Docu: Man over woord

Onder de ietwat vergezochte titel ‘Man over woord’ gaat Pieter Embrechts op Canvas zes weken lang op zoek naar de schoonheid en de verborgen valkuilen van onze edele moerstaal.

Aan haarkloverij wordt niet gedaan, zo verzekert hij: geen opsommingen uit het Groene Boekje, geen met opgestoken vinger gedebiteerde vermaningen, en geen kruistocht tegen het verkavelingsvlaams.

Wat wordt het dan wel? En is het überhaupt mogelijk een taalprogramma te maken zonder pedant te worden? Het toeval wil dat wij zo-even de taalvaardige presentator zelf aan de lijn hadden.

Pieter Embrechts «Het ene item is al wat technischer dan het andere, maar pedant wordt het nergens, vind ik. Er wordt integendeel met veel verwondering en onbevangenheid naar de taal gekeken. In de eerste aflevering wordt de etymologie van het woord ‘godverdomme’ onder loep genomen.

»Die vraag leggen we dan niet alleen voor aan een taalkundige, maar ook aan een priester, die er een heel creatieve uitleg aan geeft.

»In een andere aflevering gaan we onderzoeken waarom een frikandel in Limburg een lange hamburger heet, terwijl elke Antwerpenaar weet dat het een curryworst is. Of stellen we vast dat gebarentaal verschillend is van land tot land, net als het gesproken woord.

»En West-Vlamingen komen eindelijk te weten waarom precies de letters ‘g’ en ‘h’ hen zoveel last bezorgen. De onderwerpen zijn de ene keer wetenschappelijk verantwoord, de andere keer ludiek tot onzinnig.»

HUMO Wordt de gevreesde dt-fout onaangeroerd gelaten?

Embrechts «Daar kun je niet omheen: die komt aan bod in de eerste aflevering. Maar we bewandelen toch vooral minder platgetreden paden. Een voorbeeld: wist je dat de Russische scheepsterminologie veel gelijkenissen vertoont met de onze?

»Dat is te danken aan tsaar Peter de Grote: die was mateloos gefascineerd door alles wat met scheepsvaart te maken had, en dus ging hij studeren in Nederland, waar ze in de 17de eeuw de beste scheepsbouwers ter wereld hadden.

»Na zijn studie nam hij een aantal experts mee naar huis, en samen met hun knowhow werd zo ook de terminologie in Rusland geïntroduceerd. We hebben er een echte Russische matroos bijgehaald om dat verhaal te checken, en die man bleek inderdaad een flink aantal Nederlandse woorden te kennen.»

HUMO Als uitsmijter komt elke week een Bekende Vlaming zijn of haar favoriete woord voorstellen.

Embrechts «Dimitri Verhulst en Saskia de Coster komen langs, net als Frank Vander Linden, Pascale Platel en Herman De Croo, en het mooie is dat ze stuk voor stuk kiezen voor volkse woorden of uitdrukkingen.

»Ik vind het zelf een heel mooie bonustrack bij het programma, die trouwens ook nog eens heel fraai vormgegeven wordt. Want zeg nu eerlijk: bestaat er iets mooiers dan mensen met passie zien spreken over wat hen boeit?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234