DOX: #MYESCAPE: 'Het feit dat ze het risico namen om alles te filmen. Zelf zou ik dat allemaal niet gedurfd hebben.'

Het concept van ‘#MyEscape’ is even simpel als geniaal: in plaats van een film te maken óver de eindeloze stroom vluchtelingen die vanuit het Midden-Oosten richting Europa dendert, koos documentairemaakster Elke Sasse ervoor om alleen beelden te gebruiken die gemaakt zijn dóór vluchtelingen. Op hun lijdensweg naar het Westen, vanuit imploderende oorlogszones als Syrië, Afghanistan en Eritrea, hielden enkele dappere geesten aldoor hun smartphone in de aanslag om bij aankomst te kunnen tonen wat ze hadden meegemaakt. ‘#MyEscape’ heeft misschien niet de mooiste franjes van alle documentaires – het blijven vanuit de hemdzak, handpalm of heup geschoten guerillabeelden – maar hij komt wel binnen als een kopstoot van een op snelheid komende Vin Diesel.

'Documentairemaakster Elke Sasse: 'Ongelooflijk moedig dat vluchtelingen hun hele tocht filmden.'

Elke Sasse «Toen we op een bepaald moment doorkregen dat veel vluchtelingen hun tocht hierheen gefilmd hadden, vonden we dat we daar iets mee moesten doen. Op onze Facebookpagina deden we een oproep in een aantal verschillende talen waarin we vluchtelingen vroegen om beeldmateriaal door te sturen. Voorts zaten er in ons eigen team mensen uit Syrië, Afghanistan en Eritrea, dus hebben we maar meteen hun netwerken aangesproken. We hebben ook een oproep afgedrukt om in asielcentra op te hangen, we spoorden mensen op die al filmpjes op YouTube hadden gepost en we werden gesteund door goede doelen. Zo werd het project stukje bij beetje bekend in de juiste kringen. We kregen meer en meer materiaal, soms een paar kleine clips, dan weer een hele reis in één keer. Want sommige mensen hadden echt hun héle reis gedocumenteerd: dat was fantastisch. Uiteindelijk hebben we besloten om op het persoonlijke verhaal van een tiental mensen te focussen.»

HUMO Dit is een unieke manier om geschiedenis in beeld te brengen; tien jaar geleden was het nog niet mogelijk geweest.

Sasse «Ja, precies. In de loop van de geschiedenis zijn er altijd vluchtelingen geweest, maar daar bestaan natuurlijk geen beelden van. Nu, we waren er totaal niet mee bezig om een ‘nieuw’ soort documentaire te maken of om bewust aan geschiedschrijving te doen of zo; we wilden gewoon een verhaal vertellen. Leuk wel: achteraf merkten we dat veel leerkrachten en zelfs organisaties kwamen vragen of ze de film mochten uitzenden. Toch een bewijs dat we iets relevants hebben gedaan.»

HUMO Welk verhaal had de grootste impact op je?

Sasse (denkt na) «Eigenlijk gewoon de humor die bij veel mensen zelfs in de naarste situaties hardnekkig aanwezig blijft. Er zijn beelden van mensen die wachten op de boot van Turkije naar Griekenland en intussen lustig moppen tappen. Ook, simpelweg: het feit dat ze het risico namen om alles te filmen. Zelf zou ik dat allemaal niet gedurfd hebben. En ik was tot slot heel sterk aangegrepen door het feit dat mensen echt hun leven in de handen van smokkelaars moeten leggen. Zij kunnen niet zeggen: ‘Zouden we niet daarnaartoe gaan?’ Of: ‘Rusten we niet even?’ Nee, ’t is gewoon: boot op en hopen dat alles goed komt.»

HUMO De Duitse attitude tegenover vluchtelingen wordt alsmaar negatiever, zeker na de aanslagen van de afgelopen weken.

Sasse «Ja… Aanvankelijk was het een warm welkom, maar dat duurde niet lang. Na de toestand in Keulen is het erg verslechterd. We zijn altijd maar bezig over de vluchtelingenproblematiek – veel verlichte geesten vinden dat er veel te véél vluchtelingen naar hier komen – zonder te weten waar we het over hebben. Voor schoolgaande jongeren, maar eigenlijk ook voor iederéén, is het belangrijk om de zaken niet alleen uit het eigen, gekende perspectief te zien, maar ook vanuit de blik van de ander. De documentaire dwingt je om in de huid van enkele vluchtelingen te kruipen en de wereld door hun ogen te zien. Pas als je dat perspectief ként, kun je beginnen te discussiëren over wat er zou moeten gebeuren.

»Om kort te gaan: voor hen is het geen kwestie van ‘het zijn er te veel’, maar wel een kwestie van ‘we móéten gaan’.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234