null Beeld

Een mens van goede wil: Agnes Steenssens bezoekt terdoodveroordeelden in de cel

Twee keer per jaar reist Agnes Steenssens naar de Amerikaanse staat Texas. Niet om er van het natuurschoon te genieten, maar om gevangenen op death row te bezoeken. ‘Van zodra een terdoodveroordeelde daar belandt, wordt hij niet langer als een mens beschouwd.’

Jan Stevens

'Schuld of onschuld maakt geen verschil'

In 1992 las Agnes Steenssens (64) in een nieuwsbrief van Amnesty International een wanhopige oproep van een terdoodveroordeelde jonge zwarte man in de Amerikaanse staat Georgia. ‘Als er ook maar iemand is die mijn menselijkheid ziet, wil die me dan alsjeblieft een kaartje sturen?’ Agnes werd diep geraakt en schreef de man een brief. ‘Ik was niet de enige. Samen met andere briefschrijvers richtte ik Inside-Outside op. Onze vereniging brengt Amerikaanse terdoodveroordeelden en levenslang gestraften in contact met gewone burgers die met hen willen corresponderen.

Ik schreef al snel brieven naar verschillende gevangenen verspreid over de hele VS. Dat waren doorsneebrieven zoals pennenvrienden die schrijven. Tot in 1999 alles veranderde.’

HUMO Hoezo?

Agnes Steenssens «Toen leerde ik David L. Goff kennen. Ik correspondeerde eerst met zijn buurman op death row in Texas. Die man overleed aan de gevolgen van een niet verzorgde hartaanval. David wist hoe gehecht zijn buur aan onze briefwisseling geraakt was. Hij schreef me: ‘Ik ken je niet, maar ik weet hoeveel mijn buurman van je hield. Hij is gestorven en niemand zal je dat laten weten.’ En inderdaad, mijn brieven kwamen ongeopend terug. Return to sender. Ik begon toen naar David te schrijven en ging regelmatig bij hem op bezoek. In 2001 werd hij geëxecuteerd. Hij was onschuldig. Hij was zelfs niet op de plaats van de moord. In Texas en in veel andere staten moet je zelf je onschuld bewijzen en je onderzoek voeren. David was een arme zwarte met een pro-Deo-advocaat die niks ondernam. Na zijn dood hebben wij voor zijn rehabilitatie gezorgd. Maar we hebben nooit een verontschuldiging van de Texaanse justitie gekregen.»

HUMO Was u aanwezig bij zijn executie?

Steenssens «Ja, hij vroeg of ik erbij wou zijn. Hij zei: ‘Ik word hier al tien jaar omringd door mensen die me haten. Blijf bij me wanneer ik moet sterven.’ Die executie was een vreselijk moment. Gelukkig verliep het bij David zonder technische mankementen.

»In die tijd ging mijn man nog mee naar death row. David zag ons als zijn ouders. Hij had een aparte plek in mijn hart omdat hij onschuldig was. Nu weet ik dat schuld of onschuld geen verschil uitmaakt. De doodstraf is altijd een flagrante schending van de mensenrechten. Zo goed als alle mensen die ik bezoek hebben geen eigen advocaat. Ze leven 23 uur per dag in volledig isolement. Van zodra ze in de dodencel belanden, worden ze niet langer als mensen beschouwd. De mensen die ik pas bezocht, zitten al tussen de 16 en 25 jaar vast. Vóór hun executie hebben ze er dus al een quasi levenslange gevangenisstraf opzitten. Ik ben vaak het enige contact met de buitenwereld.»

HUMO De bezoeken zijn achter glas?

Steenssens «Altijd. We spreken met elkaar via de telefoon, vier uur lang. We praten over alles. Zij zeggen dat ik hun ogen op de wereld ben. Elke brief is voor hen een feest. Veel terdoodveroordeelde mannen worden diepgelovig. Voor wie zich enkel aan het materiële hecht, is death row de absolute hel.»

HUMO De executie is dan een verlossing?

Steenssens «Velen zeggen: ‘I’m going to a better place.’ Ik bewonder hun moed. Ze zijn in staat om zichzelf te vergeven en vragen ook vergiffenis aan God. De executie is voor hen een spirituele verlossing. Maar hoe je het draait of keert, het is en blijft onmenselijk. Opsluiten met enkel perspectief op de dood is barbaars. Bij ons bestaat de doodstraf gelukkig niet, al weerklinkt de roep soms heel erg luid. Herinnert u zich de woedende commentaren toen Michelle Martin vrijkwam? Als straf niets meer is dan wraak, heeft ze geen enkele zin. Tegenover het kwaad staan we soms machteloos, maar we staan nooit machteloos tegenover het goede. Ik praat weleens met slachtoffers die een moordaanslag overleefd hebben. Ze zeggen dan: ‘Niet wraak, maar dialoog met de dader heeft me geholpen mijn leven terug op het spoor te krijgen.’»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234