Docu: Spectres

Van Jef Geeraerts over Luc Tuymans tot David Van Reybrouck: ruim een halve eeuw na de onafhankelijkheid van Congo blijft het Belgische kolonialisme een inspiratiebron voor schrijvers, schilders en beeldende kunstenaars.

Cineast Sven Augustijnen (42) voegde daar een origineel werkstuk aan toe met ‘Spectres’, zijn bekroonde documentaire over Patrice Lumumba, de eerste premier van Congo die op 17 januari 1961 werd vermoord.

HUMO Was nog niet alles verteld over de moord op Lumumba, na al die boeken, films en zelfs een parlementaire onderzoekscommissie?

Sven Augustijnen «Ik ben niet zozeer gefascineerd door Congo of Lumumba, maar wel door de manier waarop we met onze geschiedenis omgaan. 'Spectres' betekent letterlijk 'spoken' of 'geesten'. Ik wilde geen nieuw licht op de moord op Lumumba werpen, maar wel onderzoeken hoe die moord en ons koloniale verleden ons blijven achtervolgen en blijven rondspoken.

»Mijn werk vloeit voort uit mijn dagelijkse leven. Ik woon in Elsene, en de Matongewijk ligt om de hoek. Er wonen hier ook nogal wat oud-kolonialen, uit mijn raam zie ik het Jubelpark van Leopold II, enzovoort. Congo en het kolonialisme zijn nog sterk aanwezig in onze omgeving. Denk bijvoorbeeld ook aan onze gsm’s en smartphones, waarin coltan verwerkt zit, een grondstof die onder andere in Congo wordt opgedolven en verwerkt in China, de nieuwe kolonisator van het land.»

HUMO In de film volgt u ridder Jacques Brassinne de La Buissière, die de weduwe en de kinderen van Lumumba opzoekt, en ook de kinderen van Moïse Tsjombe, de politicus die mogelijk mee achter de moord zat. Waarom koos u zijn voetspoor?

Augustijnen «Brassine was als diplomaat en attaché van de Belgische regering nauw betrokken bij de onafhankelijkheid van Congo, en na zijn diplomatieke carrière doctoreerde hij aan de ULB met een studie over de dood van Lumumba.

»Hij had er dertig jaar research voor gedaan. Dat maakte van hem een interessante verteller voor mijn film. Ik heb hem een eerste keer gesproken in 2005, maar het heeft tot 2009 geduurd voor hij mijn plan zag zitten en ik het geld bij elkaar had om de film te draaien.

»Hij bracht me als gids bij nabestaanden, getuigen en betrokkenen. Ik filmde hem op die tocht en tijdens zijn gesprekken, maar mij interesseerden vooral de verhalen waarmee we onze eigen complexe geschiedenis reconstrueren. Want geschiedenis blijft vaak een dubbelzinnige constructie waarin ook manipulatie schuilt, zeker als het over het koloniale verleden gaat. Ook dát bedoel ik met spoken.»



Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234