null Beeld

Dwarskijker over 'Typisch mensen' en 'Culture Club': 'Doen meisjes, onder ons gezegd en gezwegen, ook de strijk?'

Als je dan toch voor niets anders deugt dan voor een baan bij de televisie, lijkt het beroep van nieuwslezer me zo kwaad nog niet.

Rudy Vandendaele

'Je kunt er nog steeds het gevoel voor humor van feministische radikalinska's mee tarten'


Culture Club

Canvas - 16 mei - 68.694 kijkers

Mijn generatie schiet aardig op in de verkeerde richting: ‘Meisjes’, het geheide blijvertje van Raymond van het Groenewoud, is ook al veertig. Dat betekent onder andere dat de tekst uit 1977, mede onder invloed van de voortsloffende beschaving, nu is afgestemd op mores die vandaag in de mode zijn. De vaak aangehaalde zin ‘Ze komen zelden klaar’, gestaafd door verouderde statistieken, is vervangen door ‘Je bent nooit met ze klaar’. De felrealistische bekentenis ‘Soms stort ik in hun kas’, overigens een net iets te lollige regel, moest plaatsmaken voor ‘amore en ambras,’ wat dan weer de werktitel zou kunnen zijn van een Vlaamse komedieserie die zich in een verlieslatende pizzeria in Beringen afspeelt. De interessante vraag ‘Doen zij nog steeds de was?’ is niet geschrapt. Je kunt er volgens mij, net als veertig jaar geleden, nog steeds het gevoel voor humor van feministische radikalinska’s mee tarten. Puur om te lachen, dat spreekt vanzelf. Doen meisjes, onder ons gezegd en gezwegen, ook de strijk? Voorts is ‘Amelinckx-meisjes’ terecht verwijderd, want de referentie aan bouwbedrijf Amelinckx, bekend van terneerdrukkende hoogbouw in de jaren 70, heeft net als die woontorens haar beste tijd gehad.

‘Culture Club’ boog zich omstandig over het hoe en waarom van ‘Meisjes’, nadat Raymond van het Groenewoud aan de piano een mooie, ingehouden versie van dat nummer had gespeeld, misschien wel om er de wendbaarheid van zijn compositie mee aan te tonen. Fijn, maar geef mij maar die geweldige opkikker van een gitaarriff die de volmaakte ruggengraat van ‘Meisjes’ is: een sterk staaltje van de ingenieuze eenvoud die we zonder de minste aarzeling rock-’n-roll horen te noemen.

In ‘Culture Club’ liet ook Marc Erkens, klassiek geschoold musicus des huizes, zijn licht over ‘Meisjes’ schijnen. Hij lijkt me een gezelligheidsmens die van nature aan de praat blijft. Toen hij 18 was, vond hij ‘Meisjes’ behalve ‘niets’, ook ‘aanstootgevend’ en vooral ‘choquerend voor meisjes’. ‘Ik had toen een lief dat ik met alle mogelijke zorgen omringde,’ sprak hij, ‘want ik ben moeders mooiste niet, en dus moest ik heel hard mijn best doen. En dan komt Raymond van het Groenewoud en die durft zulke dingen te zingen.’ De ene mens is tot mijn verbazing nog voortreffelijker dan de andere.

Erkens vond ‘Meisjes’ typisch mannelijke muziek, die je volgens hem kon terugvoeren op het 18de-eeuwse gedaver van testosteronmannen als Bach en Beethoven, waartegen de dartele, lichtvoetige en daardoor kennelijk vrouwelijke Mozart gunstig afstak. In de loop van zijn autobiografische en musicologische verhaal draaide hij helemaal bij: op een dag had hij namelijk klaarheid in ‘Meisjes’ gezien. Het daagde hem dat die song juist een lofzang op meisjes was. En het oeuvre van Raymond was ineens ‘prachtig en veelzijdig’ en het ‘legde ook nog de menselijke natuur bloot’. Het aantal veren op de hoed van de steeds breder glimlachende Van het Groenewoud nam zienderogen toe. Erkens bracht vervolgens aan de piano een in klassiekerig krulwerk zoekgemaakte versie van ‘Meisjes’ ten gehore, waarin hij ter afronding koket het melodietje van ‘Twee meisjes’ had verweven. Toen onderging ik een flashback, waarin ik de enige klant was in de bar van een karakterloos hotel aan de ringweg rond Wenen, een oord waar ik beroepshalve heen was gestuurd. De barpianist reeg in de stijl van Mozart songs van The Beatles aaneen: kitsch und kein Ende. Ik dronk hem laffelijk toe, want wat moest ik anders als enige klant? Even later ontketende Raymond in ‘Culture Club’ met een helrode Stratocaster de riff van ‘Meisjes’: geen kitsch.

Ik heb ‘Meisjes’ altijd al ironisch gevonden, hoe gepassioneerd en hartgrondig Raymond van het Groenewoud dat nummer ook mocht zingen. Hoe kan een pensioengerechtigde zestiger trouwens zonder ironie ‘Meisjes’ zingen? Deze aflevering van ‘Culture Club’ was anders een mooie gelegenheid om dat aan Raymond van het Groenewoud te vragen. Maar los daarvan: ‘Meisjes’, may you stay forever young.


Typisch mensen

Eén – 18 mei – 649.134 kijkers

Als je dan toch voor niets anders deugt dan voor een baan bij de televisie, lijkt het beroep van nieuwslezer me zo kwaad nog niet: best mogelijk dat de bloedeigen moeder van die nieuwslezer hem soms luidkeels een oelewapper vindt, maar het gros van de televisiekijkers neemt hem blindelings au sérieux. Daar kun je vast je voordeel mee doen in het leven. Niettemin hield Freek Braeckman het journaal voor bekeken om zich nuttig te maken in ‘Café Corsari’, een dagelijks praatprogramma in de horeca dat ik ijverig heb overgeslagen zonder dat ik daar ooit spijt van heb gehad. Eerder triomfeerde Braeckman in ‘De slimste mens’, en tegenwoordig loopt hij op tijd en stond ook een marathon uit. Dat zou veel gezonder zijn dan de allereerste marathonloper, die volgens zijn legende doodviel bij aankomst, ooit heeft kunnen ervaren.

Freek Braeckman presenteert nu ‘Typisch mensen’, een programma dat oorspronkelijk ‘De truken van de foor’ heette. Het had vorig jaar in november al moeten lopen, maar toen moest er naar verluidt nog flink aan gedokterd worden. Nu het volgens de makers toonbaar is, moet dit programma het met de wel erg dooie titel ‘Typisch mensen’ stellen: vermoedelijk een brainwave van iemand die saaiheid met ernst verwart, en daar ook nog eens om geprezen wil worden.

Freek Braeckman is naar hij zelf zegt erg geïnteresseerd in het gedrag van mensen, en hoe het aldoor ten goede of ten kwade beïnvloed wordt door andere beïnvloedbare mensen die daar, soms namens de economie, baat bij hebben. ‘Typisch mensen’ opent met het versneld weergegeven menselijke geharrewar aan het Sint-Pietersstation in Gent – ziedaar de ronddarrende proefdieren van de gedragseconomie – waarna dit programma zich magazineachtig ontvouwt. We krijgen een aantal op maat van de televisie gesneden onderzoeken uit de gedragseconomie te zien, waaruit bijvoorbeeld blijkt dat mannen op eBay liever van een man een boormachine kopen dan van een vrouw. Bovendien zijn ze ook bereid die mannelijke aanbieder er meer voor te betalen. Daar sta je dan even bij stil zoals je, op zoek naar hard nieuws, ook even blijft haperen aan een fait divers in een krant.

Het pièce de résistance van deze eerste aflevering speelde zich in de dorpskom van Bekkevoort af, waar automobilisten maximaal met 50 kilometer per uur doorheen mogen rijden. Door ze een eventuele financiële beloning in het vooruitzicht te stellen, bleken ze zich meer aan de snelheidsbeperking te houden dan gewoonlijk: het spel heette geinig Otto-lotto en werd op borden aangekondigd. De autobestuurders werden ook door speciale wegmarkeringen en een zoom van boompjes geholpen om vaart te minderen – door die boompjes hadden ze de illusie dat ze sneller reden en dus remden ze af. Wie zich netjes aan de snelheidsbeperking hield, werd door de wegpolitie naar de kant van de weg gedirigeerd, waar ze van Freek Braeckman, Slimste Mens én marathonloper, te horen kregen dat ze kans maakten op een mooi bedrag: de som van alle geldboetes wegens een snelheidsovertreding in Bekkevoort tussen 3 en 7 uur ’s ochtends, maar dan wel na lottrekking, waarvoor ze eerst een formulier moesten invullen. Dit navertellen is ook al een karwei. Tussendoor vernamen we dat het in Bekkevoort bar koud kan zijn tussen 3 en 7 uur ’s ochtends. Een kleuterjuf won, en Freek Braeckman bracht haar geldprijs persoonlijk naar haar kleuterklas. Allemaal blije gezichten, enzovoorts. Dit waarlijk omslachtige item, waarin Freek Braeckman en zijn copresentatrice Julie Van den Steen, met wie hij geen noemenswaardig duo vormt, half leuk communiceerden met een walkietalkie, zag eruit als een special van ‘Kijk uit!’, waaraan nog gedokterd moet worden.

Het mooist was misschien nog een experimentje in het Centraal Station in Antwerpen: op een prikbord waren briefjes van 5 euro bevestigd onder de tekst: ‘Geef als je kan, neem als je het nodig hebt.’ Er werd warempel gegeven, en de twee daklozen die het nodig hadden, plukten niet meer dan één briefje van 5 euro van het bord. Dat leverde me tijdelijk een kleine herziening van mijn mensbeeld op, maar ik houd er rekening mee dat ik zoals iedereen gemanipuleerd werd. Voor de rest beïnvloedde de eerste aflevering van ‘Typisch mensen’ mijn gedrag niet in die mate dat ik spontaan naar de tweede begon uit te zien.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234