Docureeks: Levy & de laatste Nederlandse nazi's

Bijna zevenenzestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, en nog steeds zijn er honderden hoogbejaarde oud-nazi's in leven die zich nimmer voor een rechtbank hebben moeten verantwoorden.

De meesten van hen genieten in die Heimat van hun stokoude dag: zo blijkt uit 'Levy en de laatste Nederlandse nazi's', een zesdelige documentairereeks waarin Gideon Levy (zelf een Nederlandse jood, wiens familie in de oorlog ernstig getroffen werd) enkele in Duitsland wonende Nederlandse nazi's met een onaangekondigd bezoekje vereert.

Gideon Levy «Een paar jaar geleden las ik in een krantenbericht dat de van geboorte Nederlandse oorlogsmisdadiger Klaas Carel Faber in vrijheid leefde in een stadje in Beieren. Na de oorlog was hij door een Nederlandse rechter ter dood veroordeeld – er waren tweeëntwintig moorden bewezen – maar in 1952 ontsnapte hij uit de gevangenis van Breda, en vluchtte naar Duitsland.

»Ik vroeg me af hoeveel oud-nazi's er zo nog in Duitsland leefden, en of er een instantie bestond die jacht maakte op die mensen. Dat laatste bleek inderdaad het geval: bij de Duitse justitie zijn er nog verbazend veel mensen voltijds bezig met het jagen op nazi’s.

»Het pijnlijke is alleen dat ze die mannen vaak wel vinden, maar er niet in slagen om ze veroordeeld te krijgen. Echt bizar, als je er bij stilstaat: in Duitsland zijn er sinds de Tweede Wereldoorlog aanzienlijk minder oorlogsmisdadigers veroordeeld dan in Nederland.»

HUMO Hoe komt dat?

Levy «In Nederland werden mensen die met de Duitsers heulden beschouwd als landverraders. Nederlandse SS’ers die een verzetsman hadden omgebracht, werden eigenlijk per definitie ter dood veroordeeld. Maar in Duitsland werden verzetslui gezien als terroristen.

»En een terrorist vermoorden, dat hoort nu eenmaal bij een oorlog. 't Is ook zo dat een land doorgaans genadiger is voor haar eigen mensen dan voor buitenlanders – kijk maar hoe mild wij in Nederland zijn omgegaan met Nederlandse soldaten die hebben huisgehouden in Indonesië.

»Voor mijn documentaire heb ik ook even gepraat met Siert Bruins, het voormalige 'Beest van Appingedam', die op het einde van de oorlog naar Duitsland is gevlucht en sindsdien in het dorpje Breckerfeld woont - hij gaat daar als Siegfried Bruins door het leven.

»In de jaren tachtig is hij door een Duitse rechtbank tot zeven jaar cel veroordeeld voor medeplichtigheid aan de moord op twee Joodse broers: hij had ze eerst zelf een kuil laten graven, en ze dan neergeschoten. Maar het dorp - tot de burgemeester toe - stond op zijn achterste benen: Herr Bruins was toch zulk een netter Mann?

»Dat hij zoveel jaar na de oorlog nog achter de tralies moest, dat was toch niet rechtvaardig? Vrij illustratief voor hoe er in Duitsland vaak nog over misdadigers uit de Tweede Wereldoorlog gedacht wordt.»

HUMO Klaas Carel Faber is op 24 mei jongstleden in vrijheid overleden. Waarom heeft Nederland eigenlijk nooit om zijn uitlevering gevraagd?

Levy «Omdat hij Duitser was, net als Bruins. Die situatie blijkt bizar genoeg gebaseerd te zijn op een schrijven van Adolf Hitler, de 'Erlass des Führers' uit 1943. Daarin staat dat alle 'deutschstämmige' buitenlanders die met de Duitsers meevochten, alle Ariërs zeg maar, automatisch Duits staatsburger werden.

»In één van de laatste afleveringen ga ik die Erlass des Führers trouwens in de Bundestag bespreken met enkele Duitse parlementsleden. Ik zou zeggen: allemaal kijken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234