Dwarskijker over 'Taboe' en 'Vandaag over een jaar'Een pijnpunt uit de privésfeer

Ik begin stilaan uit te zien naar een programma dat zo'n vijftig minuten lang niet over ongeluk, beperkingen, ziekte en ons aller verdwijnpunt, de vervloekte dood, gaat

'Taboe' was dit seizoen één van de schaarse televisieprogramma's waarachter een als dusdanig herkenbaar goed idee schuilging'


Taboe

Eén – 11 maart – 1.639.000 kijkers

Laat ik er maar van uitgaan dat dik zijn in het vooralsnog vrije Westen net iets minder erg is dan uitgemergeld door de benen gaan in Aleppo, met uitzicht op het narokende puin van je toch al bescheiden onderkomen. In de laatste aflevering van ‘Taboe’ maakte Philippe Geubels zich, zoals vooraf met zijn mikpunten overeengekomen, vrolijk over mensen met obesitas. Ze konden in ieder geval beter schudden van het lachen dan alle andere bevolkingsgroepjes die hen in de taboesfeer waren voorgegaan in dit programma.

Het morbide schoonheidsideaal dat uitgedragen wordt door zurig uit hun bek meurende gratenkutten op de catwalk – ik druk me graag fijntjes uit – steekt schril af tegen het overgewicht waarmee Lara, Evelyn, Sandra en Pieter, de proefpersonen van deze aflevering, elke dag wel een trap op moeten lopen. Eigenlijk doen ze de hele dag aan gewichtheffen. En sport zou gezond zijn, volgens zegslieden die tot op heden niet zijn doodgevallen tijdens het joggen. Tussen ons gezegd en gezwegen: wat valt er eigenlijk te jammeren?

Gezondheidsmaniakken met een eetprobleem – zij doen zich weleens als diëtist(e) voor – betichten corpulente mensen nogal snel van vraatzucht. Nu ja, Pieter, 190,2 kg schoon aan de haak, kon, als hij op dreef was, een gezinsverpakking Chokotoffs wegwerken. Maar Lara’s overgewicht was dan weer te wijten aan groot hormonaal ongerief – een hoge oestrogeenspiegel, die ze aan de geboorte van haar kinderen had overgehouden. Philippe Geubels noemde haar niet ten onrechte een mooie vrouw. Zij nam dat compliment in ontvangst, maar je kon zien dat ze er zelf anders over dacht, ook al hield haar man van haar en was ze volgens haar kinderen ‘de liefste mama van de hele wereld’. ‘Aan de schoolpoort ben ik één van de zwaarste mama’s,’ zei ze ook nog, ‘en daar heb ik het moeilijk mee.’

Schaamte was het meest wezenlijke gespreksonderwerp in deze aflevering van ‘Taboe’. Ze bleef voelbaar, ook al had je het, na jaren vergeefs diëten, eindelijk op een akkoordje gegooid met je spiegelbeeld. Als je jezelf op een groepsfoto zag, bood je volume nog steeds een ondraaglijke aanblik. En dik zijn was, behalve een opstapje naar zelfhaat, ook een oorzaak van eenzaamheid. Toen de vier proefpersonen van dit programma van een roltrap gebruikmaakten, wilde Lara nog het liefst elders zijn. ‘Laten we ons verspreiden,’ dacht ze, ‘zodat we minder opvallen.’

Lara herinnerde zich ook een familiefeest dat haar een knauw gegeven had. Toen iemand zei: ‘Ga maar naast je grootvader zitten,’ sprak die oude: ‘Neen! Dan zou ik geen plaats meer hebben.’ ‘Dat verwacht je niet van iemand die van je houdt,’ zei ze. Misschien kun je er maar beter niet van uitgaan dat familieleden vanzelf van je houden. En die ouwe was mogelijk over het algemeen een hufter. Lara zag in ieder geval haar kans schoon om dat pijnpunt uit haar privésfeer ter beschikking van het ruime publiek te stellen.

Ook deze aflevering van ‘Taboe’ zal de proefpersonen niet van hun ingesleten verdriet hebben afgeholpen, maar zolang als dit programma duurde, hebben ze zich in het NTGent wel vermaakt met Geubels. Hij verving de begrippen ‘dik’ of ‘zwaarlijvig’ tijdens zijn optreden door ‘gezellig’, waardoor hij met zekerheid kon stellen dat zijn vier nieuwe dikke vrienden, die bij elkaar opgeteld aanvoelden alsof ze met z’n zessen waren, per hoofd zo’n drie keer gezelliger waren dan hij.

Geubels komt in mijn ogen ook weg met voor de hand liggende woordgrappen, omdat ik hem als komiek nogal onweerstaanbaar vind. In tegenstelling tot zo’n 90 procent van zijn vakgenoten beschikt hij over een heuse vis comica, een eeuwenoude basiskwaliteit voor komieken waar Wikipedia de geïnteresseerde leek vast meer over kan vertellen. Geubels heeft zich in dit programma ook als luisterend oor ontpopt, en als invoelende gesprekspartner: je zou het hem niet nageven, maar toch. Voor de rest was ‘Taboe’ dit seizoen één van de schaarse televisieprogramma’s waarachter een als dusdanig herkenbaar goed idee schuilging


Vandaag over een jaar

Eén – 15 maart – 820.620 kijkers

In een zichzelf overschreeuwend decor waarin een feestelijke lottotrekking of anders een lawaaiige spelshow zou kunnen losbarsten, met kandidaten die met overslaande stem beweren dat ze ergens woonachtig zijn, presenteert Cath Luyten ‘Vandaag over een jaar’. Eens was zij woonachtig in Koewacht. ‘Vandaag over een jaar’ is een programma ‘over gewone mensen met bijzondere plannen’. Die gewone mensen willen in het blikveld van de televisie een droom waarmaken, en daarvoor geven ze zichzelf, in overleg met diezelfde televisie, één jaar de tijd. Om het ruime publiek van hun voornemen op de hoogte te brengen, komen ze uit een deur aan de linkerzijde van het decor, en als ze hun plan hebben verwezenlijkt, verschijnen ze in een deur rechts – er gaapt dus een spanne van 365 dagen tussen die twee deuren. Stephen Hawking had dat fenomeen vast in een elegante formule kunnen vatten, waar ik me eerlijk gezegd liever het hoofd niet meer over breek.

Dat we het in het leven al bij al niet voor het kiezen hebben, en dat ieder huisje zijn kruisje heeft, is wellicht het onderliggende thema van het programma, en het eigenlijke onderwerp zal wel de weerbaarheid van de mens zijn. Misschien moeten we er zo nu en dan aan herinnerd worden dat we, als de nood het hoogst is, in staat zijn tot verzet tegen onze wederwaardigheden. Ach, ik flap er maar wat uit.

We maakten kennis met Jacob, die op Sri Lanka zijn hoofd uit een coupéraam had gestoken, waarna dat met een rotvaart tegen een tak aansmakte. Hij overleefde die klap ternauwernood en hield er een blijvend hersenletsel aan over, waardoor hij opnieuw moest leren spreken – van a tot z en weer terug. Intussen was hij al zo flink gevorderd dat hij zijn zusje nagenoeg vloeiend kon bedanken voor wat ze allemaal voor hem had gedaan.

Het meisje Pauline, wier vader aan een hartaderbreuk overleed toen ze 3 was, had zich voorgenomen om samen met haar moeder Ann de Mont Ventoux op te fietsen, met gedachten aan haar papa, die ze vooral van horen zeggen had. Een soort offer, neem ik aan. Nog voor ze zich fysiek op die klim konden voorbereiden, kreeg Ann met borstkanker af te rekenen. Maar ze kwam er weer bovenop, en we kregen ook te zien hoe moeder en dochter zij aan zij de Mont Ventoux bedwongen. Hun besluit was dat ze samen alles aankonden, voortaan. Iets anders wil je volgens mij niet horen in ‘Vandaag over een jaar’.

Maaike en Laurens hadden het zo te horen graag over ‘de zeven jaar lange procedureslag’ die aan de adoptie van hun drie (drie in één klap!) Colombiaanse kinderen was voorafgegaan. Uit de rechterdeur kwam een groot gezin dat zich voorgenomen had een gelukkige indruk na te laten: de puberteit van die drie koters was immers nog onwelluidende toekomstmuziek. Laat ik zeggen dat het complexe thema ‘adoptie’, opdat het althans in dit programma goed nieuws zou blijven, wel erg oppervlakkig werd afgehandeld.

Ik was nog het meest geïnteresseerd in Sophie, die luidens haar moeder als klein meisje een bijzondere verstandhouding had met een oude buurman. Sophie was een goedlachs en praatgraag kind, herinnerde die moeder zich, tót de oude buurman het tijdelijke met het eeuwige verwisselde – van oudsher een onomkeerbare ruil. Opeens trok Sophie zich in zichzelf terug, en als ze nog eens sprak, stotterde ze bij het leven. Dat was ze als volwassen vrouw blijven doen, al was ze er merkelijk op vooruitgegaan. Haar plan was: een vriend krijgen, waartoe ze zich een jaar lang op datingsites etaleerde. Toen ze uit de rechterdeur kwam, bleek ze geen vriend aan haar zij te hebben. Maar ze liet de moed niet zakken, en bovendien kon ze, welhaast zonder te stotteren, grappen maken over haar gestotter. Maar die oude buurman van weleer, wiens dood kennelijk voor een keerpunt in haar leven had gezorgd, bleef vreemd genoeg onbesproken, alsof hij taboe was. En alsof Cath Luyten de opdracht had gekregen over die man te zwijgen.

‘Vandaag over een jaar’, dat ik nu ook niet elke week hoef te zien, zal wel weer een mooie gelegenheid zijn om je empathie te oefenen, maar ik begin stilaan uit te zien naar een programma dat zo’n vijftig minuten lang niet over ongeluk, beperkingen, ziekte en ons aller verdwijnpunt, de vervloekte dood, gaat. Ook niet zijdelings.

Rudy Vandendaele

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234