null Beeld

Driemaal daags willen wij weten: Wat mogen wij nog eten?

De Nederlandse professor Martijn Katan, die al dertig jaar onderzoek verricht naar onze voeding, zet in 'Wat is nu gezond?' de feiten en fabels op een rijtje. Lectuur leert: veel van wat u denkt te weten over eten is aan herziening toe.

Dat de wieltjes van uw winkelwagentje altijd kaduuk staan, is wetenschappelijk te verklaren. Het ligt aan het verpletterende gewicht van de schuldgevoelens die u in uw karretje laadt met elke zak chips, elk koekje, elk niet-biologisch geteeld stuk fruit, elke moot in bassins gekweekte vis, elke lapje vetgemeste koe en elk sneetje brood dat niet tjokvol zemelen en organische granen zit. Want: allemaal ongezond, die rommel, minstens kankerverwekkend, dikmakend en wellicht borderline giftig. Of niet? De Nederlandse professor Martijn Katan, die al dertig jaar onderzoek verricht naar onze voeding, zet in 'Wat is nu gezond?' (Bert Bakker) de feiten en fabels op een rijtje. Lectuur leert: veel van wat u denkt te weten over eten is aan herziening toe.


HUMO Wat zijn de idiootste ideeën over voeding die u steeds weer moet ontkrachten?

Prof. Martijn Katan «Goh, daar is geen beginnen aan! Pas hoorde ik nog dat je 'jicht krijgt als je sinaasappelsap drinkt, maar niet van mandarijnensap' of zoiets. Ik probeer dat soort weetjes zoveel mogelijk te ontlopen, want ik word er maar treurig van.

»Eén recent bericht dat me wel is bijgebleven - en dat tot mijn verdriet ook in Humo heeft gestaan - is dat cholesterol geen effect zou hebben op het risico om een hartinfarct te krijgen. Terwijl: de link tussen cholesterol en hartinfarcten is nu net één van de best aangetoonde verbanden in de hele geneeskunde! Natuurlijk misbruikt de farmaceutische industrie dat gegeven om allerlei mensen aan de cholesterolverlagende pillen te krijgen, ook als ze die eigenlijk niet nodig hebben. Maar je moet niet het kind met het badwater weggooien en zeggen dat níémand profijt heeft bij die pillen.»


HUMO Eén van de meer opvallende vaststellingen in uw boek: een broodje kroket is niet veel ongezonder dan een broodje kaas. Ik had trouwens de indruk dat u het in het algemeen niet zo begrepen hebt op kaas.

Katan «Klopt. In Nederland is het een stuk nationaal erfgoed: kaas, dat zijn wij! Al in de zeventiende eeuw werden kaas en haring gepropageerd als 'echt Hollands'. Een goeie Hollander at kaas en haring, want dat was gezond. In die tijd klopte dat vast, omdat veel mensen een tekort aan eiwitten, vetten en kalk hadden. Maar de laatste veertig jaar zijn mensen zo ontzettend veel kaas gaan eten dat het voor Nederlanders de voornaamste bron van verzadigd vet is geworden. 't Is cholesterolverhogend, en dat is niet gezond. Dan vragen mensen: 'Mag ik nu al geen kaas meer eten?' Natuurlijk wel. Ik heb zelf net nog geluncht met kaas tussen mijn boterham. Maar: één plakje. Als je tegenwoordig een broodje haalt in de horeca, liggen er vier plakken op. En dat zijn er dus drie te veel.»


HUMO Nog een belangrijke revelatie uit uw boek: 'Fruit en groente zijn vooral gezond om wat er níét in zit.'

Katan «Voor alle duidelijkheid: in fruit en vooral in groente zitten waardevolle stoffen. Vezels, vitamines zoals foliumzuur, vitamine C en kalium, goed voor de bloeddruk. En ze bevatten weinig calorieën, wat heel belangrijk is.

»Alleen: de afgelopen twintig jaar is de suggestie gewekt dat groente en fruit ook kanker en andere nare ziekten kunnen voorkomen. En dat is dus twijfelachtig. Er waren op een bepaald moment wel serieuze aanwijzingen voor, maar helaas is men achteraf een beetje moeten terugkomen op die resultaten.»


HUMO Kunnen we dan al onze groenten en fruit vervangen door handige vitaminepillen? Het bespaart een hoop schil- en snijwerk, en we kunnen gewoon elke dag biefstuk met friet eten, of pizza.

Katan «Die pillen hebben toch een boel nadelen. We weten namelijk niet precies welke stoffen uit normaal voedsel we allemaal nodig hebben. Je hebt per dag veertig gram vezel nodig. Dat zijn veertig grote pillen! Dat is niet te verzetten. En dan krijg je, zoals u zegt, een eetcultuur waarin we grote hoeveelheden biefstuk-friet naar binnen werken: je vervangt voedsel met veel smaak en weinig calorieën door voedsel met véél calorieën. Dat is geen goed idee.»


HUMO Af en toe een stukje lever is wél een goed idee, zegt u: dat zit tjokvol vitamines en ijzer.

Katan «Juist. Lever is een veronachtzaamde bron van voedingsstoffen. Kalfslever is erg mager, en er zitten veel vitamines in en veel ijzer. Dat geldt eigenlijk voor alle ingewanden: daar zitten de meeste voedingsstoffen in. Niet in het spiervlees. De beste delen van het beest stoppen we in het hondenvoer!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234