Een jihadist in een boulevardklucht: Dwarskijker over 'Project K' en 'De Afspraak'

Ik vroeg me af hoelang een televisiepersoonlijkheid op zijn sympathieke uitstraling kan teren, waarna ik me weer afvroeg of ik me niets beters af te vragen had, en het antwoord schuldig bleef.


Project K

VTM – 31 augustus

Nog maar eens een tv-programma waarin het woord ‘uitdaging’ ongetwijfeld vaker zal vallen dan mij lief is. Ik heb net zo’n hekel aan uitdagingen als aan verrassingen – mijn bed uitkomen vind ik al uitdagend genoeg, en telkens weer hoop ik dat ik die dag niet voor nog meer verrassingen zal komen te staan dan het radionieuws en ‘De ochtend’ op Radio 1 al te bieden hadden. ‘Het kan niet anders of het ontbreekt lieden die voortdurend op uitdagingen uit zijn aan verbeelding,’ hoorde ik mezelf zeggen tegen niemand in het bijzonder. Dat moest mij van het hart alvorens ik op de laatste avond van de zomervakantie tegen schappelijke vergoeding ‘Projekt K’ onder ogen zag, en ondertussen even dacht: ‘Ik hoef morgen niet naar school.’

In dat programma probeert Koen Wauters onder auspiciën van de Vlaamse Televisie Maatschappij zijn jongensdromen, of jongensdromen die een redactie hem heeft aangepraat, in het ruime blikveld van een cameraploeg waar te maken. Hij bleek al van jongs af aan te reikhalzen naar een rit in een F1-auto, maar bezitters van zo’n brullende bolide staan naar verluidt niet te springen om die zomaar aan, bijvoorbeeld, de zanger van Clouseau toe te vertrouwen, ook al houdt die staande dat hij een rijbewijs heeft en hoofdredacteur van Menzo is. Volgens het scenario van dit programma kon Jacky Ickx mogelijk iets regelen, maar zijn dochter Vanina stelde als voorwaarde dat Koen eerst aan de World Solar Challenge moest deelnemen, een race voor prototypische automobielen die op zonne-energie lopen, en zo’n 120 kilometer per uur halen. Zij zullen de planeet tot redding strekken en er ten langen leste voor zorgen dat we niet meer afhangen van oliehoudende schurkenstaten. Maar genoeg gratuit optimisme. De World Solar Challenge vond uitgerekend in Abu Dhabi plaats, de parel van de Verenigde Arabische Emiraten die er door kafirs – we kennen er allemaal wel één – van verdacht worden dat ze om godswil het internationale moslimterrorisme financieren. Niet alleen barsten die Emiraten van de aardolie, de zon laait er ook het hele jaar door als gek, zodat ze er ook potentiële zonne-energie zat hebben. Allemaal Gods wil, hoor.

We zagen hoe Koen op een circuit met een gezapig vaartje, de maximumsnelheid, voorrondes reed en daarbij een prototypisch gebrek aan zitcomfort sportief probeerde op te vatten. We zagen ook hoe hij tussen die voorrondes door op een raar drafje naar het urinoir liep alsof zijn hevige aandrang hem net vóór was geweest. Ik denk dat ik van één van die voorrondes gebruik heb gemaakt om zelf ook een kleine boodschap te doen in de daartoe bestemde ruimte. Nadien had ik niet de indruk dat ik veel gemist had, want de World Solar Challenge was volgens Koen geen snelheidsrace maar een race van de intelligentie. ’t Was onderhand de hoogste tijd voor een onvermijdelijke verrassing: in een videoboodschap zei Vanina Ickx dat Kris Wauters, Koens langere broer, óók aan de World Solar Challenge zou deelnemen, maar dan bij de concurrentie: een Australisch team. Als Kris vóór Koen finishte, mocht híj met een F1-auto scheuren, en Koen lekker niet. Kris bleek zich al die tijd incognito in de onmiddellijke omgeving van zijn broer te hebben opgehouden, enigszins aan het zicht onttrokken door een keffiyeh, een Palestijnse sjaal, die hem de aanblik gaf van een jihadist in een boulevardklucht.

De race van de intelligentie tussen de broers was zo spannend dat de okergele woestijnlandschappen waar ze doorheen reden méér mijn aandacht trokken. Vóór de uiteindelijke race haar beslag kreeg, maakten de broers zich op voor een nacht in een woestijntent, waar Koen Wauters zijn longinhoud naar een luchtmatras probeerde over te hevelen. Zo gepiept, dacht hij. Deze scène had veel weg van een amateurfilmpje gemaakt tijdens een padvinderskamp. Ik vroeg me erbij af hoelang een televisiepersoonlijkheid op zijn sympathieke uitstraling kan teren, waarna ik me weer afvroeg of ik me niets beters af te vragen had, en het antwoord schuldig bleef.

Na veel vijven en zessen haalde Koen het op Kris, waardoor hij op het Circuit du Var in de Provence zijn jongensdroom met een F1-auto voorbij mocht ijlen. VROAAA! Naar de hel met zonne-energie! Na afloop kreeg hij er de tranen van in de ogen: een ontroering waarin ik me helaas niet kon verplaatsen. Een slotconclusie valt zo nu en dan niet te vermijden: aangezien het leven kort is, had de breed uitgemeten eerste aflevering van ‘Projekt K’ ook wel een halfuurtje korter gemogen.


De afspraak

Canvas – 31 augustus, 1 & 2 september

Een treffende titel voor een tv-programma bedenken, is kennelijk moeilijker dan ik veronderstel. Al zou het me niet verbazen dat er geklonken is op bloedstollende trouvailles als ‘Van Gils & gasten’, ‘Jonas & Van Geel’ of ‘Karen & De Coster’, want het bonte televisievolkje neemt elke kans te baat om zichzelf te fêteren met een drankje erbij. En ondertussen hoog van de eigen verdiensten opgeven met de mond vol sushi. ‘De afspraak’ vind ik ook geen geheide hit: het lijkt de titel van een terecht vergeten toneelstuk over een huwelijksprobleem, geschreven door een Vlaamse epigoon van Harold Pinter, aan het einde van de jaren 50. Zijn vrouw, die zowel migrainelijdster als kleuteronderwijzeres was, zag er toen al niets in. ‘De afspraak’ is naar mijn smaak een nogal saai uithangbord voor een actualiteitenmagazine dat zich in een prettig ogend decor afspeelt: fleurige groene accenten die ook in het interieur van een sapjesbar, zo’n drenkplaats voor hipsters, niet zouden misstaan. Jazeker, ik had best voor een lifestyleblad kunnen schrijven en volkomen gelukkig zijn, maar er is iets tussengekomen.

'Bart Schols is op het eerste gezicht een verzorgde jongen die de beleefdheidsregels niet nodeloos tart: dat juich ik toe, want aan hufters is er geen gebrek'


Bart Schols is de spilfiguur van ‘De afspraak’: op het eerste gezicht een verzorgde jongen die de beleefdheidsregels niet nodeloos tart: dat juich ik toe, want aan hufters is er geen gebrek. Voor de rest is hij meer een jeune premier dan een karakterspeler. Aan de gesprekken die hij met zijn studiogasten voert, zal hij zich geen buil vallen: ze zijn voornamelijk informatief, wat nog niet betekent dat kijkers die zich ook andere bronnen dan ‘De afspraak’ getroosten, er ook nieuwe informatie aan overhouden. Iemand die naar ‘De afspraak’ kijkt, heeft volgens mij al een zekere voorkennis, waar de redacteurs van dat programma maar beter rekening mee kunnen houden. Ze werken per slot niet voor ‘Karen & De Coster’.

Rutger Bregman van De Correspondent meende zeker te weten dat de erbarmelijke stroom asielzoekers, die in de media steeds oeverlozer wordt, Europa uiteindelijk een berg geld zal opleveren. Daar was onderzoek naar gedaan, hield hij ons voor, maar hij maakte in ieder geval niets duidelijker voor mij. Ik verlaat me in tijden van nood liever niet op droomgezichten van columnisten die voor visionair poseren, en met naamloos wetenschappelijk onderzoek schermen. Bovendien denk ik niet aan toekomstige inkomsten voor Europa als ik nu een humanitair debacle voor mijn kiezen krijg en de chaos elke dag zie toenemen, voorlopig alleen maar op de breedbeeldtelevisie. Ik hou mijn hart vast en probeer mijn schaamte meester te blijven.

Als ik, mijn traptechniek niet te na gesproken, al iets met hedendaagse topvoetballers gemeen heb, dan is het wel dat ik het voetbal veeleer met geld dan met de sport zelf associeer. Nog meer dan gewoonlijk dacht ik aan pegels toen ik Patrick De Koster in ‘De afspraak’ grensverleggend zag glunderen. Hij is spelersmakelaar, een knelpuntberoep, en handelt met succes in Kevin De Bruyne, die bij Manchester City 300.000 euro per week gaat vangen, die zijn pappie zal beheren. De Koster meierde een eind weg over de weelde waarin Man City baadt. Nadat Bart Schols dat patserige praatje over privéjets iets te welwillend had aangehoord, vroeg hij de spelersmakelaar voorzichtigjes of de astronomische bedragen van de transfermarkt wel ethisch verantwoord waren rond deze tijd van het jaar. De Koster, die zijn schaamte meester bleef, wuifde ethische bezwaren glunderend weg: ach, het deed de economie draaien. En daar is uiteraard geen ethiek tegen opgewassen.

Ik kan, als occasionele neopositivo, ook wel iets aardigs over dit programma tikken: het vaart een eigen koers en borduurt doorgaans niet voort op de hoofdpunten van het journaal. Er worden ons ook federale en regionale regeringsleden in bespaard. Dat komt me goed uit, want na het journaal ben ik meestal klaar met het harde nieuws, vooral de laatste maanden. Vluchten is menselijk. Alles wat met kunst te maken heeft, of met de mooiste menselijke illusies, komt me dan erg gelegen: neem nu de elegant gefotografeerde en gemonteerde kunstenaarsportretjes van Dimitri Van Zeebroeck in de maandagse aflevering van ‘De afspraak’: things of beauty. Op woensdag is er een aangenaam intimistisch filmpje waarin Kamagurka een existentieel ongemak, of een complicatie des levens, aan een kunstbroeder toetst: over een vrouw van even in de 70 had hij gelezen dat ze wegens oorsuizingen euthanasie overwoog. Dat probleem legde hij langs de neus weg aan Fred Bervoets voor, de eeuwigdurende prentenmaker die zelf 73 is. Bervoets had niets te maken met de dood, hij dácht er nog niet aan, en hij wilde zichzelf zo lang mogelijk blijven verbazen. Waarna hij Kamagurka alvast even verblufte door tot twee keer toe raak te schieten met pijl en boog: ‘’t is een ’obby’. Zijn doelwit was een aardewerken schoteltje waarop Kamagurka het portret van een conceptueel kunstenaar had getekend die liever anoniem wenste te blijven.

Weg met studiogasten die hun deskundigheid ook maar aan Wikipedia ontlenen. Hoe meer reportages en sfeerrijke filmpjes in ‘De afspraak’, hoe beter. Ook aardig was Lauwke Vandendriessche, die 100 meter lang met de afgepeigerde Jeremy Corbyn – hij repte zich van de ene meeting naar de andere – mocht praten, een ophefmakende Engelse kandidaat-partijvoorzitter van Labour die zich de beginselen van het socialisme herinnert, in tegenstelling tot de rest van de partijtop. Een interview kon je het niet noemen, maar er zat jonge dynamiek in die reportage, en een tikje baldadigheid waar ‘De afspraak’ op den duur misschien het onderscheid mee zal kunnen maken. Maar nu is dit programma, wat mij betreft, nog niet klaar voor dagelijks gebruik.

Rudy Vandendaele

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234