null Beeld

Docu: The Bloody Truth

Wereldaidsdag komt eraan, en dan kun je wel op Canvas vertrouwen om met een geschikte documentaire voor de dag te komen. ‘The Bloody Truth’ is een eigen product – afijn, een Duits product waaraan Canvas ook enkele stuivers bijdroeg – waarin een team wetenschappers drie jaar lang gevolgd wordt in hun zoektocht naar de wortels van het hiv-virus. Die liggen níét, zoals u misschien halvelings zou vermoeden, in de decennia die naar het donkere einde van de jaren 80 leidden, wel naar het jaar onzes Heren 1908.

vvp

Dirk Teuwen (dokter aan de KU Leuven en lid van het onderzoeksteam) «Een virus ontwikkelt zich op een bepaalde manier, en als je verschillende virusstalen uit verschillende periodes ter beschikking hebt, dan kun je die ontwikkeling nagaan. Je kunt als het ware teruggaan in de tijd en bepalen wanneer hiv dus van de chimpansee naar de mens oversprong. In ons onderzoek konden we werken met twee stalen: één uit 1959 – destijds ontdekt en onderzocht in Amerika – en één uit 1960 – door ons ontdekt in een lab in Kinshasa. Het unieke was dat die twee stalen van een verschillende familie bleken te zijn. We konden van beide virussen de evolutie zien en het ‘kruispunt’ bepalen, het moment waarop zij nog één waren. Dankzij onze kennis van de evolutie van het virus en de unieke situatie met onze twee stalen, konden we zodoende de sprong van chimpansee naar mens situeren: die bleek in 1908 te hebben plaatsgevonden.»

HUMO Weet u hoe het kwam dat dat net in 1908 gebeurde?

Teuwen «Nee, daar hebben we het raden naar. Maar in die periode moesten mensen op jacht om aan voedsel te komen; in pakweg Zuid-Kameroen werd toen óók op chimpansees gejaagd, en die beesten waren niet zelden de drager van de chimpanseevariant van het virus – siv, het simian immunodeficiency virus. Zo ongeveer maakte hiv de sprong naar mensen. Als we de exacte omstandigheden zouden weten, zouden we de verspreiding beter kunnen voorkomen. Helaas.»

HUMO Kun je dan wel een geneesmiddel vinden?

Teuwen «Die hoop moet je hebben. Het is uiteraard altijd belangrijk om het ancestral virus – het oorspronkelijke virus – te begrijpen en te weten hoe het muteert, dus onze bevindingen zouden de mensen die zoeken naar een vaccin wel degelijk vooruit kunnen helpen. Wie weet, komen we eindelijk iets dichter bij een oplossing.

»Bij de ontdekking van een nieuw virus wordt vaak gezegd: ‘We zullen over drie maanden een vaccin hebben.’ Dat is onzin. We zijn al dertig jaar aan het zoeken en we staan nog nergens: we moeten dus nederig zijn en onderkennen dat het véél te vroeg is om te zeggen welke invloed onze resultaten zullen hebben – áls ze al invloed hebben – op de zoektocht naar een medicijn. We mogen een wetenschappelijke pluim op onze hoed steken, maar dat wil nog niet zeggen dat we ineens de hoofdvogel hebben afgeschoten.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234