Don't mention the Brexit: Sleaford Mods

De meest Engels klinkende groep van het moment heeft niks met patriottisme: ‘Ik hou niet van Engeland, ik hou niet van mijn Engelse identiteit.’

'Mijn leven is merkbaar verbeterd sinds ik over andermans ellende zing'

Jason Williamson werd geboren in 1970 en maakte nog net de hoogdagen van The Jam mee. Hij groeide op in Grantham, Lincolnshire, het dorp waar ook Margaret Thatcher werd geboren, en ondervond de jaren 80 van de Iron Lady aan den lijve. Hoe hij de jaren 90 doorbracht? In vogelvlucht: een cocaïneverslaving, een drankprobleem, diverse mislukte gitaargroepjes, interimjobs (waaronder die van verkoper bij Paul Smith en inpakker van Playboyslipjes), en een langdurige liaison met het begrip ‘platzak’.

Vandaag is Williamson (links op de foto) alweer tien jaar de voorman van het door muziekfans, Humo en Stijn Meuris stevig aan de borst gedrukte punkgroepje Sleaford Mods. In z’n songs en bindteksten kijkt hij niet op een ‘fuck’, ‘shit’ of ‘wanker’ minder, in interviews geeft hij iedereen van Noel Gallagher tot Miles Kane er stevig van langs, maar Williamson zit duidelijk goed in z’n vel – fit, goedlachs, welbespraakt en op babyblauwe sportschoenen waar buiten hijzelf alleen de jonge Mike Skinner mee wegkwam.

HUMO In z’n oorspronkelijke betekenis was een mod een modernist. Wie zich nu mod noemt, is vaak doordrongen van nostalgie naar de sixties en dus net retro. Ik veronderstel dat de ‘Mods’ in Sleaford Mods modernisten zijn?

Jason Williamson «Ja, maar het is ook een knipoog naar mijn verleden: ik was een grote fan van The Jam. De originele mods in de jaren 60 waren blanke – of soms zwarte – working class lads. Een straatcultuur waarvan ik erg hield, en die me zeker ook heeft beïnvloed. Maar dat is nu allemaal wég, je kunt het niet zomaar recreëren. Het heeft geen zin om nu in een parka op een Vespa rond te rijden– je ziet er gewoon uit als een idioot. Of nee, misschien niet als een idioot, maar het heeft allemaal geen zin. Het is: het verleden. Onze groepsnaam is dus een knipoog naar al die dingen, maar ook een pleidooi om vooruit te bewegen, iets in het hier en nu te doen. Vooruitdenken, intelligentie: dat is wat het woord ‘modernist’ bij me oproept.»

HUMO De muziekindustrie draait tegenwoordig op nostalgie: ninetiesgroepen krijgen van festivals geld aangeboden om toch maar een reünieconcert te komen spelen. Zij zijn de headliners, groepen van nu krijgen de kans niet meer om te groeien.

Williamson «Dat is voor een groot stuk de schuld van de labels, die bezweken zijn onder de commerciële druk. Maar wat er ook mee te maken heeft: mensen in bands denken niet meer na. They’ve stopped thinking. Ze zijn bereid om het spelletje mee te spelen voor een paar onnozele beloningen: wat geld, de kans om van huis weg te zijn, te touren, een beetje drugs – je kent het.

»Wat ik op festivals altijd weer opmerk: iedere band ziet er hetzelfde uit. Alsof ze zich laten oplichten door hun eigen jeugd. Al is het natuurlijk makkelijk voor mij om dat allemaal te denken: ik ben ouder.»

HUMO Ja, stel dat je op je 20ste al succes had gehad, wat dan?

Williamson «Dan zou ik wellicht net hetzelfde doen als al die jonge artiesten op wie ik nu kritiek heb. Maar ik heb dus op een bepaald moment gezegd: ‘Nu doe ik alleen nog waar ik echt in geloof.’ Ik heb geluk gehad, maar ik heb ook hard gewerkt, en ik heb me altijd geconcentreerd op de muziek. Ik heb me bijvoorbeeld nooit beziggehouden met het zoeken naar een goeie job.

»Ik geloof wel dat jonge mensen ‘het’ kunnen, maar ze doen het gewoon niet. Want alles is zo besmet door kapitalisme en winst en imago. Mensen krijgen niet veel ruimte meer om nog voor zichzelf te denken. Het wordt allemaal voor je uitgespeld op internet, Facebook en Instagram.»

HUMO In ‘Just Like We Do’ op de nieuwe plaat heb je het over een ‘pretentious little bastard on social medias’.

Williamson «Dat zijn voor de hand liggende vaststellingen, dat weet ik ook wel. Iederéén is bezig over de selfie culture en blablabla, maar het punt is: ze hebben wél gelijk. Die dingen hebben er echt voor gezorgd dat mensen hun verstand niet meer gebruiken. Dat ze gewoon niet meer bezig zijn met zichzelf. Daarmee bedoel ik: ze zetten zichzelf op de tweede plaats, want op de eerste plaats komt al die onzin. Daar gaat de song ‘Second’ over: ‘Why does my hair come before me / Why does my coat come before me / Why does my phone come before me’. Ik denk dat dat voor de jonge generatie heel erg geldt. En ik denk niet dat ik zo was toen ik jong was – ik zoog alles wat ik om me heen zag gretig op. Ik wist nog niet wat ik met mijn leven wou doen, maar alles was zo inspirerend.»

HUMO Je spreekt nu over de late jaren 80, vroege jaren 90?

Williamson «Ja, club culture, rave en die ene fantastische groep van dat moment: The Stone Roses. Ik was als kind een grote fan geweest van The Jam, de jaren daarna zocht ik datzelfde gevoel bij andere groepen, maar ik vond het pas bij The Stone Roses. Die pakten me helemaal in. Hetzelfde later met de vroege Oasis. En erna met The Streets en de Wu-Tang Clan. Voor mij zijn al die groepen op een rare manier met elkaar verbonden. Ik zoog het allemaal gewoon op, en ik was opgewonden door het vooruitzicht dat ik zelf ook iets kon doen.

»En dan zie ik ze nu lopen: gespierd van de fitness met hun baseballpetjes op, wat rondhangend op straat. Dan denk ik: fuck man, wat is er toch aan de hand?»

'De dagen van de blanke gitaarbands die de miljoenste Beatles-song proberen te schrijven, zijn allang geteld'

HUMO Kate Tempest is jong én denkt voor zichzelf. Wat vind je van haar?

Williamson «Ik ben niet zo zeker van haar. Ik hou van de inhoud, ik begrijp waar ze heen wil, maar ze is me te prekerig. En ik vind het ook raar dat ze zichzelf een dichteres noemt. Ik hou niet van mensen die zichzelf a fucking poet noemen.»

HUMO Hoe noem je jezelf?

Williamson «Muzikant.»

HUMO Nadat Miles Kane had getweet dat hij fan was van Sleaford Mods, tweette jij terug dat de muziek van Sleaford Mods ‘geboren is uit haat jegens pretenders’ zoals hij. Toen ik Kane daarmee confronteerde, moest hij alleen maar lachen.

Williamson «Ik moet nog altijd een song van Miles Kane horen die ik goed vind. Er is in Engeland nu eenmaal de consensus dat Miles Kane op Alex Turner leunt. Ik weet zeker dat dat niet zo is, dat hij wel degelijk een bijdrage levert. Alleen vind ik die bijdrage shit. Ik vind hem gewoon shit.»

HUMO Anderzijds ben je zelf jarenlang net als Miles Kane een retroartiest geweest: je hebt de hele nineties zonder succes geprobeerd om Paul Weller-achtige muziek te maken.

Williamson «Ik werd er uiteindelijk ziek van dat ik iemand anders probeerde te zijn, en toen heb ik voor de verandering maar eens geprobeerd om mezelf te zijn. ‘Original Pirate Material’ van The Streets uit 2002 deed me inzien dat er een andere weg was. Ik moest maar eens beseffen dat ik nooit de nieuwe Paul Weller zou worden. Zijn passie heb ik behouden, maar door The Streets heb ik ze gebruikt op een manier die bij mij paste. Intussen ben ik er allang van overtuigd dat de dagen geteld zijn van de blanke gitaarbands die de miljoenste Beatles-song proberen te schrijven. Iedereen die denkt dat dat nog kan: vergeet het maar.»


Noel & Tony

HUMO Er wordt weleens beweerd dat de opkomst van Britpop en New Labour midden jaren 90 hand in hand gingen.

Williamson «Dat was ook zo. Die twee dingen raakten als vanzelf met elkaar verbonden: het succes van Oasis en de wederopstanding van Labour als New Labour. Samen waren ze a massive powerful force, denk maar aan dat beroemde beeld van Noel Gallagher die Downing Street 10 bezocht en Tony Blair de hand schudde (in 1997, red.). Beide partijen pretendeerden ‘de werkmens’ te vertegenwoordigen, maar al snel bleek New Labour geen haar beter dan de conservatieven en ging Oasis ten onder aan z’n eigen gulzigheid – de coke, het geld...

»Als ik aan die periode denk, dan zie ik bergen cocaïne, stripclubs, massa’s drugdealers en alomtegenwoordige merkkleding. Het waren ook de gouden jaren van de modeindustrie: veel mensen werkten in klerenwinkels – ik ook, bij Paul Smith. En die hele bubbel van consumptie en bezit en gulzigheid werd bijeengehouden door dat ideaal van Engelse identiteit, die nostalgie naar de mods en de oude sixtiesgroepen. Iedereen imiteerde Liam Gallagher. Iederéén, al mijn maten, zelfs ik. Iedereen was een lad, zelfs de vrouwen (lacht).

»Dat ideaal heeft lang in onze straten gehangen, tot 2005, 2006. Toen begon het langzaam te rotten en werd de sfeer alsmaar grimmiger – people got more vicious. Tegenwoordig waan ik me in Engeland in een soort zombielandschap. Maar van midden jaren 90 tot 2005 belichaamden de Gallagher-broers en Tony Blair het land.»

HUMO En precies toen begon je met Sleaford Mods.

Williamson «Ja, toen het beest zichzelf niet meer kon verstoppen, toen men New Labour niet meer verkocht kreeg als een succesvolle vorm van socialisme. Rond 2006 zat ik diep in de ellende en was ik compleet blut. Ik begon foto’s te nemen van betonblokken, van lege blikjes op straat. That’s what life was to me. En die beelden heb ik op muziek gezet. Dat was mijn eurekamoment. ‘Dit is het! I’ve arrived!’ Ik was nogal altijd blut, maar ik had een uitweg gevonden. Ik had eindelijk het creatieve punt bereikt waar ik al sinds mijn 20ste naar op zoek was.»


Brexitplaat

HUMO ‘Ik heb me nooit beziggehouden met het zoeken naar een goeie job,’ zei je daarnet. Je hield anders wel van je laatste echte job: benefits adviser in Nottingham – je besliste over uitkeringen.

Williamson «Ik hield van alle jobs die ik ooit heb gedaan, vooral voor de praktische kant: dingen vastnemen en inpakken, dat is wérk. Maar die job bij de gemeente stond me toe om mensen te helpen, en hij gaf me inzicht in wat het is om écht down-and-out te zijn. Mijn ouders hebben me altijd geholpen als het écht niet meer ging. My old man was een redelijk succesvolle bouwvakker: toen hij halfweg de veertig was, had hij wel wat cash opzij. Als ik het weer eens had verkloot, kon ik terug naar huis, afkicken, ik kreeg wat geld en kon weer aan het werk. Heb ik drie keer gedaan. Het is makkelijk om jezelf weer bijeen te puzzelen als je onderdak hebt. Die job deed me beseffen dat veel mensen géén vangnet hebben. Ex-militairen met oorlogstrauma’s, alleenstaande moeders, invaliden en drugsverslaafden: die categorieën zaten het diepst in de miserie. Ik heb ‘Divide and Exit’ geschreven terwijl ik daar werkte, mijn ervaringen daar hebben die plaat gepeperd. Net zoals de brexit deze plaat heeft gepeperd.»

HUMO In de song ‘Cuddly’ op ‘English Tapas’ heb je het over een ‘brexcity roller’. Was je even verrast als wij hier op het continent?

Williamson «Ja, natuurlijk. Ik ben zelf gaan stemmen om in de Europese Unie te blijven. Ik had niet gedacht dat het leave-kamp het zou halen, maar de meerderheid heeft geluisterd naar de non truth, de propaganda van het nationalisme en patriottisme.

»De brexit zit in de hele plaat. Want je kunt niks meer doen, you just gotta go with it. Wat moet ik anders?»

HUMO Verhuizen?

Williamson «Heb ik even aan gedacht, ja. Maar ik zal Engeland wellicht nooit verlaten. Ik hou niet van Engeland en ik hou ook niet van mijn Engelse identiteit. Ik ben niet patriottisch aangelegd. Ik ben Engels, ja, maar ook alleen maar toevallig omdat ik daar geboren ben en daar woon. Maar in een ander land gaan wonen is a big thing. Je moet het geld hebben, een andere taal leren, je kinderen – ik heb er twee – in een school krijgen... En ik wil toch dat ze éérst aan de Engelse cultuur worden blootgesteld. Want er is natuurlijk wél één en ander dat ik erg goed vind aan onze cultuur: de humor, de muziek, de mode.»

HUMO Dezelfde sentimenten die je muziek voeden – frustratie, desillusie – deden andere mensen voor de brexit stemmen. Welke factor bepaalt of de gedesillusioneerde voor leave of remain kiest?

Williamson «Simpel: of je een patriot bent of niet. En dat ben ik dus niet. Nigel Farage of Boris Johnson moeten me ook niks komen vertellen. Die twee doen niks voor het welzijn van de anderen, ze zouden niet eens weten hoe. They’re fucking idiots. En ze zullen het ontkennen, maar het zijn racistische smeerlappen. Iedereen is volgens mij inherent racist, maar er is een verschil tussen those horrible racist bastards en mensen die zich ervan bewust zijn dat iedereen gelijk zou moeten zijn. Iemand als Farage gelooft echt dat verschillende rassen apart moeten leven.»


Totaal misogyn

Eén van de meest in het oog springende songs op ‘English Tapas’ is ‘B.H.S.’: de song en de bijhorende video – Sleaford Mods op een jacht met een dikke, sigaren rokende miljardair – zijn een venijnige trap in de richting van Philip Green, eigenaar van de kledingketen Topshop en tot voor kort ook van British Home Stores (BHS). Green was lange tijd een goeie vriend van tal van Britse politici en socialites als Kate Moss, die een graag geziene gaste op zijn jacht was. Beyoncé zette samen met hem haar sportkledinglijn Ivy Park op poten. Maar midden vorig jaar moest Green verschijnen voor een parlementaire onderzoekscommissie, naar aanleiding van het dubieuze faillissement van BHS. Nadat hij eerst de pensioenkas van BHS had leeggeplunderd en zijn vrouw had ingeschakeld om winsten af te leiden naar Monaco, had Green BHS verkocht aan een zogenaamde stroman die het bedrijf in sneltempo failliet liet gaan. Aldus zette hij 11.000 banen op de tocht en sloeg hij een gat in de BHS-pensioenkas van 571 miljoen pond.

Williamson «Heb je gezien hoe arrogant Green zich tijdens die ondervragingen gedroeg? Fuckin’ terrible. En ook totaal misogyn: tegen een vrouwelijk parlementslid zei hij iets als: ‘Je had er beter uitgezien had je iets anders aangetrokken.’ Ik geloofde mijn oren niet. En tezelfdertijd zei die opmerking werkelijk alles over wie iemand als Philip Green is: een compleet schaamteloze haai. I hated him for that, voor die hele schertsvertoning ook: ze toonde alleen maar hoe machteloos wij staan. In een flits kwam het me voor dat BHS niet zomaar een losstaand geval is, maar een indicatie van ons hele moderne leven. De machtigen doen gewoon wat ze willen, en ze doen zelfs hun best niet meer om het weg te steken. Scandal this, scandal that, oh whatever – het wordt de dag erna toch weer ondergesneeuwd door ander nieuws of propaganda of weet ik veel wat. De song is dus geen geïsoleerde aanval op Philip Green, maar een commentaar op het leven dat wij hier en nu leiden, en de oneerlijkheid ervan.»

HUMO Maak je je soms zorgen over de echtheid van je songs? Kun je nog oprechte songs schrijven over blut zijn, nu je aan het hoofd staat van een succesvolle groep?

Williamson (twijfelend) «Ik stel me daar inderdaad weleens vragen bij, zeker nu ik nieuwe songs aan het schrijven ben. Ik verdien mijn brood door over de ellende van andere mensen te schrijven. Mijn leven is merkbaar verbeterd sinds ik daarmee begonnen ben.

»Maar de wereld blijft erop achteruitgaan. Er is veel tragedie, veel verlies, veel dood. Als mensenras, wereldwijd, zullen we altijd weer onze rug rechten, hoeveel klappen we ook krijgen. We zullen doorgaan, tot de rede eindelijk weerkeert. Dat is het enige waarop je kunt hopen.»

‘English Tapas’ verschijnt op 3 maart bij Rough Trade. Sleaford Mods speelt op 16 mei op Les Nuits Botanique.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234