null Beeld

Docu: De uil van Athena - F. Deneyer

Luc Vrydaghs is de man die prachtdocumentaires als ‘Madagascar’ en ‘Gas Station’ op zijn cv heeft staan: meer informatie zou een goede verstaander niet nodig moeten hebben om te weten dat-ie volgende week donderdag op Canvas naar ‘De uil van Athena’ moet kijken, waarin Vrydaghs’ jongste film ‘F. Deneyer’ (over een bejaarde begrafenisondernemer uit de Marollen) zal worden vertoond. Maar alla, omdat u aandringt:

Luc Vrydaghs «Op een mooie dag een jaar of twee geleden reed ik op de E19 richting Brussel achter een blinkende oude corbillard, zo eentje met vier van die ‘lampionnekes’ op het dak, en met een heldere achterruit waardoor je goed de kist kon zien liggen.

»Mijn gedachten zijn dan als vanzelf beginnen afdwalen naar de dood, en naar het begrafeniswezen, en zo is de idee beginnen te rijpen om een film te maken over een begrafenisondernemer.

»F. Deneyer - Francis voluit - heb ik pas gevonden nadat ik eerder al bij vijfentwintig andere begrafenisondernemers was langsgeweest, van West-Vlaanderen tot Limburg. Heel vriendelijke mensen allemaal, maar bij Deneyer wist ik metéén dat hij de geknipte figuur was.

»Niet alleen was hij met zijn zevenenzeventig jaar de oudste en dus de meest ervarene van de hoop; hij werkte ook al van oudsher met veel verschillende culturen en nationaliteiten, een onderwerp waar hij overigens lyrisch over kan vertellen.

»De zigeuners bijvoorbeeld: Deneyer kan er níét over uit dat die een gloednieuw Armani-kostuum en slangenlederen schoenen kopen voor een overledene – ‘Dat gaat allemaal mee de grond in!’ En over de Grieken wist hij te vertellen dat die de gewoonte hebben om naast het graf enkele beenderen te steken in een niet al te stevig getimmerd kotje: zo kan de overledene toch nog de benen nemen in geval van een verrijzenis.

»Afijn, dat wás in ieder geval nog de gewoonte in de jaren zeventig, toen Deneyer nog mensen ging begraven in hun land van herkomst – met zijn corbillard reed hij in die dagen half Europa rond.

»Nu, in wezen is Deneyer een heel lieve en zachtmoedige mens – hij staat overigens bekend als één van de goedkoopste begrafenisondernemers van Brussel - maar zijn klanten bejegent hij gewoonlijk op een nogal stugge, soms zelfs ronduit grove manier. Hij heeft ook een heel typische humor – ‘t is de toon waarop hij iets zegt die een opmerking vaak grappig maakt.

»Allez, in de film zie je hem een keer foeteren wanneer er een stokoude pastoor op zijn tafel ligt: ‘Die mens zijn bekken staat scheef, en hij is al gans stijf! Tedju tedju tedju, ik ga er nog m’n werk mee hebben om den deze te kisten.’ (lacht)

»Hij gaat respectvol om met de doden hoor, en zeker ook met heel veel stielkunde, maar als je er in je leven al zo veel onder handen hebt genomen, dan is een lijk niet veel meer dan een homp stijve materie.»

HUMO In je film beklaagt Deneyer er zich over dat de dood niet meer gevierd wordt zoals in zijn kindertijd: ‘Vroeger hadden we een tweede lijkwagen nodig om al de bloemen in kwijt te kunnen. Nu is er niks meer: ze rijden je van het gasthuis naar het kerkhof, ze zwieren je in een put en ’t is ermee gedaan.’

Vrydaghs «Tja, de man zit al meer dan zestig jaar in het vak, natuurlijk - hij heeft de tijden enorm zien veranderen. Toen hij als kleine jongen zijn vader assisteerde, werd een lijk vaak pas afgehaald nadat het enige dagen thuis opgebaard had gelegen: het was gebruikelijk dat je thuis een soortement kapel inrichtte, met paarse doeken en zo, zodat men de overledene in huiselijke kring kon komen groeten. Dat zie je tegenwoordig nergens meer.

»Maar ook al klaagt Deneyer weleens over zijn beroep, hij wil het blijven doen tot hij erbij neervalt. Zijn doodskist staat alleszins al klaar: zestien jaar geleden is hij er een mooie eiken gaan kopen bij een collega, en die staat sindsdien gewoon in zijn showroom tussen de andere kisten. ‘Ik zal zeker een schoon plekske krijgen naast God de Vader,’ vertelt hij als hij het over zijn eigen dood heeft, ‘Want ik heb Hem al veel klanten bezorgd.’»

HUMO Twee jaar lang heb je aan ‘F. Deneyer’ gewerkt: het kan niet anders of je hebt in die periode wel eens over je eigen sterfelijkheid nagedacht.

Vrydaghs «Vrij vaak, ja. En ik weet twee dingen zeker: ten eerste dat ik als niet-gelovige geen kerkelijke dienst wil, en ten tweede dat ik het liefst van al in mijn eigen hof zou worden begraven. Maar dat zal wel niet mogen, zeker? Enfin, tegen die tijd misschien wel – we zullen maar hopen dat het nog heel lang zal duren.»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234