Vincent Verbist (30) is sinds het begin van de coronacrisis overdag alleen thuis met zijn dochter, een peuter van anderhalf. Zijn vrouw Annemie Willemen (32) gaat dan werken in het UZA.Beeld Eric de Mildt

CoronacrisisGenderkloof

Door de coronacrisis springt de man bij in het huishouden: ‘Hij beseft nu echt hoe zwaar het is’

Kan de coronacrisis de ongelijke verdeling van het huishouden omkeren? Nu mannen meer thuis zijn, doen ze niet zozeer meer in het huishouden. Wel nemen ze vaker de vervelende routinetaken op zich, zo leert nieuw onderzoek van de VUB. ‘Als je de hele dag thuis bent, dan neem je al eens een stofzuiger vast.’

Sinds het begin van de coronacrisis is Vincent Verbist (30) overdag alleen thuis met zijn dochter, een peuter van anderhalf. Als IT’er kan hij van thuis werken, zijn vrouw Annemie Willemen (32) wordt als bediende nog steeds verwacht in het UZA. ‘’s Avonds, als ik thuiskom, duwt mijn man onze dochter in mijn handen. Hij beseft nu echt hoe zwaar het is om een hele dag voor een kind te zorgen.’

In normale tijden deed Vincent ruim zijn deel, maar toch heeft Annemie het gevoel dat de lockdown de huishoudelijke balans wat meer in evenwicht heeft gebracht. ‘Vincent deed de ochtendshift, ik de avondshift. Maar uiteindelijk was ik ’s ochtends toch mee in de weer: kleertjes klaarleggen, flesjes proper maken. Nu ben ik vaak al weg nog voor onze dochter wakker is, en als ik thuiskom is het meeste werk al gedaan.’ Vincent: ‘Ik doe veruit het meeste tegenwoordig. Als je de hele dag thuis bent, neem je al eens een stofzuiger vast.’

Privilege

De kloof in het huishouden is nooit verdwenen: nog steeds besteden vrouwen veel meer tijd dan mannen aan de was, de plas en de kinderzorg. Tijdsonderzoek uit 2013, geanalyseerd door de VUB – nog steeds de referentie in ons land –, stelt dat mannen per week gemiddeld 13 uur en 35 minuten besteden aan het huishouden. Voor vrouwen loopt dat op tot bijna 22 uur. 

Dat verschil is deels te verklaren door het feit dat mannen gemiddeld meer tijd spenderen aan hun job dan vrouwen. ‘Betaald werk wordt veel hoger ingeschat dan het huishouden,’ zegt VUB-socioloog Theun Pieter van Tienoven. ‘Daardoor hebben mannen een soort privilege om ook in hun vrije tijd meer hun zin te doen.’ Het gevolg is, zo blijkt uit verschillende onderzoeken naar Belgische huishoudens, dat mannen elke week zes tot tien uur meer vrije tijd hebben dan hun vrouwen.

Maar wat als iedereen thuiszit en de scheidingslijn tussen werk, huishouden en kinderzorg verdwijnt? Zo’n 660 Belgen vulden de afgelopen twee maanden voor de VUB dagboeken in. Daaruit blijkt alvast dat de genderkloof een beetje kleiner is dan voorheen. Dat ligt niet aan de mannen – die besteden per dag zelfs vijf minuten minder aan het huishouden dan in 2013 – maar aan de vrouwen. 

‘Een hele hoop taken die vooral door vrouwen werden gedaan, vallen weg: kinderen moeten niet meer gehaald en gebracht worden naar school of hobby’s,’ zegt Van Tienoven. ‘We vermoeden ook dat mensen het supermarktbezoek proberen te beperken en dat er wat minder gepoetst wordt.’ Gemiddeld besteden vrouwen nu per dag een half uur meer aan het huishouden en de kinderzorg dan mannen, versus anderhalf uur in precoronatijden. 

Gemiste kans

‘Toch een gemiste kans,’ vindt Van Tienoven. ‘Mannen zijn nu zowat vier uur per dag meer thuis dan voorheen, dus je zou verwachten dat ze meer zouden doen in het huishouden.’ In het weekend steken mannen wel vaker dan voorheen de handen uit de mouwen.

Hoopgevend is dat mannen in coronatijden meer routinetaken op zich nemen, zoals de was doen, de keuken opruimen of de kinderen verzorgen. Ze zijn eindeloos, kunnen moeilijk uitgesteld worden en leveren weinig waardering op. Van Tienoven: ‘Doorgaans zijn het vrouwen die het routineuze werk doen en nemen mannen de taken op zich die ze makkelijker kunnen inplannen en die enigszins ontspannend zijn, zoals het gras afrijden, de auto wassen of met de kinderen spelen.’

Dat is nu dus lichtjes anders. ‘In normale tijden is mijn man zelden voor acht uur ’s avonds thuis,’ vertelt Miette (34), moeder van twee jonge kinderen. ‘En geregeld heeft hij een avondvergadering of is hij in het buitenland. Maar nu is hij altijd thuis en ook onze lange pendeltijd is weggevallen.’ Het gevolg: ‘Mijn man kan veel meer helpen. Hij kookt bijvoorbeeld elke avond.’

Miette vindt dat haar man meer betrokken is bij het huishouden. ‘We werken nu allebei thuis en moeten duidelijke afspraken maken: wie kan zich wanneer terugtrekken om rustig te werken, en wie zorgt ondertussen voor de kinderen en het huishouden? We zitten allebei in hetzelfde schuitje, en dat zorgt voor wat meer evenwicht.’

Annemie Willemen: ‘Vincent begreep destijds niet hoe vermoeiend mijn zwangerschapsverlof was. Ik denk dat hij dat bij een tweede kindje wel zal beseffen.’Beeld Eric de Mildt

Lutgard Vrints van de Gezinsbond noemt het onderzoek een lichtpuntje. ‘De verschillen tussen mannen en vrouwen blijven hardnekkig, maar het lijkt erop dat koppels tot een meer gelijkmatige verdeling komen als de mannen meer thuis zijn. Het feit dat vrouwen nu niet méér taken op zich nemen, terwijl de mannen in het weekend wel meer doen, lijkt toch te wijzen op een mentaliteitswijziging.’

De vraag is: hoe duurzaam is dat effect? Dat blijft koffiedik kijken, geeft van Tienoven toe. ‘Beleidsmatig is het heel moeilijk om de gendergelijkheid in het huishouden te stimuleren, net omdat het zich thuis afspeelt. Maar het ziet ernaar uit dat we meer zullen thuiswerken dan vroeger, en we zien nu dat mannen die meer thuis zijn ook meer huishoudelijk werk op zich nemen.’

‘Ik snap meer dan ooit hoe zwaar het is om een huisman of -vrouw te zijn,’ zegt Vincent. ‘Je werk is nooit af: net als je denkt dat je alles hebt opgeruimd, kun je opnieuw beginnen.’ Dat besef stemt zijn vrouw hoopvol. ‘Vincent begreep destijds niet hoe vermoeiend mijn zwangerschapsverlof was. Ik denk dat hij dat bij een tweede kindje wel zal beseffen.’

(DM)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234