null Beeld

Docureeks: De Muur

Vijfentwintig jaar geleden werd de Berlijnse Muur tegen de vlakte gewerkt, maar wie had gehoopt dat de mensheid er sindsdien wel voor zou waken ooit nog ergens een nieuwe Muur op te trekken, is eraan voor de moeite.

Sterker: de Nederlandse presentator Menno Bentveld had voor zijn docureeks ‘De Muur’ naar eigen zeggen wel dertig Muren met een bezoekje kunnen vereren, maar hij hield het uit praktische overwegingen bij een half dozijn: in Belfast, in de Westelijke Sahara, in Slovakije, in Mexico, op de Westelijke Jordaanoever en op de grens tussen Noord- en Zuid-Korea.

'Ik zie die muren nog niet één-twee-drie neergehaald worden'

Menno Bentveld «Ik ben aan dit programma begonnen met in mijn achterhoofd het typisch West-Europese idee dat muren tussen verschillende bevolkingsgroepen slecht zijn, en zo snel mogelijk neergehaald moeten worden. Van dat idee ben ik zes reizen later nu ook weer niet helemáál afgestapt, al vond ik het wel confronterend om vast te stellen dat veel mensen die dicht bij zo’n muur wonen absoluut niet willen dat-ie wordt gesloopt. In Belfast, bijvoorbeeld, staan er in totaal 99 muren om de protestanten en de katholieken uit elkaar te houden, en uit onderzoek is gebleken dat hoe dichter mensen bij zo’n muur wonen, hoe groter de kans is dat ze er voorstander van zijn. Men noemt ze daar de Peace Walls, want ze zorgen voor rust en vrede.

»En het ís ook zo: op veel plekken wordt het daadwerkelijk rustiger en vredevoller door zo’n muur: minder aanslagen, minder vechtpartijen, minder conflicten. Of in het geval van de muur tussen Amerika en Mexico: minder illegale immigratie en drugssmokkel. Daarom hebben wij de Amerikanen mijns inziens ook niet zo heel veel te verwijten. Temeer omdat Amerika aan een derdewereldland grenst, en wij de Middellandse Zee als natuurlijke buffer hebben. Zoals een Amerikaan het me zei: ‘Er verdrinken per week meer mensen in de Middellandse Zee dan er bij ons in één jaar omkomen in de woestijn.’ Met andere woorden: kijk dus eerst eens naar jezelf voordat je ons komt vertellen dat we iets verkeerds doen.»

HUMO U zei dat u niet helemaal van het idee bent afgestapt dat muren in wezen slecht zijn.

Bentveld «Klopt: zo’n muur creëert hoe dan ook nog veel meer haat en onbegrip dan er al was. Want de mensen kénnen elkaar niet meer.

»Om nog maar eens het voorbeeld van Belfast te nemen: vooraf had ik gehoopt dat ze daar de troubles van de jaren 70 en 80 zo langzamerhand achter zich zouden hebben gelaten, maar het tegendeel bleek het geval – zeker in de arbeiderswijken staan de protestanten en de katholieken meer dan ooit lijnrecht tegenover elkaar, ook al hebben ze geen contact met elkaar. Tot mijn teleurstelling gold dat ook voor de jeugd: ze zien er hetzelfde uit, houden van dezelfde muziek en dragen dezelfde voetbalshirts, maar toch haten ze elkaar intens.

»Aan een groepje protestantse kinderen die altijd stenen gooiden over de muur waar ze tegenaan woonden, vroegen we of ze weleens aan de andere kant waren geweest – nee, dat waren ze niet. Toen zijn we met dat groepje naar de andere kant van de muur gegaan, samen met een jongerenwerker. Heel bijzonder: ze raakten die muur aan, en ze riepen eroverheen naar hun familie, en ze stonden daar maar te kijken van ‘dit is dus die plek waar wij altijd die stenen naartoe gooien’. Doodsbang waren ze dat ze in elkaar zouden worden geslagen, maar dat is niet gebeurd.»

HUMO Valt er een conclusie te trekken?

Bentveld «De muren die ik bezocht heb, zie ik in ieder geval nog niet één-twee-drie neergehaald worden. Een weinig hoopvolle boodschap misschien, maar wel de waarheid.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234