null Beeld

Documentaire: Birth Day

Na het fotoboek en de expo is er nu ook de tv-reeks 'Birth Day', waarvoor fotografe Lieve Blancquaert wereldwijd bevallingskamers bezocht.

‘Birth Day’ is het eerste deel van een drieluik over de ankerpunten in een mensenleven: de komende jaren trekt Blancquaert opnieuw de wereld rond om de gebruiken rond het huwelijk (‘Wedding Day’) en de dood (‘Last Day’) te onderzoeken. Maar eerst de geboorte, dus. Vanaf volgende maandag is ‘Birth Day’ negen weken lang te zien op Eén, en het is géén bevallingsprogramma, wil Blancquaert meteen benadrukken.

Lieve Blancquaert «Toen ik een paar jaar geleden in bevallingskamers stond voor de ‘Vranckx’-reportage ‘Kraambed Congo’ (over moeder- en kindersterfte in Congo, red.) en voor het boek ‘Insjallah, mevrouw’ (waarvoor - Blancquaert samen met - Annemie Struyf onder meer een kraamkliniek in Afghanistan bezocht, red.), dacht ik al: ‘Straffe plek.’ Een kraamkliniek is een spiegel van de maatschappij: waar je geboren wordt, bepaalt je toekomst. Ik wist toen al dat ik daar iets mee wilde doen.

»Elke aflevering van ‘Birth Day’ begint met de eerste minuut van een nieuw leven. We hadden de toestemming om in de kraamkliniek aanwezig te zijn, maar verder hadden we geen idee wie er zou binnenkomen om te bevallen: je kunt zoiets ook niet op voorhand plannen. Dat vind ik de tofste manier van werken: je kunt nog overdonderd worden.»

HUMO In de eerste aflevering trekt u naar Sjanghai, waar de Chinese éénkindpolitiek geldt. Hebben koppels daar nog steeds een voorkeur voor een zoontje?

Blancquaert «Sjanghai staat met het ene been in het kapitalisme, en met het andere in de traditionele Chinese cultuur. Er is nog altijd een overschot aan mannen en er worden nog waanzinnig veel abortussen uitgevoerd, maar de drang om een jongen te krijgen is er minder aanwezig dan op het platteland. De eerste vrouw die ik ontmoette, was bevallen van een jongetje, maar ze had liever een meisje gehad. Toen ik haar vroeg of ze het jammer vond dat ze maar één kind mocht hebben, zei ze meteen: ‘Stel je voor dat we hier allemaal twee of drie kinderen zouden krijgen, dat zou onleefbaar zijn!’ Er mogen dan veel onwettige Chinese kinderen zijn, de mensen die ik heb ontmoet, leken die éénkindpolitiek wel te aanvaarden.

»Een gevolg van dat beleid is wel dat ze niet weten hoe ze met kinderen moeten omgaan. De ouders hebben zelf nooit een broer of een zus gehad en zijn zó bang dat ze iets verkeerds doen, dat ze een nurse in dienst hebben om voor hun kind te zorgen. En aangezien ze maar één kind mogen krijgen, zijn ze er echt door geobsedeerd. Ze hebben daar bijvoorbeeld babyspa’s, waar baby’s in borrelend water gehangen worden – ze geloven dat die daardoor extra stimulansen krijgen en de hersenen zich beter ontwikkelen.»

HUMO Een ander uiterste is Kenia, waar vrouwen vaak het ziekenhuisbed moeten delen. Kon u in zulke situaties een emotionele afstand bewaren?

Blancquaert «Als je een kind ziet dat in de wc is gegooid en daardoor blind is geworden, hakt dat er flink in, ook al ken je het kind en de moeder niet persoonlijk. Maar evengoed heb ik onverwacht mooie momenten meegemaakt. In Israël heb ik het ziekenhuis van Tiberias bezocht: daar zetten Joodse dokters Arabische kinderen op de wereld, en omgekeerd. Dat ze in eerste instantie voor nieuw leven kiezen en niet voor de politiek, is hartverwarmend.»

HUMO U reist de hele wereld af, maar u eindigt in de Brusselse Marollen.

Blancquaert «Daar was ik ook begonnen voor het boek. Ik was in het Sint-Pietersziekenhuis op de vzw Aquarelle gebotst, die zich voor de sans-papiers inzet. Ongelofelijk wat die vroedvrouwen meemaken op één dag: vrouwen die op bevallen staan, maar nog nooit een dokter gezien hebben, vrouwen die hun kind moeten afgeven omdat ze geen onderdak hebben, enzovoort.

»Ik ben in het voormalige Gesùklooster gaan filmen, een kraakpand waar bijna tweehonderd mensen – van wie meer dan de helft kinderen – in gruwelijke omstandigheden leven: de ramen zijn kapot en er is geen verwarming of stromend water. En dat klooster ligt recht tegenover de Jardin Botanique, die perfect gemaaid is! Geloof me, op het kruispunt aan de Louizalaan een vrouw zien bedelen met een baby in haar armen die je zelf geboren hebt zien worden, dat is veel moeilijker om los te laten dan wat ik in pakweg Rio of Congo heb gezien.»


'Birth Day', nog tot 5 januari 2014 in ING Cultuurcentrum, Koningsplein 6, Brussel

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234