null Beeld

Docu: Het universum van Panamarenko

‘Ik keek altijd naar boven, naar de lucht, dan moest ik al die mensen rondom mij niet zien.’ Dixit Panamarenko, kunstenaar, dromer, ‘naïeve ingenieur’ en – dik tegen zijn eigen goesting – intussen een monument binnen de Vlaamse kunstwereld.

Sinds vrijdag loopt er een overzichtstentoonstelling van ’s mans werk in het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen, waar u zich kan gaan vergapen aan vreemde zweeftuigen, wonderlijke machines en magische sculpturen. Zelf houdt Panamarenko de voeten al enkele jaren stevig op de grond, in het rustgevende groen van de Zwalmstreek.

Daar geniet de kunstenaar samen met zijn vrouw Eveline van een welverdiend pensioen. Annemie Tweepenninckx, bekend van Klara en nu van ‘Bar du matin’ op Radio 1, ging voor ‘Het universum van Panamarenko’ checken of dat rustige leventje hem beviel.

Annemie Tweepenninckx «Ik kom nu al veertien jaar met verschillende kunstenaars in contact, en Panamarenko is de eerste die ik op zijn 65ste op pensioen heb zien gaan. Nu is hij gewoon een man die zich op het platteland heeft teruggetrokken en daar helemaal niks probeert te doen. Daar heeft hij echt zijn levensdoel van gemaakt: hij maakt nog wel reizen met Eveline, maar verder droomt hij nergens meer van, en is hij gewoon content.»

HUMO Hij heeft de kunst dus niet meer nodig om gelukkig te zijn?

Tweepenninckx «Sterker nog: hij heeft me toevertrouwd dat hij eigenlijk al heel zijn leven op het platteland wilde gaan wonen en lekker nietsdoen. Maar hij wilde die stap nooit in zijn eentje zetten. Dat is het gekke bij Panamarenko: tot zijn 62ste is er nooit een vrouw in zijn leven geweest. Hij ging weleens langs bij de hoeren, maar daarbuiten was zijn moeder de enige vrouw in zijn leven. Al die tijd was er alleen maar plaats voor de kunst, tot hij op zijn 62ste Eveline leerde kennen en besefte dat zo’n relatie ook heel waardevol kon zijn. Vanaf toen heeft hij gaandeweg besloten om het kunstenaarsleven in te ruilen voor een rustiger bestaan op het platteland.

»Nu ja, rustig – het is daar een dierentuin, hoor (lacht). Hij houdt ezels en ganzen, en die maken ontzettend veel lawaai. Tijdens ons gesprek waren die beesten plots eieren aan het leggen, wat gepaard ging met een verschrikkelijk geluid (doet feilloos een gans na). Het is ook niet zo dat Panamarenko plots een rustig oud mannetje is geworden. Hij kan zich nog behoorlijk kwaad maken op de wereld. Vooral over de kunstwereld – en de managerscultuur die daar vandaag heerst – spreekt hij nog vol vuur.»

HUMO Is een grondige voorkennis van Panamarenko’s werk nodig om te kunnen volgen?

Tweepenninckx «Helemaal niet, het is een verhaal voor iedereen. En Panamarenko is ook een dankbare figuur om te interviewen.

»Daarnaast is het ook gewoon een interessant tijdsdocument. We hebben veel gebruikgemaakt van archiefmateriaal, waardoor je Panamarenko als kunstenaar echt ziet evolueren. Wat ik zelf frappant vond, was hoe hard je de VRT ook ziet veranderen. Veel van onze fragmenten komen uit programma’s als ‘Echo’, ‘IJsbreker’ of het behoorlijk hilarische ‘Kunstzaken’. In dat laatste had Panamarenko jaren geleden trouwens al een opmerkelijke glansrol.

»De generiek van dat programma is blijkbaar een jaar lang gewoon een foto geweest van Panamarenko met zijn moeder, die strak in de camera keken. De dag dat die generiek de ether inging, heeft de telefoon van – toen nog – de BRT roodgloeiend gestaan. Want dat vonden mensen echt niet kunnen, zo’n ‘lelijke vent en lelijke madam’ op de tv (lacht). Een jaar later, toen de mensen doorhadden dat dat wel die grote kunstenaar met zijn moeder was, vond iedereen ’m plots prachtig. Het kan verkeren!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234