Thomas De GraeveBeeld vrt

verenigde statenthomas de graeve

Dwars door Amerika met Thomas De Graeve: ‘De Verenigde Staten zijn een plek van angst geworden’

Vier weken lang heeft VRT-journalist Thomas De Graeve de Verenigde Staten doorkruist om de verkiezingsstrijd in beeld te brengen en ons te leren wat swingstates en kiesmannen zijn. Alleen al met de auto legde hij 5.000 kilometer af door het land waar hij als tiener verliefd op werd, slapen deed hij ‘wanneer het even kon’. Maar wat hij onderweg zag, heeft hem niet vrolijk gestemd. ‘Ik heb twee kinderen: ik weet niet of ik hen in de VS zou willen zien opgroeien.’ 

THOMAS DE GRAEVE «Mijn voornaamste opdracht was om reportages te maken voor ‘Terzake’ en de VRT NWS-website. Dat alleen al was heftig, maar toen moest de echte reden van onze aanwezigheid daar – de verkiezingen zelf – nog komen. Het voelde alsof we een Tour de France van drie weken aan het rijden waren, en voor de laatste rit nog de allerhoogste col op moesten.

»Het was al de vijfde keer dat ik voor ‘Terzake’ naar de Verenigde Staten mocht reizen. De eerste keer was na de verkiezing van Donald Trump in 2016. Sindsdien ben ik er ongeveer één keer per jaar teruggekeerd. Verder volg ik het Amerikaanse nieuws vooral vanop de redactie, want we hebben natuurlijk Björn Soenens als vaste correspondent in de States. Het is mijn grote geluk dat ik er op de grote momenten, als we langere reportages nodig hebben voor ‘Terzake’, ook naartoe mag.»

HUMO Hoe heb je je dit keer voorbereid?

DE GRAEVE «Ik ben de voorbije vier jaar obsessief bezig geweest met de VS. Ik volg de Amerikaanse media – Washington Journal, The New York Times, allerlei pod- casts – even hard als de Belgische. Dit keer was het uitkijken naar welke staten de strijdstaten zouden worden. Zo zijn we uitgekomen bij Arirona, Pennsylvania en Wisconsin. Vervolgens ben ik op zoek gegaan naar de verhalen van de gewone mensen daar. Die interesseren mij het meest.

»Als je een reportage wilt maken over Trumps muur aan de grens met Mexico, is het nogal voorspelbaar om bij een latinofamilie langs te gaan. Maar wij zijn gaan praten met een familie ranchers uit Arizona, bij wie die muur zowat in hun achtertuin staat. Het waren conservatieven, die vier jaar geleden al voor Trump gestemd hadden. En hoewel ze nu heel ongelukkig zijn met die muur – hij vormt een smet in het prachtige landschap – hebben ze opnieuw voor hem gestemd, omdat hij net als hen een tegenstander is van abortus en euthanasie. Die muur nemen ze er dan maar bij.» 

HUMO Verkijken wij ons daarop?

DE GRAEVE «Absoluut. De Trump-fans die in de Belgische media worden opgevoerd, zijn meestal de luide schreeuwers die naar de rally’s gaan en daar met veel toeters en bellen van zich laten horen. Maar er zijn andere voorbeelden. Genuanceerde mensen, die op een redelijke manier praten over hun keuze voor Trump en ook eerlijk toegeven dat er van alles aan die man scheelt. Maar uit pragmatische overwegingen en omdat hij de conservatieve agenda uitvoert, stemmen ze toch voor hem.

»Hoewel het Trump-kamp heel divers is, heb je dus zeker ook extreme aanhangers. Björn Soenens vergelijkt hen altijd met een sekte. Mensen voor wie het trumpisme bijna een geloof is waarvan ze haast niet af te brengen zijn. Nu, dat is ook mijn taak niet. Maar je ziet wel hoe die mensen opgesloten zitten in hun bubbel en daarin versterkt worden door media als Fox News. Als je met Trump-fans praat, hoor je wat de dag voordien op Fox News – of nog meer rechtse zenders – te zien is geweest.

»Daarnaast heb je dan mensen die naar CNN en MSNBC News kijken. Beide groepen leven totáál naast elkaar en hebben een volstrekt andere kijk op wat er gaande is in de VS. Mijn indruk is dat de kloof de voorbije vier jaar nog dieper geworden is. Mede doordat de media zo strijdvaardig zijn, bestaat ‘de waarheid’ nauwelijks nog. Heel angstaanjagend is dat, vind ik.»

Thomas De Graeve - Dwars door AmerikaBeeld Vrt

HUMO Hoe kijkt de gemiddelde Amerikaan naar een buiten­landse journalist als jij?

DE GRAEVE «Met verbazing: ze zijn het niet gewoon dat een journalist probeert om neutraal te zijn. Zo was er een dame op het platteland in Wisconsin die me vertelde dat er maar een paar neutrale nieuwszenders zijn die de zaken voorstellen zoals ze zijn. Vervolgens noemde ze twee lokale zenders die ik niet ken én Fox News. Toen ik haar zei dat veel mensen vinden dat Fox News de rechtse, conservatieve stem vertolkt, keek ze me aan alsof ze dat voor het eerst hoorde, en zei: ‘They seem to tell the truth to me.’ Dat illustreerde perfect hoe het wereldbeeld van veel mensen samenvalt met de zender die hun visie bevestigt.

»Mensen die naar Fox News kijken, hoor je vaak napraten wat ze daar zien, terwijl veel van die dingen in andere media al lang ontkracht zijn, omdat er geen enkel bewijs voor is. Denk maar aan de claim van Trump dat er gefraudeerd was met de stembrieven. Maar omdat die boodschap in een soort vanzelfversterkende loop zit, tus- sen de president en Fox News, wint ze aan kracht.

»Dat is verontrustend, want het is een slippery slope. Meer en meer mensen begrijpen elkaar niet meer, omdat ze het gevoel krijgen in twee verschillende werelden te leven. Amerika is een plek van angst geworden: links is bang van rechts, rechts van links. En de media versterken dat gevoel, want angst verkoopt.»

HUMO Zou je er kunnen wonen?

DE GRAEVE «Ik ben al mijn hele leven een grote fan van Amerika. Ik was 17 toen ik er voor het eerst kwam. Maar hoe vaker ik er nu kom, hoe meer ik de lelijke kanten zie. Vroeger zou ik geen moment getwijfeld hebben om ja te antwoorden op je vraag. En nog altijd ben ik geneigd om dat te doen, maar het angstklimaat, de polarisering, het onderwijssysteem, de drugsproblematiek, het wapenbezit: het zijn allemaal dingen die me aan het twijfelen brengen. Ik heb twee kinderen: ik weet niet of ik hen in de VS zou willen zien opgroeien. Zonder hen zou ik het er nog op wagen. Toch voor een paar jaar. Qua natuur vind ik de VS het meest fantastische land ter wereld, en uiteindelijk zijn de mensen er ook erg vriendelijk. Soms wat oppervlakkig misschien, hoewel ik dat ook weer een cliché vind. Dus mocht er een aanbieding komen, ik zou ja zeggen (lacht)

Thomas De Graeve - Dwars door AmerikaBeeld Vrt

HUMO Heb je het gevoel een bevoorrecht getuige te zijn geweest van de belangrijkste verkiezingen sinds de Tweede Wereldoorlog?

DE GRAEVE «Eén van de belangrijkste. Er stond veel op het spel en ik ben benieuwd hoe er op de uitslag gereageerd zal worden. Zolang Amerika bestaat, is de machtsoverdracht altijd vreedzaam verlopen. Dat een president zijn achterban al meteen opriep om te gaan protesteren, is ongezien. Het is verbazingwekkend hoe we Trump blijven onderschatten. Het scenario van zijn toespraak afgelopen dinsdag lag al wekenlang vast. Met name Bernie Sanders had vooraf gewaarschuwd: ‘Bij het begin van de verkiezingsavond zal het er goed uitzien voor Trump, daarna zal het in de richting van Biden kantelen, Trump zal zeggen dat er fraude in het spel is, en vervolgens zal hij zijn achterban oproepen om op straat te komen.’ Zo’n vaart zal het wel niet lopen, dacht ik. Tot je hem op dat podium bezig hoort. Opníéuw was ik verrast, terwijl ik na vier jaar toch beter zou moeten weten.»

HUMO Wat ga je nu doen?

DE GRAEVE «In quarantaine gaan! (lacht) Tien dagen thuiszitten. Ik heb een zoontje van 6 en een baby van zes maanden. Die eisen véél aandacht op nu. In die zin was deze reis misschien slecht getimed. Gelukkig heb ik een vrouw die mij hard steunt en blij is voor mij dat ik van mijn passie mijn beroep kan maken. Haar steun maakt dat ik me toch al iets minder schuldig voel (lacht)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234