null Beeld

Docu: Satudarah - One Blood

Hells Angels, Outlaws, Bandidos, No Surrender. Het zijn de ronkende namen van internationale 1%-motorclubs, waarvan de leden zichzelf buiten de wet stellen. Onlangs kwam daar op het Vlaamse grondgebied nog een MC bij: Satudarah, wat Maleisisch is voor One Blood. De club werd in 1990 in het Nederlandse polderdorp Moordrecht opgericht door negen jongens, onder wie zeven Molukkers, maar ontpopte zich de voorbije twee jaar razendsnel tot een wijdvertakte organisatie met 80 chapters of afdelingen in 17 landen. De Nederlandse documentairemaker Joost van der Valk en zijn Engelse coregisseur Mags Gavan mochten twee jaar lang op de eerste rij staan – of beter meerijden – in wat een behoorlijk helse rit is geworden.

td

'Satudarah telt best wel veel leden die amper iets op hun kerfstok hebben en gewoon op zoek zijn naar vriendschap en samenhorigheid'

Joost van der Valk «In Nederland komen motorbendes vaak aan bod in het nieuws en in talkshows – meer dan in België, geloof ik. Meestal gaat het dan om hun criminele activiteiten. Ik wilde nagaan of die berichtgeving correct was en vond Satudarah de interessantste optie. Die club heeft niet alleen het traditionele badass-imago, maar is ook een opvallend multiculturele organisatie. De leden zijn niet allemaal blanke macho’s met lange baarden en vaak racistische ideeën, er zitten ook veel Molukkers, Turken en Marokkanen bij… Bovendien hecht Satudarah veel belang aan rituelen en tattoos, wat een beetje aan de Maori’s doet denken. Ik ben van opleiding antropoloog, dus dat boeide me wel.»

HUMO Het is wellicht geen sinecure om als filmmaker aanvaard te worden door een motorbende?

Van der Valk «Ik ben eigenlijk zo’n beetje van de ene bende in de andere gerold. Vanuit mijn voorliefde voor subculturen en geheime gemeenschappen, draaide ik in 2009 een docu over de Nederlandse afdeling van de Amerikaanse Crips-gang. Via één van hen werd ik geïntroduceerd bij Satudarah – dat was wel een handig visitekaartje. Toch heeft het nog even geduurd voor ik aan deze film kon beginnen, want de leden van Satudarah hebben eindeloos vergaderd vooraleer ze me wilden toelaten. Er waren best wel wat tegenstanders. Zelfs tijdens het draaien werd mijn camera vaak op scepsis onthaald, wat het niet altijd gemakkelijk maakte om te werken.»

HUMO Je portretteert tegelijk ook enkele individuele leden. Hoe moeilijk was het om hun vertrouwen te winnen?

Van der Valk «Ik wist vooraf welke types ik wilde volgen, maar het duurde even voor ik de juiste en bereidwillige mensen te pakken kreeg. De eerste jongen die in aanmerking kwam, werd na een maand bijvoorbeeld doodgeschoten. Om maar aan te geven hoe heftig het soms werd.

»Uiteindelijk kwam ik bij Olla, Mikey en Barend terecht. Olla, al jaren bij de club, is een vrij onschuldige Molukse hosselaar. Mikey ziet de club dan weer als een vangnet. Hij zei letterlijk dat Satudarah hem ‘op het rechte pad houdt’. Dat bleek nogal naïef te zijn, want niet veel later werd hij zelf uit de club gezet omdat hij een minderjarige in elkaar had geslagen – dat hoort niet volgens de strikte erecode die gehanteerd wordt. Barend, daarentegen, de derde hoofdpersoon, heeft op zijn 18de iemand omgelegd, maar heeft zijn celstraf van twaalf jaar uitgezeten en mag daarom met een propere lei beginnen. Dat zijn nu eenmaal de regels. Zonder al te veel te willen prijsgeven: alle drie de personages komen uiteindelijk in aanraking met het gerecht…»

HUMO Wat die berichtgeving over criminele activiteiten betreft, zat het dus wel snor.

Van der Valk «Satudarah telt best wel veel leden die amper iets op hun kerfstok hebben, en die gewoon op zoek zijn naar vriendschap en samenhorigheid. Ik heb het dus liever niet over een ‘criminele organisatie’. Ik kan me trouwens inbeelden dat de kijker enig begrip voelt voor jongens als Olla en Mikey.

»Anderzijds ging de uitbreiding naar Duitsland, ook een belangrijke verhaallijn, gepaard met een soort oorlog, waardoor Satudarah er zelfs verboden werd. Dat wil natuurlijk iets zeggen. Ik kan dus wel stellen dat het een kritische docu is geworden, waar veel doorsneeburgers met open mond naar zullen kijken. De gewelddadige openingsscène zet de sfeer meteen op scherp voor de rest van de film, die vooral dreigend en hard van toon is.»

HUMO Een inkijk krijgen is één ding, maar mocht je alle beelden zomaar gebruiken?

Van der Valk «Ik heb de leden het resultaat laten zien. Sommigen maakten zich wel degelijk zorgen over bepaalde passages, maar ik heb hun uitgelegd dat ik die nodig had om er een krachtige film van te maken, en gek genoeg hebben ze dat aanvaard (lacht).»

HUMO Wraakacties hoef je dus niet te vrezen?

Van der Valk «Dat is dan weer het voordeel van de strikte hiërarchie in die clubs. De leiders hebben de docu geaccepteerd en daarmee is de kous af. Ik kan dus op mijn beide oren slapen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234