null Beeld

Docu: R.E.M. by MTV

1981, het zuiden van Amerika, Georgia – staat van perzikteelt en Southern belles. Maar laten we die clichés voor wat ze zijn, want we gaan naar Athens, een progressieve universiteitsstad. Een toevluchtsoord voor wie niets te maken wil hebben met de rednecks en andere average Joe’s die Georgia rijk is. Het is in die stad waar twee beloftevolle jongens elkaar ontmoeten: Michael Stipe, een enigmatische, jonge zanger en Peter Buck, aspirant-gitarist en wandelende muziekencyclopedie.

Plannen voor een groepje worden geboren. Als het tweetal Bill Berry en Mike Mills zich aansluit, op respectievelijk drums en bas, is het kwartet compleet. Ze zullen het ver schoppen. Al was het misschien nooit zó ver gekomen als ze aan de eerste twee namen voor de groep hadden vastgehouden: Cans of Piss, gevolgd door Negro Wives. Uiteindelijk pikte Stipe de definitieve groepsnaam zomaar uit een encyclopedie: R.E.M.

'R.E.M. en MTV: twee keer een afkorting van drie letters, twee keer de koers van de popcultuur verlegd.'

Elders in de States wordt er dat jaar nóg een belangwekkend feit aan de popgeschiedenis toegevoegd. In New York City – waar anders? – gaat de nieuwe zender MTV voor het eerst de ether in. Oprichter John Lack sprak ‘Ladies & gentlemen: rock ’n’ roll!’, en video’s van The Bugles en Pat Benatar waren de eerste van miljoenen video’s die ze zouden uitzenden.

R.E.M. en MTV: twee keer een afkorting van drie letters, twee keer de koers van de popcultuur verlegd. De band tussen de groep uit Athens en de zender uit The Big Apple werd snel hecht. En zou dat altijd blijven; zo mocht R.E.M. als enige groep twéé keer een MTV Unplugged-sessie opnemen.

Om deze tandem te gedenken, is er nu de documentaire ‘R.E.M. by MTV’. De geschiedenis van band én zender worden tot de onvermijdelijke split van de groep in 2011 gevolgd. Bijzonder: er werd louter archiefmateriaal gebruikt. In het begin was de zender overdag geobsedeerd door Michael Jackson, de confectiepop van Spandau Ballet en de haarlak van Mötley Crüe. Maar ’s avonds gaf het ook de ruimte aan Stipe en de zijnen én hun indievrienden. Zo konden zij het tapijt leggen voor de explosie van alternatieve gitaarrock in de vroege nineties. Een orkaan die MTV jaren zou hypen. Tot er weer een nieuwe hype opdook.

R.E.M. overleefde verscheidene stromingen in muziekland door eigenwijs te blijven – de specialiteit van het huis. Meer dan eens bleken ze de vinger vaardig aan de pols van de tijd te leggen. Ze maakten op tijd de stap naar arenarock en nadat ze met ‘Losing My Religion’ wereldberoemd waren geworden, besloten ze een aantal jaren niet te touren. Terwijl ze met ‘Out of Time’ en ‘Automatic for the People’ wel de top van hun populariteit bereikten. Maar de baan opgaan was simpelweg niet nodig: heel de wereld keek naar videoclips. En toen het nieuwe daarvan af was, maakten ze hun hardste gitaarplaat ooit en trokken ze weer op tournee.

Na 2000 was zowel bij de zender als bij de groep de prik wat uit de cola. Maar terwijl MTV zich belachelijk maakte door ver van de muziek af te dwalen, bleef R.E.M. altijd wel op één of andere manier relevant. Zelfs op MTV, getuige potente liveopnames uit de noughties. ‘R.E.M. by MTV’ is een uitgelezen kans om de glorie van Berry, Buck, Mills en Stipe eens door popcultuurogen te herbeleven. En om het hoofd te schudden over de jammerlijke teloorgang van MTV.

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234