null Beeld

Docu: Ultimate Tutankhamun

Precies op het uur dat de deadline van het Egyptische leger aan president Morsi verstrijkt en een coup d’étatdreigt, hangt professor Harco Willems aan de lijn. Het hoofd Nabije Oosten Studies van de KU Leuven volgt de gespannen situatie in het land op de voet, eigenlijk al sinds hij als tiener een spannend jongensboek over Egyptische archeologie in handen kreeg.

Tim Van Steendam

Maar Morsi, noch de koew dejtah, zoals de elegante ankervrouw van Al Jazeera het formuleert, is de reden waarom we bellen. National Geographic kondigt met de gebruikelijke bombast de documentaire ’Ultimate Tutankhamun' aan, een twee uur durend gespit in leven en dood van de farao der farao’s: Toetanchamon.

HUMO Dat klinkt lekker geheimzinnig. Welke nieuwe ontdekkingen komen we precies te weten?

Harco Willems (lacht) «Nou, geen. De documentaire brengt weinig nieuwe elementen aan de oppervlakte. Het is eerder een montage van wat we al wisten.

»Dat gezegd zijnde, Howard Carters ontdekking van zijn koningsgraf in 1922 was uniek. Nooit eerder, en ook nadien niet, heeft men een compleet koningsgraf ontdekt. Alle grafelementen bevonden zich in een perfecte conditie. Dankzij die vondst konden we ons voor het eerst een beeld vormen van het Egypte uit de veertiende eeuw voor Christus.

»Het graf van Toetanchamon is atypisch omdat het niet specifiek voor een koning werd gebouwd. Hij was op heel jonge leeftijd op de troon beland, na een erg woelige en complexe periode die door zijn voorganger was ingezet. Toetanchamon stierf heel kort na zijn troonsbestijging, in voor ons onbekende omstandigheden. Had men geen tijd of geen geld om voor de jonge koning een graf te bouwen?

»Opvallend is ook dat de grafinventaris niet voor hem is gemaakt. De hele inboedel lijkt wel bij elkaar geharkt. Op de gouden lijkkist staat zijn naam geschreven over de naam van een vrouwelijk lid van de koninklijke familie, voor wie de kist eigenlijk bedoeld was. Waarom zijn grafkelder werd volgestouwd met andermans materiaal is niet duidelijk. We zitten nog met een hoop onbeantwoorde vragen.»

HUMO Er bestaat zoiets als ‘de vloek van de farao’. Wie het koningsgraf betreedt, heeft veel kans om in de weken daarna onder een bus te belanden, of te stikken in een koekje.

Willems (lacht) «Ja, die theorie bestaat. Maar dat is onzin natuurlijk. Anders zouden al mijn studenten intussen om het leven gekomen zijn.

»Die mythe is terug te brengen tot de gebeurtenissen in een grafkelder in de omgeving van de Egyptische stad Luxor, zowat honderd jaar geleden. Rovers gingen de graftombe wel binnen, maar kwamen niet meer buiten. Het gerucht ging dus dat ze vervloekt waren, maar eigenlijk waren ze gewoon gestikt in natuurlijke gassen. Die processen kunnen te wijten zijn aan schimmels of zelfs aan vleermuizenstront. Daar is weinig mysterieus aan.

»Howard Carter is trouwens pas twintig jaar na zijn ontdekking gestorven. Men verwijst wel telkens naar de plotse dood van de financier van de expeditie, Lord Carnarvon. Maar hij vertoefde al een tijdje in het gezonde klimaat van Egypte, precies omdat hij sukkelde met zijn gezondheid!»

HUMO Hebben de Arabische revoluties eigenlijk een invloed op het werk van de archeologen ter plaatse?

Willems «Ja, maar vreemd genoeg in de positieve zin! Het is een pak makkelijker werken nu de overheidsdiensten wat manker lopen. In het oude, hiërarchische systeem maakten de bange ambtenaren het ons heel moeilijk. Sinds de start van de opstanden in 2011 nemen ze veel meer zelf het initiatief en zijn de controles minder streng.»

HUMO Allen daarheen!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234