten aanmaken, denk ik.”

In zijn eerste verhoren blijft Van Langenhove op de lijn van de Pano-reportage: hij zegt van niets te weten. Hij beweert geen pepperspray in zijn bezit te hebben gehad, niet aangezet te hebben tot haat en geweld. Verder verklaart hij dat de Pano-reportage voor hem grote gevolgen heeft gehad: vrienden en familie hebben hem laten vallen, hij heeft Kerstmis alleen moeten vieren, en noemt zich het slachtoffer van “staatsterreur”. Ook klaagt hij dat zijn in beslag genomen computer beschadigd is teruggegeven: er zitten krassen op. Tijdens een later verhoor geeft hij wel enkele dingen toe, zoals het feit dat Schild & Vrienden toch actief was op Discord en het occasioneel gebruik van het account ‘Jean-Paul Mbongo’. Hij voegt daar wel aan toe dat de berichten van ‘Mbongo’ die in het gerechtelijk dossier zitten door anderen gepost zijn.

Een meeting van Schild & Vrienden. Beeld RV
Een meeting van Schild & Vrienden.Beeld RV

Tegenover onze redactie zegt Van Langenhove: “Ik ga uiteraard niet in op de inhoud van het dossier, en ook niet op individuele elementen uit het dossier of die Pano-reportage. Maar ik heb altijd gezegd dat de aantijgingen in de reportage en het beeld dat daarin van mij geschetst werd, volkomen fout en vals zijn. Ik heb nooit aangezet tot geweld of discriminatie, en ik ben ook geen racist. En als ik een eerlijke kans krijg om mijzelf te verdedigen in de rechtbank, zal ik dat ook aantonen. Er is natuurlijk een reden waarom er negen mensen door het parket geviseerd worden. Ze doen dat net om de indruk te wekken dat het hier zou gaan om een soort criminele bende. Daarom sleuren ze er een heleboel doodbrave mensen bij die helemaal niks verkeerd hebben gedaan.”

Als Dries Van Langenhove zich daadwerkelijk moet verantwoorden voor de rechtbank en daar veroordeeld wordt, bestaat de kans dat hij ook zijn zogenaamde ‘burgerlijke en politieke rechten’ verliest. Dat betekent evenwel niet dat hij meteen ook zijn mandaat als Kamerlid moet teruggeven. Onder rechtsgeleerden is er discussie over het belang van die politieke rechten wanneer iemand al verkozen is.

In ieder geval zal het in dat geval aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers – zijn collega’s in het parlement dus – toekomen om te oordelen of Van Langenhove aan kan blijven als Volksvertegenwoordiger.

Al zit er een adder onder het gras. “De Kamer zou zich moeten gedragen als een onafhankelijke en onpartijdige rechter. Dit is natuurlijk onmogelijk voor een parlementaire assemblee”, zegt grondwetspecialist Hendrik Vuye. Als Van Langenhove vervolgd en veroordeeld zou worden, en de Kamer sluit hem daarna uit, dan kan Van Langenhove naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens trekken. Vuye: “De kans dat hij daar gelijk krijgt is groot, maar dat zal vele jaren na de feiten zijn en normaal nog enkel resulteren in een schadevergoeding.”

2. Parlementsmedewerker B.S.

Het parket vraagt ook voor B.S. de doorverwijzing naar de rechtbank. Deze twintiger werkt als assistent voor de europarlementsfractie van het Vlaams Belang. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Gent, waar hij ook lid was van de rechts-nationalistische studentenclub KVHV. In 2015 schrijft hij op de site van die vereniging een opmerkelijk artikel onder de titel ‘Geef ons wapens!’, waarin hij niet enkel pleit voor een migratiestop (om zo “een influx van potentiële terroristen” te vermijden) maar ook voor een herziening van het wapenverbod, omdat enkel de “bad guys” wapens zouden hebben.

In de jaren 2016-2017 schreef B.S. voor de rechts-extreme website Sceptr, eind 2016 opgericht als tegengewicht voor de traditionele Vlaamse media die volgens de hoofdredactie “te links” zijn.

In die periode schrijft B.S. over een brede waaier van onderwerpen: over het hoofddoekenverbod, maar ook over islamitische terreurgroepen en de burgeroorlog in Syrië. Af en toe passeert een frivoler onderwerp, zoals het gerucht over een affaire van de Britse politicus Nigel Farage met een Française.

In de besloten groepen van Schild & Vrienden valt B.S. op door zijn vrouwonvriendelijke posts. Zo schrijft hij over zijn afkeer voor “ranzige dikke wijven”: “Wij eisen immers als samenleving niet veel van vrouwen: een goede moeder zijn en zichzelf verzorgen, er goed uitzien.”

Opvallend is ook een litteken in het aangezicht dat B.S. volgens twee door ons gecontacteerde bronnen overgehouden heeft aan een zogenaamd mensuurgevecht. Daarbij schermen twee tegenstanders met een degen en proberen ze elkaar in het gezicht te treffen. Traditioneel geldt een mensuurlitteken in sommige extreemrechtse kringen als een ereteken en een symbool van mannelijkheid.

Het parket vraagt in S.’ geval de vervolging voor inbreuken op de antiracismewet en de wet op negationisme. Intussen maakte B.S. carrière binnen het Vlaams Belang. Hij is al een tijdje europarlementsmedewerker voor de partij. Hij schrijf ook geregeld voor het VB-ledenblad.

3. VB-militant G.C.

Net als B.S. schrijft G.C. weleens voor het ledenblad van het Vlaams Belang. In het aprilnummer van 2020 schreef hij er een reportage over zijn reis op 10 maart met VB-europarlementslid Tom Vandendriessche en Dries Van Langenhove naar de Grieks-Turkse grens, in wat hij zelf omschrijft als een ‘fact-finding mission’ in opdracht van het Vlaams Belang. Op dat moment was er een toestroom van vluchtelingen aan die grens. In het artikel schrijft G.C. dat het “hier niet om vluchtelingen, maar om illegalen uit Somalië, Pakistan, Afghanistan enzoverder ging die Erdogan als chantagemiddel gebruikte om nog meer Europees belastinggeld los te weken.” 

G.C. riskeert als lid van de besloten groepen van Schild & Vrienden vervolging voor inbreuken op de antiracismewet. Er is in zijn geval sprake van het aanzetten tot haat, geweld en discriminatie op basis van nationaliteit, ras, huidskleur en afkomst, en het lidmaatschap van een groep die herhaaldelijk discriminatie en segregatie verkondigde.

VRT-journalist Tim Verheyden confronteert Dries Van Langenhove met racistische memes uit besloten internetgroepen, in de bewuste 'Pano'-uitzending.  Beeld VRT
VRT-journalist Tim Verheyden confronteert Dries Van Langenhove met racistische memes uit besloten internetgroepen, in de bewuste 'Pano'-uitzending.Beeld VRT

4. Voorzitter lokale VB-afdeling J.V.

Ook J.V. is vandaag actief bij het Vlaams Belang. Hij schopte het tot voorzitter van de VB-afdeling van een Oost-Vlaamse stad. In de eindvordering van het parket wordt J.V. beschuldigd van onder meer het ‘verspreiden van denkbeelden die zijn gegrond op rassensuperioriteit of rassenhaat’ en het aanzetten tot haat, geweld en discriminatie. 

Na de Pano-reportage raakte bekend dat hij na ‘een goed gesprek’ op de Vlaams Belang-lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2018 mocht blijven staan. Van op de tiende plaats werd hij niet verkozen. Hij behaalde 270 voorkeurstemmen.

5. Lokaal VB-bestuurslid Y.D.

Ook de twintiger Y.D. is betrokken bij de werking van een Oost-Vlaamse afdeling van het Vlaams Belang, als bestuurslid. Hij riskeert volgens de eindvordering van het parket vervolging voor racisme, maar ook voor negationisme, onder meer voor het posten van een meme waarin staat dat de wereld een nieuwe holocaust nodig heeft. Op zijn Twitter-account omschrijft hij zich als een ‘Vlaming in hart en nieren’. Opvallend: op dat account retweet hij een interview met VB-voorzitter Tom Van Grieken in De Zondag, met als titel ‘Er is geen plek voor neonazi’s in mijn partij’. Daarnaast retweet hij vooral posts van Dries Van Langenhove.

Op 3 maart 2019 duikt hij op als lid van een zogenaamde losse groep op Aalst carnaval. De naam van de groep: ‘Wa Schiltj’er é Vrindjes’.

6. Wapenliefhebber K.S.

Dertiger K.S. is lid van het Vlaams Belang in een Oost-Vlaamse gemeente. Hij kwam in beeld in de Pano-reportage: op een foto poseert hij liggend op een leeuwenvlag met meerdere wapens. De boodschap boven de foto: ‘Totally ready’ (‘Helemaal klaar’). Het is een antwoord in een discussie over de ‘dag van geweld’ die er volgens Van Langenhove zit aan te komen.

Volgens K.S. is dit door de VRT uit de context getrokken. Het ging om een totaal hypothetische discussie, verklaart hij tijdens een verhoor. We weten niet wat er in de moskeeën gezegd wordt, zegt hij aan de ondervragers. Stel dat daar een aanval afgesproken wordt, dan moeten we klaar zijn voor “wettige zelfverdediging”, aldus K.S.

Volgens het onderzoek door het parket heeft K.S., die in de zomer van 2020 aan minstens twee wapentrainingen in het buitenland deelnam, vergunningen voor de wapens waarmee hij poseerde. Hij zal daar dus niet voor vervolgd worden. Ook niet voor het bezit van andere wapens die bij een huiszoeking bij hem zijn aangetroffen, zoals meerdere messen en een halfautomatisch geweer. Wel wordt ook hij beschuldigd van inbreuken op de racismewetgeving: onder meer voor het verspreiden van denkbeelden die gegrond zijn op rassenhaat.

Hij kwam bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 op voor het Vlaams Belang in zijn gemeente. Op de vraag of S.’ lidmaatschap van de besloten groepen van Schild & Vrienden geen probleem vormde, antwoordde de lijsttrekster toen: “De heksenjacht op jonge, rechtse Vlamingen mag nu wel stoppen.” K.S. raakte niet verkozen.

Tijdens een verhoor klaagt K.S. over de gevolgen van de Pano-reportage voor zijn professioneel leven. Hij beweert dat een vakbond zijn ontslag eiste, maar dat hij er zich op het nippertje ‘uit heeft kunnen praten’.

7. Student en animator A.D.

De jonge twintiger A.D. dreigt vervolgd te worden voor negationisme en racisme. Hij studeert aan de Universiteit Gent en was niet enkel actief in de besloten groepen van Schild & Vrienden, maar ook in nog steeds openbare Facebook-groepen zoals ‘De Fiere Vlaamse Meme’. In zijn vrije tijd is hij animator bij de speelpleinwerking in zijn thuisgemeente. 

Toen Pano bekendmaakte dat Schild & Vrienden racistische memes postte, suggereerde hij aan Van Langenhove: “Ik zou een officieel statement maken dat die memes niet van ons zijn. En toon via een filmpje of zo hoe gemakkelijk het is om zulke memes te vinden.” Op 19 september 2018, twee weken na de Pano-uitzending, plaatst Van Langenhove zo’n filmpje op YouTube, dat overgenomen werd door Sceptr.

8. Student L.S.

L.S. is een goede vriend van A.D. en studeert ook nog. Het parket beschuldigt hem van lidmaatschap van een groep die herhaaldelijk discriminatie en segregatie verkondigde. In een eerste ondervraging beriep hij zich op zijn zwijgrecht. In een later verhoor sprak hij wel, op aanraden van zijn moeder, die bij de politie werkt. L.S. beweert in dat verhoor dat hij zijn medeleden er vaak op attent had gemaakt dat sommige berichten overdreven waren. Verder beweert hij dat hij zich gezien zijn jonge leeftijd – hij is momenteel 22 – “heeft laten beïnvloeden”.

9. Ondernemer W.D.

Gentenaar W.D. is de man achter de meme-site MVGA, wat staat voor ‘Make Vlaenderen Great Again’. MVGA heeft een webshop, waarin onder meer een pet verkocht wordt die gebaseerd is op de Make America Great Again-petten die deel uitmaakten van de verkiezingscampagne van Donald Trump in 2016. Daarnaast heeft MVGA ook de afbeelding van een leeuw in zijn logo. Die afbeelding is gebaseerd is op de leeuw van The Lion Guard, een groep Trump-aanhangers.

Naast petten zijn er ook stickers met teksten als ‘Links gespuis, ga naar huis’ en ‘Wees trots blank te zijn’ te koop in de webshop. Via MVGA was W.D. betrokken bij twee ‘Pukkelpop-incidenten’. Toen in 2018 beelden opdoken waarop enkele blanke jongeren zwarte Pukkelpop-bezoekers het lied ‘Handjes kappen, de Congo is van ons’ toezongen, publiceerde MVGA via sociale media de volledige tekst van dat racistisch lied. Een jaar later verspreidde MVGA beelden van Anuna De Wever die werd uitgefloten op Pukkelpop. De klimaatactiviste en enkele van haar medestanders werden kort daarna lastiggevallen op de camping van het festival.

W.D. zat in 2017 in het bestuur van Jong N-VA UGent. Vandaag is hij geen lid van die partij. In 2019 richtte hij het bedrijf RedPill op. Die naam verwijst naar een term uit de film The Matrix die zeer populair is in rechts-extreme kringen: wie de ‘rode pil’ neemt ziet hoe de wereld ‘echt in elkaar zit’. Tot de activiteiten van dat bedrijf behoren onder meer: het verkopen van kleding, programmeren, en het schrijven van reclameteksten. W.D. postte meer dan 1.600 berichten in de besloten groepen. Het parket wil hem vervolgen voor inbreuken op de antiracismewet.

Vermoeden van onschuld

Dit artikel is een productie van De Morgen die we ook aan Humolezers aanbieden. De Morgen kon via meerdere bronnen het onderzoek naar Schild & Vrienden en de eindvordering van het parket reconstrueren. Gezien het grote maatschappelijke belang (onder meer beschuldigingen van racisme en het aanzetten tot haat) en de betrokkenheid van een Kamerlid en enkele lokale bestuursleden van een politieke partij besloot De Morgen tot publicatie van deze reconstructie. Het parket vraagt de doorverwijzing naar een rechtbank van negen leden van Schild & Vrienden. Als die doorverwijzing er zou komen, blijven de negen verdachten het vermoeden van onschuld genieten tot een eventuele veroordeling door die rechtbank. Het is ook daarom dat De Morgen hun namen niet vermeldt. Enkel voor Kamerlid Dries Van Langenhove werd een uitzondering gemaakt, omdat het een publiek figuur betreft en omdat het parket-generaal eerder om de opheffing van zijn parlementaire onschendbaarheid vroeg in dit dossier, waardoor zijn betrokkenheid sowieso al bekend was.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234