null Beeld

Docu: First to Fall

In Den Haag vindt op dit eigenste moment het Movies That Matter Festival plaats, een internationaal film- en debatgebeuren over recht en vrede. Tijdens het festival, van 24 tot en met 27 maart, zendt de VARA vier documentaires uit rond diezelfde eeuwig actuele thema’s. Vanavond is dat ‘First to Fall’, over twee Canadese studenten van Libische afkomst die in 2011 besluiten om in hun geboorteland tegen de milities van Kadhafi te gaan strijden. Zelden of nooit heeft een documentaire zo scherp getoond wat het écht betekent om voor het eerst in je leven een geweer vast te nemen en op de vijand te schieten, en zelden of nooit heeft een documentaire zo scherp getoond hoe hemeltergend sáái een oorlog bij momenten kan zijn.

Noud Jansen

Rachel Beth Anderson (maker) «De meeste mensen gaan ervan uit dat een oorlog betekent: dag en nacht wapengekletter. Dat was absoluut niet het geval in Libië: ’t was eb en vloed, in die zin dat er soms wel degelijk werd geschoten, maar dat er ook veel vrije tijd was, waarin er werd gekaart, of Facebook werd gecheckt. Voor mij was dat heel verrassend, maar dit was dan ook de eerste oorlog die ik ooit heb meegemaakt.»

- Hoe ben je hier ingerold?

Anderson «Ik woonde en werkte in Caïro toen in 2011 de revolutie in Egypte uitbrak: ik was buitenlandse correspondent voor PBS Frontline. Niet lang na Egypte was Libië aan de beurt, en toen ik van mijn opdrachtgever het groene licht kreeg om ook die revolutie te coveren, ben ik samen met twee andere journalisten in een taxi gestapt en de grens over gereden. Ik merkte al meteen dat de sfeer in Libië veel opgewondener was dan in Egypte: vier decennia lang was het land praktisch afgesneden geweest van de rest van de wereld, en je voelde dat de mensen ongelooflijk blij waren om eindelijk hun mond open te kunnen doen. Mijn opdracht duurde maar een week, maar ik wilde absoluut langer blijven om de rest van dit verhaal te kunnen vertellen. Ik ben dan een twaalftal jonge revolutionairen beginnen te volgen, waaronder de 21-jarige Tarek, een heel vriendelijke, charmante jongen, die je nooit met een geweer in zijn handen zou verwachten. Hij intrigeerde me, omdat hij zijn universitaire studie in Canada had opgegeven om hier aan het front mee te vechten, en zijn Libische vrienden en familie te beschermen. Toen ik vervolgens de 26-jarige Hamid ontmoette, Tareks studievriend uit Toronto, wist ik dat ik een film over die twee wilde maken: met deze jongens als hoofdpersonages zou ik ook een publiek buiten Libië kunnen bereiken. Temeer omdat die gasten zo bleu waren als maar kon: tot aan hun reis naar Libië hadden ze nog nooit een geweer in hun handen gehad, en hun ervaring met oorlog was beperkt gebleven tot het spelen van ‘Call of Duty’. Aanvankelijk was het ook helemaal niet hun bedoeling om de wapens op te nemen: ze wilden gewoon naar Libië gaan om te kijken hoe ze konden helpen – desnoods wilden ze wat artikels voor een lokaal krantje schrijven. Maar toen de revolutie na een tijdje in een echte oorlog veranderde, zagen ze in dat ze maar op één manier een echte bijdrage konden leveren: door mee ten strijde te trekken tegen het leger van Kadhafi.»

- Een inzicht dat hen voorgoed zou veranderen.

Anderson «Ja, zowel mentaal als fysiek: na een tijdje begonnen ze er anders uit te zien, en zelfs anders te stappen. Tijdens de oorlog vroeg ik hen weleens: ‘Voelen jullie je nu anders?’, maar daar wilde geen van beiden op antwoorden – ‘Als we daarover gaan nadenken, zullen we ons triest voelen, en kunnen we morgen niet meer ten strijde trekken’. Pas achteraf durfden ze toe te geven dat ze allebei een andere persoon waren geworden. En nu ik er zo over nadenk: dat geldt voor mij ook.»


Bekijk de trailer van 'First to Fall'

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234