null Beeld

Docu: Elsie De Brauw - Like it here?

‘Dag Alain, ik trek mijn stoute schoenen aan en vraag: zouden wij niet een keer iets kunnen maken? Dat lijkt me een goed idee. Dag, Elsie de Brauw.’

Zo begon de samenwerking tussen Alain Platel (van Les ­Ballets C de la B) en actrice Elsie de Brauw, die in de lente van dit jaar uitmondde in de dansvoorstelling ‘tauberbach’. Op honderd dagen van de première knipte filmmaakster Carine Bijlsma haar camera aan om het creatieproces te filmen, het resultaat is vanavond te zien in ‘Het uur van de wolf’.

Carine Bijlsma «Ik ken Elsie via mijn zus, actrice Katja Herbers. Op een dag vertelde Elsie me dat ze iets ging doen dat ze nog nooit eerder had gedaan: als enige actrice in een Alain Platel-voorstelling met alleen maar dansers spelen. Mij leek dat een mooi uitgangspunt voor een film: een actrice als Elsie, met zo’n enorme staat van dienst, die zichzelf gewillig in het diepe gooit.»

HUMO Ik sta er altijd van versteld dat artiesten een camera toelaten tijdens zo’n proces. In jouw film zijn we getuige van Elsies onzekere momenten, omdat ze in die dansvoorstelling uit haar comfortzone moet treden.

Bijlsma «Je zou denken dat ze haar acteerervaring kon gebruiken in ‘tauberbach’, maar dat was niet zo: ze moest bijna opnieuw het wiel uitvinden, alles wat ze kende loslaten om tot iets totaal nieuws te komen. Acteurs hebben altijd een houvast: ze hebben een tekst en weten hoe hun personage eruit hoort te zien. Dansers hebben dat niet: ze zijn onbevangen, een beetje zoals kinderen. Ze improviseren erop los, laten imperfectie toe. Keer op keer proberen ze iets uit, om na de honderdste keer van Alain te horen: ‘Mja, dat laatste was misschien wel iets.’ Het is net die onbevangenheid waar Elsie als actrice naar op zoek wilde gaan. Dat leverde een gevecht met zichzelf op en daar komt natuurlijk onzekerheid bij kijken.»

HUMO Aan de basis van de voorstelling lagen een muziekopname van een dovenkoor dat Bach zingt, en de documentaire ‘Estamira’, over een schizofrene Braziliaanse die bewust op een vuilnisbelt gaat leven.

Bijlsma «Die doven die Bach zingen – of hoe zij denken dat Bach hoort te klinken – is geen easy listening, maar net daarom past die muziek ook bij Alains stijl, die vaak de imperfectie opzoekt. En Estamira is een heel fiere vrouw. Dat werd het vertrekpunt van de voorstelling: waardig overeind blijven in onwaardige omstandigheden. Daarmee ging de ploeg aan het improviseren. Alain plant de volgende repetitiedag altijd op basis van de vorige. Niemand weet precies waar het proces heen leidt. Ik had geen draaiboek, wist totaal niet met wat voor scènes ik zou eindigen. In die zin was het ook voor mij loslaten.»

HUMO In de film zegt Elsie: ‘Voortaan deel ik mijn leven op in ‘vóór ‘tauberbach’’ en ‘na ‘tauberbach’’.’ Zo intens vond ze de ervaring. Geldt dat ook voor jou als regisseur van deze film?

Bijlsma «Ja, omdat het ook voor mij een sprong in het diepe was: voor het eerst draaide ik een film in mijn eentje. Dat ik nu weet dat ik dat kán, heeft me een enorme vrijheid gegeven. Nu zit ik bijvoorbeeld in New York voor een interview met de beroemde cellist Yo-Yo Ma. Vroeger had ik daarvoor mensen meegenomen, maar nu niet meer.»

HUMO ‘tauberbach’ is geselecteerd voor het Theaterfestival, dus ze spelen de voorstelling binnenkort weer in Amsterdam. Ga jij kijken?

Bijlsma «Ja. Zo’n voorstelling blijft leven, zich altijd maar verfijnen, dus ik kijk ernaar uit om ze nog een keer te zien. Ook al heb ik ze tijdens de montage al zo’n 600 keer gezien. Op een gegeven moment zegt ­Elsie in de voorstelling: ‘My head is working so hard. Anyone who wants to kill me, may kill me now.’ Daar kon ik me tijdens de montage af en toe ook iets bij voorstellen (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234