Dossier Gevangenissen: De gedetineerden spreken

'Wilde agressie tegen cipier!' 'Gevangenen ontsnappen met helikopter!' Zo halen onze gevangenissen geregeld het nieuws, maar hoe gaat het er achter hun muren aan toe op dagen dat er níks spectaculairs gebeurt? Wat voor mensen zitten daar eigenlijk? En baden ze werkelijk in luxe, zoals weleens wordt geopperd? Humo sprak met gedetineerde Bert en ex-gedetineerde Marcel. Over hoe mensen ontsporen, over de zin en onzin van straffen, en over de plussen en minnen van ons systeem.


HUMO Geloof je in gevangenisstraffen?

Bert «Nee, ik geloof in hulp.


»Veel gedetineerden wijzen naar het systeem als de grote schuldige; ik neem zelf de verantwoordelijkheid op voor mijn daden. Maar dat heb ik moeten léren. Als je daar geen hulp bij krijgt, levert de gevangenis niks op. Integendeel, ik heb hier al veel bendes zien ontstaan. Na hun vrijlating zijn veel ex-gevangenen betere criminelen dan ervoor.

»En dan is er het drugsprobleem. Ik had nog nooit iets gebruikt, tot ik in de gevangenis belandde. Het is betaalbaar - tien euro voor een gram shit (marihuana, red.), dertig euro voor een gram coke - en nergens makkelijker te krijgen. En het personeel gedoogt het; zelfs als je tot twintig meter verder ruikt dat er iemand aan het blowen is, gebeurt er niks. Er is hier al meer dan één dode gevallen door een overdosis.

»Gevangenisstraf is iets vreselijks. Als je het niet aan den lijve hebt ondervonden, kan je er onmogelijk over oordelen. Als 's avonds om halfnegen de celdeuren onherroepelijk dichtgaan, word je zó hard teruggeworpen op jezelf. Er zijn mensen die ik kan bellen als ik me slecht voel, maar niet meer na halfnegen. Die eenzaamheid, da's onbeschrijflijk. Om nog maar te zwijgen van het totale gebrek aan affectie. Ik hoop dat ik na mijn vrijlating nog weet hoe ik daarmee om moet gaan; het is al zo lang geleden.»


HUMO Er zijn mensen die vinden dat de gevangenis al bij al toch luxe is, dat er te goed wordt gezorgd voor mensen die iets misdaan hebben.

Marcel «Veel gevangenissen zijn totaal verouderd: ga dáár maar eens kijken voor je het woord luxe in de mond neemt. En oké, je hebt een koffiemachine, als je 't kan betalen een tv en zelfs een dvd-speler. In sommige gevangenissen kan je ook een computer kopen. Maar ik zou al die criticasters een voorstel willen doen: ik sluit jullie op in mijn badkamer, met alle luxe die jullie maar willen. Maar ik doe de deur alleen open wanneer ík dat wil, en alles wat jullie nodig hebben moeten jullie aan mij vragen: 'Mag ik nog een boterham? Kan ik even bellen?' Regelmatig kijk ik door een kijkgaatje naar binnen. Nul privacy. Hoelang denken die mensen dat ze dat volhouden?

»Hoe groot mijn misstap ook is, ik ben altijd een mens gebleven, en iedereen moet de kans krijgen om zijn celstraf menswaardig door te maken. Elke gedetineerde komt weer vrij, hè. En dan komt hij misschien in jouw straat wonen, of zit hij op de bus met jouw dochter. Dan wil je toch dat het een evenwichtig mens is en geen tijdbom?»

Het volledige artikel leest u in Humo 3610 van dinsdag 10 november.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234