Doodrijders (3): Humo sprak met chauffeur Steven

Het is nu bijna drie jaar geleden dat Steven met zijn auto een dodelijk ongeval veroorzaakte. Hij was zich naar eigen zeggen niet bewust van de aanrijding met een 14-jarige jongen op een fiets en reed door. Het vluchtmisdrijf en de rechtszaak werden breed uitgesmeerd in de media.

'Het zit in de mens om weg te vluchten. Pas als je je weer veilig voelt, stop je om te kijken wat er is gebeurd'


Lees meer: Dossier Doodrijders

Steven* «Op het ogenblik van het ongeval had ik veel meer kilometers op de teller dan de mensen denken. Ik heb lange tijd met een vrachtwagen gereden. Overal zat ik: in Spanje, Duitsland, Portugal. Ik heb hier zelfs nog attesten liggen van de verzekeringen: ‘Proficiat! Omdat u nog geen enkel ongeval hebt gehad, verlagen we uw bonus-malus levenslang naar 0 punten.’ Jaja, tot dit met je gebeurt. Dan trekken ze opeens allemaal hun handen van je af en sta je alleen.»

HUMO In de kranten was er nochtans sprake van een vroeger vluchtmisdrijf: je zou ervandoor zijn gegaan na een ongeval met materiële schade.

Steven «Het enige wat telt voor de pers, is sensatie: ‘Kijk, hij hééft al zoiets op zijn kerfstok!’ Mensen lezen dat en stellen zich er verder geen vragen bij. Ze volgen als een kudde schapen.

»Na het ongeval is er van alles gezegd en geschreven dat niet waar is. Dat vroegere vluchtmisdrijf is daar het perfecte voorbeeld van. Die keer was mijn zus met mijn auto naar de supermarkt gegaan. Bij het achteruitrijden had ze iets geraakt op de parking. Ze had niks in de gaten, dus is ze gewoon naar huis gereden. Maar op basis van de nummerplaat kwamen ze bij mij terecht. Omdat het een vluchtmisdrijf was, heeft mijn zus een rijverbod van 15 dagen gekregen, en ik ook. Terwijl het maar een tikje was en de schade twee keer niks.»

HUMO Na het dodelijke ongeval schreven de kranten ook dat je geen rijbewijs, keuringsbewijs of verzekering had. Was dat dan allemaal gelogen?

Steven «Niet allemaal. Ik heb altijd al mijn verzekeringen correct betaald, maar toen had ik net een nieuwe auto gekocht. Om die voor de zaak te kunnen gebruiken, moest de verzekering aangepast worden naar ‘lichte vrachtauto’. Mijn garagist had daarvoor nieuwe papieren aangevraagd. Twee dagen voor ik die zou ophalen en met alles in orde zou zijn, had ik mijn ongeluk.

»Op het ogenblik van het ongeval werkte ik dag en nacht, elke dag van de week. Ik had al anderhalf jaar mijn eigen zaak en was net naar een andere locatie verhuisd. Mijn vriendin en ik waren ook net in een nieuw huis getrokken. Door al dat werken waren er wat spanningen tussen ons. Die dag had ik met mijn schoonvader de laatste spulletjes weggebracht en Valentijn zat eraan te komen, dus ik dacht: ‘Ik ga nog even een boeket bloemen halen.’ Dan zou mijn vriendin thuiskomen en zien dat alles volledig af was, dat ze opnieuw een thuis had. De eerste bloemenwinkel was gesloten, dus ben ik naar de volgende gereden. Ik kende die baan goed – ik reed er regelmatig. Ik reed ook niet overdreven snel.»

HUMO Maar je had wel gedronken.

Steven «Na het verhuizen had ik met mijn schoonvader twee streekbiertjes gedronken. Niemand is dronken van twee biertjes, maar ik zat wel net boven de limiet.

»Het was een tweebaansweg, met in het midden een verdrijvingsvlak, voor de auto’s die willen afslaan. Het slachtoffer stond stil, met zijn achterwiel op het ene rijvak en zijn voorwiel op het andere. Vijftig meter verder lag een verlichte oversteekplaats.»

HUMO Had je hem niet gezien?

Steven «Hij stond stil. Als een fietser stilstaat, dan brandt de fietslamp niet. En als die fiets dan ook nog eens zijdelings staat, dan is dat één donkere vlek. Maar zelfs dát herinner ik me niet. Het laatste dat ik nog weet, is dat ik net was afgeslagen aan het kruispunt. Mijn volgende herinnering is pas van 500 of 700 meter verder. In de rechtbank beweerden ze dat ik kort had geremd, maar dat klopt niet. Je kunt niet remmen voor iets wat je niet ziet.»

HUMO Was je in slaap gevallen?

Steven «Niet in slaap. Ik moet een black-out hebben gekregen.

»Iedereen kan zeggen dat hij dag en nacht werkt, maar bij mij viel dat ook aan te tonen. Als je het onderste uit de kan haalt, dan kun je een moment hebben waarop je lichaam het begeeft. Ik had net onder enorme druk gestaan. Maar toen alles klaar was – de verhuizing achter de rug, ik op weg om die bloemen te halen – viel alle druk en adrenaline opeens van me af. En dan krijg je zoiets.

»Ik moet zijn achterwiel hebben geraakt. Hij is over de linkerkant van mijn auto gegaan. Daar heb ik dus geen beelden van. De beelden die ik wél constant herbeleef, zijn van de rit daarna: toen ik weer bij mijn positieven kwam, zag ik dat mijn ruit verbrijzeld was. Ik ben recht naar mijn loods gereden.»

HUMO Wakker worden met een verbrijzelde ruit deed je niet stoppen?

Steven «Het is heel raar om dat uit te leggen, maar het is wetenschappelijk bewezen: het zit in de mens om weg te vluchten. Pas als je je weer veilig voelt, stop je om te kijken wat er is gebeurd. In mijn loods voelde ik me veilig.

»Ik heb naar mijn vriendin gebeld en haar gevraagd me op te halen in de loods. ‘Er is iets gebeurd,’ heb ik haar gezegd. Maar toen had ik nog geen idee wat. Ik dacht dat ik een paaltje of een verkeersbord had geraakt. We zijn naar huis gereden. De baan waar het was gebeurd, was afgesloten. Thuis is mijn vriendin op het internet gaan zoeken. Toen de woorden ‘dodelijk ongeval’ vielen, ben ik in de keuken door mijn knieën gezakt. Als dat besef tot je doordringt, valt je leven in duigen.»

'Ik heb mijn rijbewijs na het ongeval vrijwillig ingeleverd. Ik wil het nooit meer terug'


Een risicogeval

Steven «Ik heb meteen mijn vader gebeld. Hij is altijd mijn steunpilaar geweest. ‘Mijn leven is voorbij,’ heb ik hem gezegd. En dat ik me zou gaan aangeven. Ik heb zelfs afscheid van hem genomen. Hij huilde, kon geen woord uitbrengen.

»Samen met mijn vriendin ben ik me gaan aangeven op het politiebureau. Het is een onbemand kantoor: je moet op een belletje drukken en dan vraagt een stem wat het probleem is. ‘Ik denk dat ik een accident heb gehad,’ zei ik tegen de stem in de speaker. ‘Zou je even kunnen komen?’ Toen de agenten aankwamen, zijn ze met z’n tweeën op mij gesprongen. Ik kreeg handboeien aan en moest de combi in. Ik werd vanaf het begin behandeld als een crimineel. Als iemand zich vrijwillig komt aangeven, is dat soort vertoon dan echt nodig? Is het zo al niet erg genoeg?

»De politie heeft me zes uur lang ondervraagd. Eerst heb ik een advocaat geweigerd. Wat viel er nog te zeggen? Ik wist dat ik het had gedaan. Wat ik ook zei, het maakte niks meer uit. Ze hebben me in een kleine cel gestopt, zonder matras of deken. En daar lag ik dan. De hele nacht heb ik geen oog dichtgedaan. Het was om gek van te worden.

»De dag erna mocht ik het gaan uitleggen aan de raadkamer. Ik wist al wat de uitkomst zou zijn: dat ze me in de gevangenis zouden stoppen. Ik ben binnengekomen tijdens een staking van de cipiers. ‘Je gaat je toch niet ophangen, hè?’ vroegen ze. ‘Want jij bent een risicogeval.’ Twee weken lang heb ik niemand gezien of gesproken, ik ben mijn cel niet uitgekomen.»

HUMO Wist je ondertussen meer over wat er was gebeurd, over wie het slachtoffer was?

Steven «Niks. Mijn advocaat heeft twee keer geprobeerd me te bezoeken, maar hij mocht niet binnen door de staking.

»Ik zat in een cel van twee op drie meter, samen met twee gevangenen die niet wisten wie ik was. Tot we naar het nieuws op tv zaten te kijken en er plots een foto van mij in beeld kwam. Ik heb gezwegen. Wat kon ik anders? Als er íéts is dat ze in de gevangenis niet kunnen verdragen, dan is het iemand die een kind wat heeft aangedaan. Aan alles – hoe ze mijn eten brachten, hoe ze naar me keken – voelde ik dat ze me als uitschot beschouwden, als een moordenaar.

»In de gevangenis heb ik me volledig laten gaan. Ik deed niks anders dan de hele dag op bed liggen. Ik sloot me van alles af, wachtte en telde de dagen. Ik at niet. Zelfs voor bezoek stond ik niet op. Bij elk bezoek werd ik opnieuw gefouilleerd en gecontroleerd. Waarom ik? Ik dealde geen drugs, deed niks verkeerd. Maar die cipiers zijn natuurlijk ook maar mensen met gevoelens: ze hebben ook kinderen en leven mee met wat ze in de krant lezen.»

HUMO Toch logisch dat mensen denken aan het dodelijke slachtoffer en de familie?

Steven «Daar ben ik het mee eens. Maar wat ik niet begrijp, is dat ze me eerst anderhalve maand aan mijn lot overlieten. Daarna werd ik plots verplicht om te gaan praten met een psycholoog. Waar was die toen ik hem nodig had? Na anderhalve maand alleen in een cel heb je geen zin meer om nog met iemand te praten. Je hoofd zit vol.»

HUMO Vond je jezelf een moordenaar?

Steven «Nee. Ik heb dit nooit gewild. Als je iemand wilt vermoorden, dan rijd je hem frontaal aan, zoals bij de terreuraanslagen van het voorbije jaar. Wat mij is overkomen, is en blijft een ongeval. Ook al zien de mensen dat niet zo. ‘Hij heeft hem doodgereden,’ zeggen ze dan, en iedereen gaat daarin mee.»


Knikkende knieën

Steven «In de cel heb ik een paar brieven geschreven naar de ouders van het slachtoffer. Ik weet niet of ze ooit zijn aangekomen. In één ervan heb ik mijn leven beschreven: dat ik ook kinderen heb.»

HUMO Kwam er reactie op je brieven?

Steven «Nee. En ik begrijp dat. Volgens de psycholoog kan het jaren duren voor die mensen daar klaar voor zijn. Ik zou het zelf ook niet kunnen, als het mijn kind was.

»Ik heb meer dan één keer sorry gezegd, maar ik wist ook: het maakt niet uit hoe vaak ik het zeg, ik kan het op geen enkele manier nog goedmaken. Op mijn proces wilde ik van alles tegen de ouders zeggen, maar toen ik daar stond en in hun ogen keek, kwam er maar de helft uit.»

HUMO Zou je graag met de ouders praten?

Steven «Heel graag. Dat heb ik hun ook laten weten via Slachtofferhulp. Ik begrijp dat ze het nog niet kunnen, maar over 10 jaar zijn ze nog altijd welkom.

»Het is nu bijna drie jaar geleden. De enige reden dat ik mijn zaak draaiende houd, is om mijn schulden aan hen te betalen. Anders was ik er allang mee gestopt. Ik heb mijn boekhouder al zeker vier of vijf keer gezegd dat ik het niet meer aankan. Want als zelfstandige zet ik mezelf constant in de kijker. Zodra ik bij een nieuwe klant de deur uit ben, weet ik dat hij mijn naam zal googelen. Wat krijgt hij dan te zien? Dodelijk ongeval met vluchtmisdrijf. Sommigen haken dan af, anderen zeggen: ‘Moedig dat je nog doorgaat.’

»Tijdens het proces hebben ze me afgeschilderd als iemand die aan alles zijn voeten veegt. Dat stoorde me enorm. De samenleving zou mogen opdraaien voor mijn dommigheden, zeiden ze. Omdat mijn verzekeringen niet in orde waren, moest het Waarborgfonds tussenkomen. Maar wat ze er niet bij vertelden, was dat ik wél moet betalen aan het Waarborgfonds. Met dat soort signalen naar de buitenwereld hoeft het niet te verwonderen dat ik dreigtelefoons krijg. De eerste twee weken ging ik met knikkende knieën werken in mijn eigen loods. Het waren donkere winterdagen en ik stond daar in mijn eentje te werken, terwijl er af en toe zo’n flauwe plezante belde: ‘We zullen je wel weten te vinden. We weten waar je zit.’

»Mijn vriendin durfde niet meer naar de winkel. Zo bang was ze om erover aangesproken te worden. Ik zie haar nog in tranen thuiskomen. ‘Hoe kun je leven met zo’n vent?’ hadden ze haar gezegd. Ik werd onherkenbaar in beeld gebracht tijdens het proces, maar zij niet. Ga dan maar eens naar een krantenwinkel, als je foto op de voorpagina’s staat. Ze heeft zelfs haar Facebookpagina afgesloten, omdat mensen er voortdurend reacties op zetten.»

HUMO Jullie relatie is niet blijven duren.

Steven «Je kunt je de druk niet voorstellen waaronder je als koppel komt te staan. Niet alleen door wat de mensen zeiden: ik moest ook mijn zaak weer opbouwen, nadat ik een paar weken in de gevangenis had gezeten. ’s Avonds kwamen we allebei doodmoe thuis. Ook op haar werk hadden ze het erover: ‘Waarom blijf je toch bij hem?’ Ze heeft het nog lang bij me volgehouden, vind ik.»


Nooit meer rijden

HUMO Wat doet het met je om foto’s van je slachtoffer te zien?

Steven «Op de plek waar het is gebeurd, hebben ze een gedenkteken gezet, met kaarsjes en bloemen. Ik ben er één keer gepasseerd. Nooit meer. Het was rampzalig. Voordien vielen die gedenkstenen langs de kant van de weg me niet eens op. Ik stond er niet bij stil. Nu wel. Met alle respect voor de ouders, maar voor mij en mijn familie komt het hard aan om dat te moeten zien. Er bestaan andere plaatsen om iemand te gedenken.

»Het heeft een jaar geduurd voor ik me weer op mijn gemak voelde op de passagierszetel van een auto. Ik ben er zelfs voor in behandeling gegaan: ik kon geen auto meer zien. Ik durfde niet meer met mijn heftruck te rijden op mijn eigen terrein. Zo erg zat de schrik erin.»

HUMO De rechter gaf je vier jaar rijverbod.

Steven «Ik heb mijn rijbewijs onmiddellijk na het ongeval vrijwillig ingeleverd. Ik wil het ook nooit meer terug. Nooit wil ik nog het risico lopen nóg een keer zoiets mee te maken.

»Ik heb het nooit onder stoelen of banken gestoken dat ik in fout was. Maar, sorry dat ik het zeg: sommige fietsers permitteren zich alles en het is altijd de schuld van een ander. Hoeveel fietsers rijden er rond zonder verlichting? Dat is hetzelfde als zonder verzekering of keuringsbewijs in de auto stappen. Nu erger ik me enorm aan zulke zaken. Soms draai ik zelfs mijn raampje open: ‘Jongens, doe jullie licht aan!’»

HUMO Ben je soms boos op je slachtoffer?

Steven «Nee. Hij kan zich niet meer verdedigen. Ik heb me al dikwijls afgevraagd waarom hij daar stond en niet vijftig meter verderop, bij die verlichte oversteekplaats. Maar dan zou hij me net zo goed kunnen vragen waarom ik niet gewoon was thuisgebleven en pas de volgende dag die bloemen was gaan halen. Die discussie kun je niet aangaan.»

HUMO Hij leefde nog toen je bent doorgereden.

Steven «Tegen dat ik besefte wat er was gebeurd, was het al te laat. Het is nu zo. Ik heb het gedaan, punt.

»Ik ben niet gaan graven in het leven van mijn slachtoffer of zijn familie. Voor mij is het al moeilijk genoeg te beseffen dat ik een kind heb doodgereden. Wat ze in de media over hem zeiden, kwam al hard genoeg aan. Daarin verder graven levert niks op. Ik zou mezelf kapotmaken.»


Braken van de media

HUMO Straks komt je proces opnieuw voor, omdat het parket beroep aantekende tegen je voorwaardelijke celstraf. Ben je bang om weer naar de gevangenis te moeten?

Steven «Niet echt. In zekere zin zou het zelfs een beter leven zijn dan wat ik nu heb: daar geef je je identiteitskaart af en besta je niet meer. Stop me binnen en het is voorbij. Soms zou ik het allemaal willen laten hangen en foert zeggen, maar als je een béétje mens bent, dan kun je dat niet. Ik vertik het om toe te geven dat ik ben zoals ze me hebben afgeschilderd. Dat is mijn grootste straf, dat ik er verder mee moet leven en er elke dag mee word geconfronteerd.

»Wat is de juiste straf voor wat ik heb gedaan? Ik weet niet of die bestaat. Maar wie wordt er beter van als ze me straks weer wegstoppen in de gevangenis? Dan ga ik niet kunnen werken, ga ik niks kunnen terugdoen voor de ouders, gaat de samenleving inderdaad voor mij moeten opdraaien. Ik zie er gewoon het nut niet van in. Hard werken is de enige manier waarop ik mijn schuld een klein beetje kan vereffenen.»

HUMO Verwijt je jezelf dat je zo hard hebt gewerkt dat je een gevaar werd op de weg?

Steven «Ik kom uit een familie waarin werken het enige is wat telt. We hebben de euro’s niet zomaar in de schuif liggen. Het is werken, werken, werken om ergens te raken. Als je mensen kwalijk gaat nemen dat ze hard werken, is het ver gekomen, toch?»

HUMO Zijn je vrienden je blijven steunen?

Steven «Welke vrienden? Als zoiets je overkomt, dan zie je ze allemaal verdwijnen.

»De enige die me begrijpt, is mijn huidige vriendin. Ze is zelf haar broer verloren in een verkeersongeval: hij is als fietser aangereden door een motorfiets. Ze weet wat het is om door die molen van justitie en de media te moeten, maar dan aan de andere kant. Ze trekt zich niks aan van wat de mensen zeggen. Intussen zijn we zelfs getrouwd. Niet hier, maar op Kreta, waar niemand ons kende of klaarstond om ons te veroordelen. Wat een drama dat is geweest op haar Facebookpagina! Ze trouwde met een beest, daar kwam het op neer.»

HUMO De laatste tijd kwam de doodrijder van Merel De Prins weer herhaaldelijk in de pers.

Steven «De manier waarop die man zich in de rechtbank gedroeg, vond ik afschuwelijk. Heb tenminste het respect om de ouders in de ogen te kijken. Ze verdienen dat. Ik heb altijd recht in de camera’s gekeken. Toen ik na het proces buitenkwam, liepen de tranen over mijn wangen. Ik heb toen recht in de camera’s gekeken, maar die beelden hebben ze nooit gebruikt. Alleen mijn vriendin, die achter me stond, brachten ze in beeld. Waarom? Ik weet het niet. Als ik mijn hoofd had verstopt en was weggelopen, dan hadden er zeker veertig foto’s van in de kranten gestaan: ‘Kijk, hij wil zich zelfs niet tonen!’ Sorry, maar ik moet braken van de media.

»Als ze op tv één keer zouden zeggen: ‘Het zou iedereen kunnen overkomen,’ dan zou ik nooit meer dreigtelefoons of rare blikken krijgen. Maar ze schilderen me liever als een slechterik af. Dan denken de mensen: ‘Een slechterik, dat ben ik niet, dus mij kan het niet overkomen.’ Sorry, mensen, maar een ongeluk zit in een klein hoekje.

»Ik begrijp dat veel mensen denken: ‘Het zou mijn kind eens moeten zijn.’ Maar mijn vader heeft dat ook meegemaakt. Het leven van zijn kind is óók grotendeels weg. Het klinkt misschien cru, maar op sommige dagen denk ik: die jongen is zijn leven kwijt, maar hij is beter af dan ik. Op sommige dagen zou ik met hem willen ruilen.

»Het eerste jaar werd ik elke nacht zwetend en brullend wakker. Gisteravond was het weer zover. Mijn vriendin heeft me wakker moeten schudden. Nu het proces eraan zit te komen, herbeleef ik het weer allemaal. Ik vind geen rust. Nooit meer, nergens meer. Alleen als alle rolluiken hier dicht zijn en ik in mijn zetel zit, heb ik nog een beetje rust. Continu ben ik ermee bezig. Als ik met mijn eigen zoon iets doe, spookt het door mijn hoofd: ‘Ik kan dit nog, die ouders niet meer.’ Ik voel me bij alles schuldig.»

HUMO Haal je met Valentijn nog bloemen in huis?

Steven «Nooit meer. Voor de meeste mensen is dat een dag van romantiek en fijn samenzijn. Voor ons niet. Als ik dan nog op vrije voeten ben en het land mag verlaten, dan breng ik met mijn vriendin die periode door op Kreta. Het leven hier zegt ons niks meer.»

* Steven is een schuilnaam en al te herkenbare details in zijn verhaal werden gewijzigd.



Veroorzakers van verkeersongevallen kunnen terecht op de Facebook-pagina van Even Zeer en op www.rondpunt.be

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234