Docu: Ik vergeet u nooit

Straks begint de maand der geschenken, maar eerst dienen we nog wat doden te gedenken. Zo kénnen we de maand november, en dus zendt Canvas 'Ik vergeet u nooit' uit, een film over een kerkhof en zijn bezoekers.

De maakster is Kat Steppe, die eerder al naam maakte met 'Merci en bedankt', over de teloorgang van volkscafés in de Westhoek. Een groot deel van de muziek én alle interviews zijn van Frank Vander Linden.

Kat Steppe «Het gaat om de oude begraafplaats van Menen aan de Zandputstraat. Dat kerkhof is in 1805 aangelegd en er liggen intussen zo'n veertigduizend mensen. Sinds 1974 worden er geen 'nieuwe' doden meer begraven, alleen nog overledenen die een familiegraf hebben - zoals mijn grootmoeder, die ooit naast mijn grootvader zal komen te liggen.

»Ze noemen dat een 'uitdovende begraafplaats', en vorig jaar zag ik bij negentig procent van de graven een houten bordje staan met de waarschuwing dat de nabestaanden de concessie moesten verlengen om te vermijden dat het graf geruimd zou worden.

»Ik vond dat droevig om te zien: veel van die concessiehouders zijn te oud om daar nog te komen, dus zo'n eenmalige verwittiging gaat erop uitdraaien dat grote stukken van dat kerkhof stilletjes worden 'opgekuist'.

»Er zijn plannen om er een parkkerkhof van te maken, en dan zullen veel van die gewone graven weg zijn, en alleen de chique grafmonumenten zullen overblijven. Men is al begonnen met het wegnemen van de kinderzerkjes uit de jaren vijftig, terwijl de overblijfselen van die kindjes daar nog in de grond zitten.»

HUMO Cafés die stilaan moeten sluiten, een kerkhof dat wegkwijnt: je bent de filmmaker van de aflopende zaken.

Steppe «Er is een verschil. Bij die cafés was er een tijdsverloop te zien; hier wil ik tonen wie er nog naar al die overledenen komt. Eén van hen is Jean-Pierre. Zijn moeder stierf na zeven dagen coma, en terwijl hij naast haar ziekbed zat, vond hij dat hij 'zijn tijd zat te verdoen'.

»Van die gedachte heeft hij later spijt gekregen, en nu verzamelt hij doodsprentjes van mensen die in een ongeval of op een tragische manier gestorven zijn, en soms bezoekt hij ook de nabestaanden. Ik weet niet of ze hem graag zien komen, maar ik weet wel dat hij ook nog graven verzorgt van mensen die hij niet eens kent. Zo probeert hij zich te verzoenen tegenover die moeder, denk ik.

»Mij viel in elk geval op hoe makkelijk je mensen kan aanspreken op een kerkhof. Bijna iedereen begint spontaan te vertellen over de geliefde die ze moeten missen. Nog opvallender: er zit maar één vrouw in de film, de rest zijn allemaal - oudere - mannen. En wat mij verraste is hoe makkelijk en openlijk die over hun emoties kunnen babbelen.

»Ik heb in deze film voor de kerkhofbezoekers gekozen, maar er is daar zovéél te zien! Al die verschillende mossen op die graven. De konijnen en de kraaien. De schrijffouten in de grafteksten. De komische combinaties van familienamen.Ik had daar zeven films kunnen draaien!»

HUMO De titel 'Ik vergeet u nooit' verwijst allicht naar de plakketjes met de obligate opschriften.

Steppe «De meeste plakketjes hebben standaardteksten, maar we hebben maar één graf gevonden met dat opschrift 'Ik vergeet u nooit'. Dat onvoorwaardelijke: dat trof me wel.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234