null Beeld

Docu: Shado'Man

Slapen is onmogelijk in Freetown, Sierra Leone.

lb

’s Nachts stijgt een gebrom en gezoem op uit de krochten van de stad, als burengerucht uit een parallel universum. Elektriciteit is er amper beschikbaar: voor wie licht en televisie wil, zijn generatoren onontbeerlijk. De soundtrack, die onophoudelijk tegen de heuvels rond de stad aan botst, bestaat uit muziek en geschater, razernij en geruzie.

'Alleen de nacht lijkt de verschoppelingen nog beschutting te bieden'

Freetown werd ooit gesticht als een toevluchtsoord voor bevrijde en gevluchte slaven, maar ontaardde gaandeweg in een voorportaal van de hel. Amper tien jaar geleden, toen de burgeroorlog op zijn einde liep, bereikte de stad het dieptepunt – lager kon ze echt niet meer vallen. Je kon op dat moment maar de pech hebben om gewapende rebellen tegen het lijf te lopen. ‘Long sleeves or short sleeves?’ Je handen hakten ze er toch af.

De gruwel, maar ook de armoede en gebrekkige gezondheidszorg, heeft diepe sporen nagelaten op de bevolking, lichamelijk en geestelijk. Het aantal mensen met een beperking is onmetelijk groot, en in een land zonder voorzieningen betekent een beperking zoveel als: maatschappelijke uitsluiting. In het gezelschap van lotgenoten en met een fles poyo, witte palmwijn, in de hand, lijkt alleen de nacht de verschoppelingen nog beschutting te geven.

In deze woeste wildernis zocht en vond de Nederlandse cineast Boris Gerrets een verhaal voor een documentaire. Op de hoek van een druk kruispunt, centraal in de stad, ontmoette hij de Freetown Streetboys: een groepje mannen en – ondanks de naam – vrouwen die samen proberen te overleven op straat. Gerrets: ‘Het is een zeer kleine gemeenschap van vrienden, die allemaal geconfronteerd worden met fysieke en psychische beperkingen. Ze maken deel uit van de onderlaag van de samenleving in één van de armste landen ter wereld, maar toch krijg je een verhaal van menselijkheid en waardigheid, in een wereld die doorgaans niet veel troost biedt.’

De kijker krijgt een blik in het leven van zes protagonisten. Een paar van hen zijn blind, iemand anders zit in een rolstoel, en één vrouw is kreupel door polio – ze is ook zwanger. Hun gesprekken zijn soms surreëel (vader tegen moeder: ‘Ik heb meer recht op dat kind dan jij’), soms herkenbaar (diezelfde moeder: ‘Een goede vader drinkt weinig. Hij moet een voorbeeld zijn’). Gerrets maakt daarbij geen gebruik van een voice-over of begeleidende tekst, maar zijn uitgepuurde stijl spreekt boekdelen. ‘Freetown is een visueel en akoestisch spektakel door de voorbijrazende lichten van auto’s en brommers, door de massa mensen op straat. Vooral ’s nachts, als de stad in een halve duisternis baadt en de mensen hun weg zoeken met het licht van hun gsm, ontvouwt zicht een fascinerend schouwspel.’

Het nachtleven als een schim van de werkelijkheid, zoals in de grot van Plato. Daarom ook alleen nachtopnames, in de eigen kleine wereld van de Freetown Streetboys. Gerrets: ‘Ook deze mensen willen gezien en erkend worden door anderen. Ze proberen als het ware uit de schaduw te stappen. Dat probeer ik met deze film te doen: voor de hoofdpersonages een plaats creëren waar ze kunnen bestaan en zichzelf zijn.’

De regisseur had geen script, hij was gewoon aanwezig; hij zocht het juiste frame en liet zijn camera lopen. Het gevecht tussen twee van de protagonisten is daarom hard en rauw. De toenadering achteraf hartverscheurend eerlijk en eenvoudig. Het leven als een spel van poëzie en werkelijkheid.


Bekijk de trailer:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234