Dyab Abou Jahjah & Luc Lamine

Ja, het is een flinke poos geleden dat ze elkaar hebben gezien, lacht Dyab Abou Jahjah. ‘Van op het proces voor het hof van beroep in Antwerpen, ergens in 2008,’ weet Luc Lamine. De herinnering aan de keer daarvoor is iets scherper: 24 november 2002, neus aan neus op de Turnhoutsebaan in Antwerpen, de ene als voorman van de Arabisch-Europese Liga, de andere als voorman van de Antwerpse politie. Twee staatsgevaarlijke organisaties, quoi.

Daarna ging het goed fout, voor allebei. Lamine struikelde over de Visa-affaire, al volgde in 2005 de vrijspraak over de hele lijn. Vandaag is hij adviseur-generaal bij de federale politie. Dyab Abou Jahjah struikelde over zichzelf, of de rest van België over hem, het is maar hoe je het bekijkt. Hij nam de benen naar Libanon, werd er vader én marketeer én aandeelhouder. En een ander mens vooral. Vuurspuwer werd vredesduif.

Het leven was er warm en mooi, zegt hij. Hij verdiende er goed zijn brood, bij een telefoonmaatschappij die ook in verzekeringen deed, al wordt het astronomische nettoloon alleen off the record gecommuniceerd. Toch nam hij opnieuw de benen, voor de Arabische Lente ditmaal, maar opnieuw met grootse plannen. Er komt een nieuwe partij, een beweging eigenlijk. Hij is eigenlijk niet terug, heet het, wegens nooit helemaal weggeweest, maar hij is wel vast van plan om te blijven deze keer, voorgoed.

Lamine versus Abou Jahjah, opnieuw neus aan neus, ditmaal zonder kasseistenen of wapenstok.

Luc Lamine «Het is niet omdat we elkaar niet meer hebben gezien, dat we elkaar uit het oog hebben verloren. Ik ben Dyab altijd blijven volgen, ik weet perfect waar hij de voorbije jaren mee bezig is geweest.»

Dyab Abou Jahjah «Ik weet dat ook van jou, Luc.

»Hij heeft altijd een belangrijke rol in mijn leven gespeeld, en ik wellicht in zijn leven. Dan laat je elkaar niet zomaar los. Ik heb het vooral ongelooflijk ­geapprecieerd dat hij mij tijdens mijn proces heeft vrijgepleit. Ik was aangeklaagd voor het aanzetten tot rellen en weerspannigheid tegen de politie, én voor smaad aan de hoofdcommissaris van de politie (glimlacht). Luc heeft dat allemaal ontkracht en onverbloemd de waarheid verteld, tegen alles en iedereen in. Hij had ook kunnen zwijgen, dan was ik waarschijnlijk voor een paar jaar achter de tralies beland.»

HUMO Meneer Lamine, voelde u zich niet een heel klein beetje bedreigd toen Abou Jahjah schreeuwde dat hij zou terugkeren met tienduizend man?

Lamine (lacht) «Toen Dyab dat zei, heb ik hem vooral aangekeken met een blik van: ‘Allez, jong, wa zegde gij nu?’

»Ik vond dat niet bedreigend, daar hing hooguit wat elektriciteit in de lucht. Het heeft mij altijd verbaasd dat mensen zo weinig straatervaring hebben, zowel bij de politie als in de politiek. Als jonge officier werd ik vaak ingezet voor de ordehandhaving tijdens voetbalwedstrijden, daar gaat het er tien keer harder aan toe dan bij de gemiddelde betoging.

»Ik heb genoeg betogingen van de witte woede meegemaakt. Dat was pas échte woede. Ik heb zelfs nog mee betoogd. De sociale zorgsector is altijd één van mijn passies geweest, ik ben bestuurder van een vzw voor mentaal gehandicapten. Ik kan je verzekeren dat er tijdens die betogingen af en toe niet naast werd geklopt.»

Abou Jahjah «Vlak voor die verbale confrontatie met Luc had ik pepperspray in mijn gezicht gekregen. Ik was bovendien goed bevriend met de broer van Mohammed Achrak, de Marokkaanse leraar die een paar uur eerder was vermoord. Dan mág je boos zijn, vind ik. Maar ik heb nooit fysiek geweld gebruikt, ik wilde alleen maar betogen. Ik werd geprovoceerd, dat is het echte verhaal. Blijkbaar weten ze vandaag nog altijd niet wie die pepperspray in mijn gezicht heeft gespoten.»

HUMO U hebt altijd gezegd dat het Rob Verreycken was, alias Rob Klop.

Abou Jahjah «Ik kan het niet bewijzen, maar ik ben daar inderdaad van overtuigd.»

Lamine «Ik heb ook zo mijn vermoedens wie ervoor verantwoordelijk was en wie erachter zat.»

HUMO Dat is nooit officieel uitgezuiverd?

Lamine «Ik heb het niet mogen uitzuiveren.»

HUMO Wie heeft u belet om dat te doen?

Lamine «Ik móést weg. (Zwijgt) Die betoging is de druppel geweest die de emmer heeft doen overlopen. Ik was voor sommige mensen te machtig geworden. Die avond is mijn graf gedolven, door de manier ook waarop ik ben omgegaan met Dyab. Voor sommige mensen in het korps kon dat niet door de beugel. Maar ik vind, als je gelijk hebt, heb je gelijk.

»Ik zal u iets vertellen wat ik nooit eerder tegen iemand heb verteld. Ik was die avond ontzettend boos, minstens even boos als Dyab, maar niet zozeer omwille van de betoging. Mohammed was vermoord voor de deur van mijn vzw. Daar woonden op dat moment acht van mijn mensen.

»Het is puur toeval dat het uitgerekend op die plek is gebeurd, maar het greep mij onvoorstelbaar hard aan. Het is mij ook zo verteld, toen ik van een politieman te horen kreeg dat er iets was gebeurd in de Schaapstraat: ‘Het is voor uw deur, Luc.’ Ik ben ernaartoe gevlogen, ik was er compleet ondersteboven van.

»Voor de rest... (maakt wegwerpgebaar) Het ergste is dat een aantal kiekens dat momentum hebben aangegrepen om zich te misdragen. Ze hebben een paar auto’s gemolesteerd en zo is de situatie ontaard.»

Abou Jahjah «Waar ik was, daar is het kalm gebleven. Wat die andere kiekens hebben gedaan, daar kan ik niet voor verantwoordelijk zijn.»

HUMO Mogen we die kiekens gewoon criminelen noemen?

Lamine «Die waren er zeker bij.»

Abou Jahjah «Kiekens, snotapen, criminelen,... Het maakt mij niet uit hoe je hen noemt. Als je zulke feiten pleegt, bén je een crimineel.»

Lamine «Zulke mensen zaten ook in mijn bedrijf, bij de Antwerpse politie. Eén van die gasten is intussen niet meer actief bij de politie. Hij heeft een kortstondige politieke carrière gehad. Maar dat is wel één van de leidinggevende officieren met wie ik destijds heel veel zorgen heb gehad.»

HUMO Je hebt het nu over Bart Debie, voormalig commissaris en boezemvriend van de huidige Antwerpse hoofdcommissaris, Serge Muyters?

Lamine «Zoals ik net al zei, er zijn wel meer leidinggevenden die mij die avond hoofdpijn hebben bezorgd.

»Het was gelukkig wel een minderheid. Negentig procent van mijn korps heeft die avond voortreffelijk zijn werk gedaan. Daar ben ik nog altijd fier op, dat vind ik veel belangrijker dan die paar kiekens. Daarom heb ik zo veel respect voor Dyab. Hij had ook een paar van die kiekens rondlopen, maar de overgrote meerderheid van de betogers heeft hij onder controle gehouden.»

HUMO De betogers werden destijds omschreven als ‘de AEL-generatie’, de tweede generatie van allochtonen, die vooral boos en gefrustreerd waren. Zijn dat vandaag allemaal brave huisvaders geworden?

Abou Jahjah «We trekken ons plan.»

HUMO Zijn de woede en de frustratie verdwenen?

Abou Jahjah «Nee, natuurlijk niet, die zijn er nog altijd. We zijn allemaal wat ouder geworden, maar er is vandaag niemand die denkt: ‘Sorry, we waren fout.’ Nee, verdorie, we waren níét fout. Net daarom zijn de woede en de frustratie nooit verdwenen. We verfoeien nog altijd het woord integratie, toch zoals dat in België wordt ingevuld.»

(...)

HUMO Is de allochtone gemeenschap zoveel beter af met Bart De Wever als burgemeester?

Abou Jahjah «Niet noodzakelijk, maar zo doen wij niet aan politiek.»

Lamine «Ik denk dat dat er in Antwerpen maar één man verantwoordelijk is voor de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen en dat is Patrick Janssens zelf. Ik ben er oprecht over verbaasd dat iedereen nú al het beleid van de nieuwe coalitie wil beoordelen. Ik doe daar niet aan mee. Als ik zie welke klemtonen er vandaag worden gelegd op onderwijs en tewerkstelling, ben ik eigenlijk best tevreden.»

HUMO Hebben jullie meer vertrouwen in Bart De Wever dan in Patrick Janssens?

Abou Jahjah «Wat heeft Patrick Janssens gedaan voor de belangen van de allochtone gemeenschap? Zijn grootste verdienste is het hoofddoekenverbod. Dan weet je het wel, zeker?»

»Misschien wordt het met Bart De Wever nog véél slechter. Maar wij wilden een signaal geven, dat we een factor zijn in het politieke spel, dat we willen dat er naar ons wordt geluisterd.»

Lamine «De beweging van Dyab moet perfect in staat zijn om de rol te spelen die Ademloos heeft gespeeld in het mobiliteitsdebat. Die mensen hebben een énorme impact gehad, enkel en alleen door de vinger op de wond te leggen. Mensen en buurten worden mondiger, de politiek zal moeten leren om daarmee om te gaan.»

HUMO Kunt u veel vertrouwen hebben in de N-VA, als hun fractievoorzitter een oproep doet om u te laten arresteren zodra u voet aan de grond zet in Zaventem?

Abou Jahjah «Vroeger had ik meneer Gantman meteen mijn middelvinger getoond. Vandaag reageer ik niet meer op zulke provocaties.»

»Het zal mij vooral niet beletten om de N-VA te behandelen zoals alle andere partijen. Ik leef op hoop. Je hebt altijd meer hoop in wat moet komen dan vertrouwen in wat geweest is. Mijn ervaring met Patrick Janssens was gewoon slecht, punt uit. En van iemand als Bart De Wever heb ik altijd onthouden dat hij tien jaar geleden niet is meegegaan in de hetze tegen de AEL. Dus ja, we zullen bij de N-VA aankloppen om een gesprek te voeren. Geef ons nog een maand of twee om de organisatie op punt te stellen, daarna willen we een gesprek met De Wever. Maar we zullen die stap zetten als groep.»


Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234